Gjashtëshja nuk e çoi vendin në zgjedhje – por çfarë ndryshoi pas rrëzimit të Sejdiut?

Analizë

Gjashtëshja nuk e çoi vendin në zgjedhje – por çfarë ndryshoi pas rrëzimit të Sejdiut?

Nga: Bota Sot Më: 7 tetor 2026 Në ora: 11:50
Fotoilustrim

Pas zgjedhjes së Justina Shiroka-Pulës presidente, Hykmete Bajrami rikujtoi qëndrimin e saj se “gjashtë deputetë të LDK-së nuk e çojnë vendin në zgjedhje”. Në fund, Kosova vërtet nuk shkoi në zgjedhje. Por rruga që e solli presidenten e re ishte krejt tjetër nga marrëveshja fillestare Kurti–Abdixhiku: pas dështimit të kandidaturës së Bekim Sejdiut, PDK-ja u bë faktor vendimtar, Ligji për Specialen u kthye në pjesë të marrëveshjes politike dhe LDK-ja, që e kundërshtonte këtë ligj, mbeti jashtë kompromisit final.

Pas zgjedhjes së presidentes së re, Hykmete Bajrami reagoi duke shkruar:

“Ju kam thanë: ‘Gjashtë deputetë të LDK-së nuk e çojnë vendin në zgjedhje’.”

Më pas ajo e uroi Justina Shiroka-Pulën dhe i dëshiroi që si presidente të ruajë balancën mes pushteteve, unitetin shoqëror, Kushtetutën dhe interesin e vendit. 

Në një kuptim të drejtpërdrejtë, Bajrami mund të thotë sot se rezultati final e mbështeti këtë pohim.

Kosova nuk shkoi në zgjedhje.

Presidentja u zgjodh.

Por ky është vetëm një dimension i asaj që ndodhi.

Pyetja tjetër është: si u arrit deri te kjo zgjidhje dhe çfarë ndryshoi politikisht pasi gjashtë deputetët e LDK-së refuzuan Bekim Sejdiun?

Formula e parë ishte Kurti–Abdixhiku

Marrëveshja fillestare për presidentin ishte arritur mes Albin Kurtit dhe Lumir Abdixhikut.

Bekim Sejdiu ishte kandidati rreth të cilit VV-ja dhe LDK-ja tentuan të ndërtonin shumicën.

Por gjashtë deputetë të LDK-së – Hykmete Bajrami, Avdullah Hoti, Arben Gashi, Armend Zemaj, Kujtim Shala dhe Janina Ymeri – deklaruan se nuk do ta mbështesnin kandidaturën.

Vetë Abdixhiku tha atëherë se po humbej një mundësi e jashtëzakonshme dhe se vendi po rrezikonte zgjedhje të reja. 

Ky ishte vendim politik i gjashtë deputetëve dhe nuk ka arsye t’u atribuohen motive që nuk mund të provohen.

Ata mund të kenë pasur bindjen se kandidatura e Sejdiut nuk ishte e duhura ose se marrëveshja nuk i jepte LDK-së peshën e nevojshme.

Por pasoja ishte e qartë:

formula Kurti–Abdixhiku nuk u realizua.

Dhe sapo ra ajo formulë, u desh të kërkohej një shumicë tjetër.

Në formulën e re PDK-ja u bë vendimtare

Këtu ndryshoi ekuilibri politik.

PDK-ja kishte një kërkesë të përsëritur publikisht: ndryshimet në Ligjin për Dhomat e Specializuara duhej të miratoheshin para se të arrihej marrëveshja për presidentin.

Në fund pikërisht kjo ndodhi.

Marrëveshja e minutës së fundit ndërmjet VV-së dhe PDK-së mundësoi miratimin e ndryshimeve për Specialen dhe më pas zgjedhjen e Justina Shiroka-Pulës presidente me 81 vota. Reuters e përshkroi zgjedhjen e saj si rezultat të marrëveshjes ndërmjet partisë në pushtet dhe PDK-së. 

Pra, pas dështimit të formulës VV–LDK, PDK-ja mori një rol që më parë nuk e kishte.

Dhe kjo është pikërisht arsyeja pse duhet parë jo vetëm rezultati final, por edhe rruga deri te ai.

Paradoksi për LDK-në

LDK-ja kishte kundërshtuar ndryshimet për Specialen.

Madje, vetëm dy ditë para marrëveshjes finale, partia reagoi publikisht duke mbrojtur qëndrimin e saj dhe duke thënë se iniciativa nuk prodhonte efektin juridik që u premtohej qytetarëve. 

Por pikërisht pas dështimit të kandidaturës së Sejdiut, PDK-ja u bë faktori pa të cilin nuk mund të ndërtohej shumica e re.

Dhe PDK-ja e kishte vendosur Specialen si kusht.

Kjo krijon një paradoks të dukshëm:

LDK-ja ishte kundër ndryshimeve për Specialen, por zhvillimi politik që pasoi dështimin e kandidatit të saj e forcoi pikërisht partinë që i kishte vendosur ato ndryshime si kusht.

Nuk mund të thuhet me siguri se, po të zgjidhej Sejdiu, Ligji për Specialen nuk do të votohej kurrë.

Por mund të thuhet diçka shumë më konkrete:

mbrëmë miratimi i ndryshimeve për Specialen dhe zgjedhja e presidentes u bënë pjesë e të njëjtës marrëveshje politike. RadioFreeEurope/RadioLiberty

Kurti ia ndryshoi ekuacionin PDK-së

Edhe lëvizja e Kurtit ishte politikisht interesante.

Për presidente nuk propozoi një figurë të Vetëvendosjes.

Propozoi Justina Shiroka-Pulën, një figurë me të kaluar politike në PDK.

Kjo e bëri më të lehtë kompromisin për PDK-në.

Në të njëjtën kohë, protestat për Specialen kishin krijuar presion të madh politik rreth Kuvendit dhe institucioneve. Reuters raportoi për përplasjet e protestuesve me policinë dhe për kërkesat që ndryshimet në ligj të miratoheshin. Reuters

Në këtë kontekst, PDK-ja mori votimin e ligjit që kishte kërkuar dhe më pas hyri në marrëveshjen për presidentin.

Kosova shmangu zgjedhjet.

Shiroka-Pula u zgjodh presidente.

Dhe formula e parë VV–LDK u zëvendësua nga një formulë tjetër.

Bajrami kishte të drejtë për një gjë

Reagimi i Hykmete Bajramit duhet lexuar me korrektësi.

Po: gjashtë deputetët nuk e çuan përfundimisht Kosovën në zgjedhje.

Rezultati final e dëshmon këtë.

Por kjo nuk do të thotë se vendimi i tyre nuk prodhoi pasoja politike.

Formula që ata refuzuan nuk u realizua.

U realizua një formulë tjetër, ku PDK-ja kishte rol shumë më të madh.

Prandaj pyetja nuk është domosdoshmërisht nëse gjashtë deputetët kishin “të drejtë” apo “gabim”.

Pyetja më interesante është:

A doli LDK-ja politikisht më e fortë nga rrëzimi i marrëveshjes së parë?

Çfarë fitoi LDK-ja?

Në formulën e parë, LDK-ja kishte kandidat për president.

Në formulën e fundit, nuk kishte.

Në formulën e parë, LDK-ja ishte bashkëautore e marrëveshjes.

Në formulën e fundit, marrëveshja vendimtare ishte VV–PDK.

Dhe, mbi të gjitha, në fund u miratua edhe ndryshimi i Ligjit për Specialen që LDK-ja e kundërshtonte.

Kjo është arsyeja pse bilanci politik nuk mund të mbyllet vetëm me fjalinë:

“Vendi nuk shkoi në zgjedhje.”

Kjo është e vërtetë.

Por mbetet edhe pyetja tjetër:

A fitoi LDK-ja diçka më shumë se shmangien e zgjedhjeve?

A e ndihmoi gjashtëshja PDK-në?

Nuk kemi prova për të thënë se gjashtë deputetët vepruan për ta ndihmuar PDK-në.

As nuk duhet bërë një pretendim i tillë.

Por politika matet edhe me pasoja.

Dhe pasoja ishte kjo:

dështoi një formulë ku PDK-ja nuk ishte vendimtare dhe u krijua një formulë ku PDK-ja u bë vendimtare.

Ky është fakt politik, jo akuzë për motive.

PDK-ja e shfrytëzoi pozicionin e ri për të shtyrë përpara çështjen që kishte shpallur prioritet: Specialen.

Në fund e realizoi atë.

Pyetja që mbetet

Hykmete Bajrami mund të thotë me të drejtë:

“Ju thashë se nuk do ta çonim vendin në zgjedhje.”

Por pas kësaj lind pyetja tjetër:

Nëse Sejdiu nuk u bë president, LDK-ja nuk mori një kandidat tjetër të vetin dhe në fund u miratua ligji që ajo kundërshtonte, cili ishte përfitimi politik i LDK-së nga dështimi i formulës së parë?

Ndoshta përgjigjja e gjashtë deputetëve është se parimi i tyre ishte më i rëndësishëm se posti i presidentit.

Edhe ky është një argument politik legjitim.

Por atëherë mbetet të sqarohet se cila ishte alternativa që ata kërkonin.

Sepse politika nuk matet vetëm me atë që arrin të pengosh.

Matet edhe me atë që arrin të ndërtosh pas tij.

Në këtë rast, pas dështimit të Sejdiut nuk u ndërtua një formulë e re e LDK-së.

U ndërtua një formulë VV–PDK.

Kosova fitoi presidente dhe shmangu zgjedhjet.

PDK-ja fitoi rol vendimtar në marrëveshje dhe miratimin e ndryshimeve për Specialen.

Kurti arriti ta mbyllë krizën institucionale me një formulë të re.

Ndërsa për LDK-në mbetet ende pyetja që tashmë po bëhet pjesë e debatit publik:

Çfarë fitoi ajo?

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat