LIVE: Marina amerikane sulmon dhe kap anijen mallrash iraniane, ndërsa bisedimet për paqe do të zhvillohen në Pakistan

Po rifillojmë transmetimin tonë të drejtpërdrejtë.

Donald Trump ka thënë se një delegacion do të udhëtojë për në Pakistan për një raund të ri negociatash me Iranin.

Në postimin e tij në mediat sociale, ai tha se "përfaqësuesit" e tij do të mbërrinin në Islamabad të hënën në mbrëmje.

Menjëherë më pas, Shtëpia e Bardhë i tha Zëvendëspresidentit të SHBA-së JD Vance se do të udhëhiqte delegacionin.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë konfirmoi për BBC se delegacioni do të përfshinte këshilltarët e Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner, të cilët ishin të pranishëm edhe në bisedimet e mëparshme.

Teherani ende nuk e ka konfirmuar pjesëmarrjen e tij. Media shtetërore iraniane ka raportuar se zyrtarët nuk do të marrin pjesë ndërsa bllokada amerikane mbetet në fuqi.

Bisedimet e fundit zgjatën rreth 21 orë dhe nuk arritën të arrinin një marrëveshje paqeje me Uashingtonin dhe Teheranin që mbetën larg njëri-tjetrit për çështjet kryesore, përfshirë programin bërthamor të Iranit.

Çmimet globale të naftës u rritën në tregtinë e së hënës në mëngjes në Azi, pasi Presidenti Donald Trump tha se SHBA-të kanë kapur dhe sekuestruar një anije mallrash me flamur iranian.

Kjo ndodhi pasi Irani tha të shtunën se po e mbyllte përsëri Ngushticën e Hormuzit për anijet tregtare dhe se çdo anije që i afrohet asaj do të jetë në shënjestër.

Kontratat e ardhshme të naftës së papërpunuar Brent u rritën me 4.74% në 94.66 dollarë (70.11 £) për fuçi, ndërsa West Texas Intermediate ishte 5.6% më e lartë në 88.55 dollarë.

Tregjet e energjisë kanë parë luhatje të mëdha që kur SHBA-të dhe Izraeli sulmuan Iranin më 28 shkurt dhe Teherani u përgjigj me kërcënime për të synuar anijet në ngushticë, përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë.

Tani kemi më shumë informacion mbi përgjimin e anijes së mallrave me flamur iranian, Touska, nga forcat amerikane, shkruan BBC.

Komanda Qendrore Amerikane (Centcom) thotë në një postim në X se marinsat amerikanë u larguan nga anija sulmuese USS Tripoli me helikopter dhe u ulën me litar në Touska të dielën.

Përditësimi, i cili përfshin një video të marinsave në bordin e helikopterit, thotë se USS Spruance "çaktivizoi sistemin shtytës të Touska-s" pasi anija "nuk u përmbahet paralajmërimeve të përsëritura" nga forcat amerikane gjatë një periudhe gjashtë-orëshe.

Më parë, Presidenti Trump e përshkroi të njëjtin incident si: "Anija jonë e Marinës i ndaloi ata menjëherë duke hapur një vrimë në dhomën e motorit".

Shtabi më i lartë ushtarak i Iranit, Khatam al-Anbiya, është zotuar se vendi do t'i përgjigjet përgjimit, i cili u njoftua fillimisht nga Trump në platformën e tij Truth Social.

Tri anije turistike të bllokuara në Gjirin Persik për shkak të luftës në Iran kanë kaluar me sukses nëpër Ngushticën e Hormuzit dhe janë në rrugën e tyre drejt Evropës, thanë pronarët e anijeve të shtunën.

Anijet përfshijnë dy anije turistike nga kompania gjermane e turizmit TUI dhe një nga firma zvicerane detare MSC.

Anijet udhëtuan nëpër ngushticën pranë Iranit në një konvoj të shtunën, tha një zëdhënës i MSC.

"Kalimi u zhvillua në koordinim të ngushtë me autoritetet përgjegjëse", ka thënë ai, shkruajnë mediat e huaja.

Anijet e TUI janë në rrugë drejt Mesdheut, njoftoi kompania nga selia e saj në Hamburg. Ajo shtoi se detaje të mëtejshme mbi itinerarin dhe orarin do të jepen pasi të konfirmohen.

MSC tha se anija e saj, "MSC Euribia" po shkon drejt Evropës veriore, me një udhëtim turistik që niset nga Kiel në Gjermaninë veriore më 16 maj dhe do të zhvillohet sipas planit.

Shtetet e Bashkuara dhe Irani sapo kishin njoftuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit të premten, por një zëdhënës i selisë së forcave të armatosura të Iranit e ndryshoi këtë të shtunën, sipas agjencisë së lajmeve Fars, duke cituar vendimin e SHBA-së për të mbajtur bllokadën e saj në ngushticë.

Disa anije turistike kanë ngecur në porte të ndryshme që atëherë, me Iranin që kërcënon të bombardojë anijet në ngushticë. 

Aleatët evropianë kanë frikë se një ekip negociator i papërvojë i SHBA-së po shtyn për një marrëveshje të shpejtë dhe tërheqëse me Iranin, e cila mund të forcojë në vend që të zgjidhë probleme më të thella, thanë diplomatë me përvojë të kaluar në marrëdhëniet me Teheranin, shkruan Reuters.

Ata shqetësohen se Uashingtoni, i etur për të pretenduar një fitore diplomatike për presidentin Donald Trump, mund të arrijë një marrëveshje sipërfaqësore mbi programin bërthamor të Iranit dhe lehtësimin e sanksioneve, dhe pastaj të përballet me muaj ose vite bisedimesh teknikisht komplekse pasuese.

"Shqetësimi nuk është se nuk do të ketë një marrëveshje", ka thënë një diplomat i lartë evropian, një nga tetë që folën me Reuters, të cilët kanë punuar më parë në dosjen bërthamore ose vazhdojnë ta bëjnë këtë.

"Është se do të ketë një marrëveshje fillestare të keqe që krijon probleme të pafundme në rrjedhën e punës", citohet të ketë shtuar ai.

Duke iu përgjigjur një sërë pyetjesh nga Reuters, duke filluar nga stili dhe ekipi i negociatave deri te objektivat dhe rreziqet e mundshme të një marrëveshjeje të shpejtë, Shtëpia e Bardhë i hodhi poshtë kritikat.

Tri çështje kryesore midis SHBA-së dhe Iranit që duhen zgjidhur

“Presidenti Trump ka një histori të provuar në arritjen e marrëveshjeve të mira në emër të Shteteve të Bashkuara dhe popullit amerikan, dhe ai do të pranojë vetëm ato që e vendosin Amerikën në vend të parë”, ka thënë zëdhënësja Anna Kelly.

Marrëveshja bërthamore vitit 2015 u braktis nga Trump

Diplomatët nga Franca, Britania dhe Gjermania — të cilat filluan negociatat me Iranin në vitin 2003 — thonë se janë lënë mënjanë.

Nga viti 2013 deri në vitin 2015, të tre punuan me Shtetet e Bashkuara për të siguruar një marrëveshje mbi frenimin e programit bërthamor të Iranit në këmbim të lehtësimit të sanksioneve, i njohur si Plani i Përbashkët Gjithëpërfshirës i Veprimit.

Trump u tërhoq nga marrëveshja - marrëveshja e politikës së jashtme e nënshkruar nga paraardhësi i tij Barack Obama - në vitin 2018, gjatë mandatit të tij të parë, duke e quajtur atë "tmerrësisht të njëanshme".

Pas 40 ditësh sulmesh ajrore, negociatorët amerikanë dhe iranianë hapën bisedime në Islamabad në fillim të këtij muaji, të përqendruara përsëri në kompromisin e njohur të kufizimeve bërthamore për lehtësim ekonomik.

Të dielën pati disa shenja në kryeqytetin pakistanez të përgatitjeve për një rifillim të negociatave ballë për ballë.

Diplomatët thonë se mosbesimi i thellë dhe stilet e negociatave shumë të ndryshme rrisin rrezikun e një kuadri të brishtë që asnjëra palë nuk mund ta mbështesë politikisht.

“Na u deshën 12 vjet dhe një punë të jashtëzakonshme teknike”, tha Federica Mogherini, e cila koordinoi bisedimet nga viti 2013 deri në vitin 2015. “A mendon dikush seriozisht se kjo mund të bëhet brenda 21 orësh?”.

Irani ka refuzuar bisedimet e reja për paqe me Shtetet e Bashkuara, sipas agjencisë shtetërore iraniane të lajmeve, vetëm disa orë pasi presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se do të dërgonte të dërguar në Pakistan për negociata dhe se do të godiste Iranin nëse nuk pranonte kushtet e tij.

Trump ka shkruar në Truth Social se të dërguarit amerikanë do të mbërrijnë të hënën në mbrëmje për bisedime, duke lënë vetëm një ditë kohë për përparim para përfundimit të një armëpushimi dyjavor.

Irani ka thënë se refuzon bisedimet, duke përmendur si arsye edhe bllokadën amerikane.

Ndërkohë, Pakistani po vepron si ndërmjetës, ndërsa delegacioni amerikan përgatitet për bisedime në Islamabad në kushte sigurie të larta. / Burimi: Reuters

Kanë kaluar më shumë se tre orë që kur Donald Trump njoftoi se përfaqësuesit e SHBA-së po shkojnë në Pakistan për negociata.

Por deri më tani, asnjë zyrtar iranian i emëruar nuk ka konfirmuar ose mohuar nëse Irani do të marrë pjesë në një raund të ri bisedimesh.

Ndërkohë, dy media iraniane të lidhura me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) kanë hedhur dyshime në lidhje me pjesëmarrjen e Iranit.

Agjencia e Lajmeve Tasnim tha se ekipi iranian ka theksuar se, për sa kohë që ka një bllokadë amerikane, ai nuk do t'i bashkohet bisedimeve.

Agjencia e Lajmeve Fars, duke cituar Tasnim dhe një burim të paidentifikuar, tha se Irani ende nuk ka vendosur nëse do t'i bashkohet raundit tjetër. Megjithatë, Fars e përshkroi situatën e përgjithshme si "jo pozitive".

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se Irani nuk do të marrë pjesë. Ne ende po presim që një zyrtar i emëruar të sqarojë qëndrimin e tij.

Ekipi amerikan që po shkon në Iran nuk është i panjohur me negociatat.

Zëvendëspresidenti JD Vance

Pasi iu bashkua raundit të mëparshëm të bisedimeve me Iranin në Pakistan një javë më parë, Vance tha se ekipi amerikan u largua me një "propozim shumë të thjeshtë".

"Do të shohim nëse iranianët e pranojnë atë."

I dërguari special Steve Witkoff

Një manjat i pasurive të paluajtshme dhe partneri i golfit i Donald Trump, Witkoff ka ndihmuar në negociatat midis Hamasit dhe Izraelit në Gaza.

Ai gjithashtu ka luajtur një rol kyç në bisedimet e SHBA-së me Rusinë mbi luftën në Ukrainë.

I dërguari special Jared Kushner

Kushner, dhëndri i Trump, është i njohur për biznesin e tij ndërkombëtar dhe zhvillimin e pronave.

Ashtu si Witkoff, Kushner ka vepruar gjithashtu si ndërmjetës në bisedimet e paqes në Ukrainë.

Më 28 shkurt, Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli filluan një operacion ushtarak në shkallë të gjerë kundër Iranit.

Ndërkohë ka ardhur një përgjigje nga Irani, duke sulmuar në drejtim të Izraelit dhe në drejtim të bazave ushtarake amerikane në rajon.

Kështu, lufta ka kaluar tashmë 50 ditë që nga fillimi – deri më tani ka pak shenja të një përparimi që mund të ndalonte përshkallëzimin.

Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump ka rikthyer retorikën e ashpër ndaj Iranit, duke paralajmëruar se Shtetet e Bashkuara mund të “shkatërrojnë” centralet elektrike dhe urat iraniane, nëse Teherani nuk pranon një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit.

Në një postim të gjatë në platformën e tij Truth Social, presidenti amerikan reagoi pas zhvillimeve të fundit rreth Ngushticës së Hormuzit, ku janë raportuar sulme ndaj anijeve dhe tensione të reja detare. Trump pretendoi se mbyllja e mundshme e kësaj rruge strategjike nuk i shkakton dëm SHBA-ve, por sipas tij “i kushton miliona dollarë Iranit”.

Ai njoftoi se një delegacion amerikan do të rikthehet në Pakistan për bisedime të mëtejshme paqeje, duke deklaruar se përfaqësuesit e SHBA-së do të mbërrijnë atje gjatë mbrëmjes së nesërme.

Trump më herët kishte pohuar se Irani kishte pranuar të mos e mbyllte më Ngushticën e Hormuzit, por situata në terren mbetet e tensionuar dhe e paqartë.

Në mesazhin e tij të fundit, ai e mbylli me një deklaratë të fortë: “KA ARDHUR KOHA QË MAKINA E VRASESVE TË IRANIT TË PËRFUNDOJË!”