Kush ishin shqiptarët tokarianë të Kinës veriperëndimore

Kultura

Kush ishin shqiptarët tokarianë të Kinës veriperëndimore

Nga: Albert Nikolla Më: 13 maj 2022 Në ora: 14:58
Vajza nga viset tokariane

Pse në gjuhët evropiane gjejmë aq shumë fjalë kineze dhe kush është burimi fillestar. I ka marrë kinezishtja nga gjuha kelte apo keltët nga gjuha kineze?!

Image
Vajzë e re tokariane

Është normale të gjejmë fjalë mes gjuhëve keltike, galike, latine dhe gjuhës së popujve të detit (Shardanëve, Ardianëve, Ashenëve, (athenëve) – që quheshin popujt e detit ose të Ilirisë Antike) pasi të gjithë vinin nga nënë Galatea, me një origjinë të përbashkët, dhe fiset tokariane në juglindje të Kinës që merreshin me tregtinë e mëndafshit dhe erëzave në antikitet ishin fise kelto-ilire, që përveç traditave kishin sjellë edhe fjalë keltike në gjuhën kineze.

Së paku toponimia e vendit dhe emërtimi i qyteteve ku kanë jetuar tokarianët i takon gjuhës shqipe, si */Agni/ (ag-nji) që do të thotë */agu i parë/; */Korla/ (korr-la ) që do të thotë */Vendi i magazinimit të korrjeve/; */Nija/ (vend ku rrihet e bisedohet); */Kroran/ (Kro-ran) që do të thotë /kroi i ran/ (Kroi qe bie); /Jushi/ (vendi juaj) etj. [ ]

Sa i takon shkrimeve tokariane, duket qartë se kemi të bëjmë me keltishten ose më saktë një shqipe primitive gege:

Mā ñi (pra dëgjo)

cisa [si s’â (është)] noṣ śomo [ne u shumë] (Si s’ishim shuam)

ñem ënolme lāre (ç’nam të kolme [të madhe] lam)

tāka mā ra postaṃ ( t’a ka me ra ma posht)

cisa lāre mäsketär-ñ. ( shi si jam lan mas kësaj)

Ciṣṣe laraumñe (ç’ishte lan[than] ra m’ne)

ciṣṣe ārtañye [ar thanie=fat] (c’ishte parathan)

pelke kalttarr (për altar)

śolämpa [sö lan pa]- ska për tu parë)

ṣṣe mā te stālle śol-wärñai. (Se je ti ylli, dielli që shkon) [ ]

Image
Harta e shtrirjes dhe udhëtimit të tokarianëve

Image

Porta e luanëve në qytetin e lashtë Hatusha

 

Të nderuar lexues të gazetës “Bota sot”, komentet që përmbajnë fyerje, ofendime dhe sharje nuk lejohen në portal. Andaj, komentet e juaja do të kalojnë në filtra për aprovim dhe të tillat që përmbajnë gjuhë që nuk përkon me rregullat, nuk do të aprovohen. Ju faleminderit.
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat