Irani zgjeroi të martën objektivat e vet sulmuese, duke goditur, me dy dronë, ambasadën e SHBA-së në Arabinë Saudite, ndërsa Uashingtoni nisi të tërheqë një pjesë të madhe të stafit nga Lindja e Mesme.
Nga ana tjetër, SHBA-ja dhe Izraeli kanë bombarduar Iranin me sulme ajrore edhe ditën e katërt, në atë që presidenti Donald Trump sugjeroi se është vetëm fillimi i një lufte, që ka tronditur rëndë furnizimin global me naftë dhe gaz, transportin ndërkombëtar detar dhe trafikun ajror.
Konflikti u përshkallëzua më tej të martën, me Izraelin që dërgoi trupa të reja tokësore në Liban.
Përshkallëzimi i luftës ka ngritur pikëpyetje se kur dhe si do të përfundojë ajo. Trump deklaroi se lufta mund të zgjasë katër deri në pesë javë, por se SHBA-ja është e përgatitur të vazhdojë edhe më gjatë. Ai nuk përjashtoi mundësinë e përfshirjes më të gjerë ushtarake amerikane, duke thënë për “Neë York Post” se nuk përjashton dërgimin e trupave tokësore.
Megjithatë, objektivat e administratës mbeten të paqarta. Sulmet e para SHBA-Izrael vranë Udhëheqësin Suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, ndërsa Trump u bëri thirrje iranianëve të rrëzojnë qeverinë e tyre.
Zyrtarë të lartë amerikanë kanë deklaruar më pas se ndryshimi i regjimit nuk është qëllimi i luftës. Në njoftimin fillestar për sulmet, Trump përmendi disa arsye, përfshirë programin bërthamor dhe raketor të Iranit, si dhe udhëheqjen e tij.
Irani godet Ambasadën amerikane në Riad, SHBA tërheq stafin
Një sulm me dy dronë ndaj Ambasadës së SHBA-së në Riad shkaktoi një “zjarr të kufizuar”, sipas Ministrisë së Mbrojtjes së Arabisë Saudite. Ambasada u bëri thirrje amerikanëve të shmangin zonën. Sulmi erdhi pas mbylljes së Ambasadës amerikane në Kuvajt, deri në një njoftim të dytë.
Departamenti amerikan i Shtetit urdhëroi evakuimin e stafit jo-emergjent dhe familjarëve në Kuvajt, Bahrein, Irak, Katar, Jordani dhe Emiratet e Bashkuara Arabe. SHBA gjithashtu u ka bërë thirrje qytetarëve të largohen nga më shumë se një duzinë vendesh të Lindjes së Mesme, ndonëse mbyllja e hapësirës ajrore ka lënë shumë të bllokuar.
Sipas Gjysmëhënës së Kuqe Iraniane, sulmet SHBA-Izrael kanë vrarë të paktën 787 persona. Në Izrael, 11 persona janë vrarë nga raketat iraniane. Hezbollahu, i mbështetur nga Irani, ka sulmuar gjithashtu Izraelin, ndërsa sulmet hakmarrëse izraelite në Liban kanë vrarë 52 persona.
Ushtria amerikane konfirmoi gjashtë viktima mes ushtarëve amerikanë. Tre persona u vranë në Emiratet e Bashkuara Arabe, dhe nga një në Kuvajt dhe Bahrein.
Objektiva bërthamore dhe përshkallëzim rajonal
Në Teheran u dëgjuan shpërthime gjatë gjithë natës ndërmjet të hënës dhe të martës. Dy shpërthime goditën një objekt transmetimi në kryeqytet, por sipas televizionit shtetëror iranian nuk pati të lënduar.
Agjencia Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA) njoftoi se objekti bërthamor i pasurimit në Natanz ka pësuar “dëme të fundit”, por pa pasoja radiologjike.
Izraeli pretendon se Irani po rindërton objekte të reja nëntokësore për prodhimin e armëve atomike, ndonëse nuk ka ofruar prova. Irani mohon akuzat dhe këmbëngul se programi i tij bërthamor është paqësor.
Fotografi satelitore të analizuara nga Associated Press tregojnë aktivitet të kufizuar në dy objekte bërthamore para luftës.
Ngushtica e Hormuzit dhe ndikimi global
Irani ka goditur objekte energjetike në Katar dhe Arabinë Saudite dhe ka sulmuar anije në Ngushticën e Hormuzit, përmes së cilës kalon një e pesta e naftës së tregtuar në botë.
“Ngushtica e Hormuzit është e mbyllur”, deklaroi gjenerali iranian Ebrahim Jabbari, duke paralajmëruar se çdo anije që kalon do të digjet.
Sulmet kanë prekur edhe interesa biznesi, përfshirë dy qendra të dhënash të Amazon në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe një në Bahrein.
Izraeli dërgon trupa në Liban
Konflikti është përhapur edhe në Liban. Izraeli njoftoi se ka dërguar trupa shtesë në jug të Libanit dhe ka marrë pozicione të reja pranë kufirit.
Sulme të reja ajrore goditën Bejrutin, me Izraelin që tha se shënjestroi “qendra komanduese dhe depo armësh të Hezbollahut”. Ushtria libaneze ka nisur evakuimin e disa pozicioneve kufitare.
Zyrtari i lartë i Hezbollahut, Mohamoud Komati, deklaroi se grupi “nuk ka më zgjidhje tjetër përveç luftës” dhe ka thënë se tashmë ajo po ndodh.
