Elena Armenescu në gjuhën shqipe - Bota Sot
Elena Armenescu në gjuhën shqipe

Libra

Elena Armenescu në gjuhën shqipe

Nga: Baki Ymeri Më: 5 maj 2019 Në ora: 08:53
Ballina e librit

Kohëve të fundit na lidni ideja t’i prezantojmë poetët shqiptarë dhe rumunë me nga një vëllim me dy autorë, një poet shqiptar dhe një poete rumune, apo një poete shqiptare dhe një poet rumun. Deri tani e kanë pare dritën e botimit me nga një poete rumune: Sali Bashota, Lulzim Tafa, Jeton Kelmendi, Dan Gashi, Luan Maloku, Remzi Basha, Dibran Demaku etj. Të gjithë prezantohen me poezi në të dy gjuhët, gjë që krijon ura miqësie mes dy vendeve, dy popujve dhe dy kulturave.
Elena Armenescun e kemi prezantuar me poetin Theodor Damian nga New Yorku. Është mjeke, poete, prozatore, eseiste dhe publiciste. Në fushë të mjeksisë shquhet për promovimin e terapive natyrore nëpërmjet Fundacionit Mirabilis që bën pjesë në Klubet UNESCO të Rumanisë. U lind më 22 Maj 1948 në lokalitetin  Tătărăști de Sus, Rrethi i Teleormanit. Kreu Institutin e Medicinës në Timishoara, pasoi studimet pasuniversitare, specializim në pediatri dhe kardiologji infantile në dy spitale të Bukureshtit. Që nga viti 1993, praktikon akupunkturën dhe mjeksinë në Bukuresht. Është anëtare e Unionit të Shkrimtarëve të Rumanisë dhe autore e vëllimeve të publikuara: Dritaret e gjumit (1995), Mbretëria e fshehur (1996), Ekzodi i harresësë (1998), Diktatura e dashurisë (2000), Bërtitje drejt dritës (2002), Memorja e statujave (2005), Dashuri mbretërore (2006), Lojë tinëzare (2011), Kënga e dashurisë – sonata (2013), Vendi i dritës (2013), Me Orfeun për dore (2014), Mendime mëngjesore (prozë, 2014), Antologjia “Poetë rumunë duke hymnizuar zotërimin” (bashkautore, 2015), Pagjumësia e hulumtimit (2015), Konstelacioni i zemrës (2016), Gjykata e kafshëve dhe zogjve (libër për fëmijë, 2017), Livadhi i fjalëve (libër për fëmijë), Mendime për mbrëmësim (prozë, 2018). Pasojnë vepra tjera si: Shtigjet e shpirtit (fletë nga ditari), Erëtima të bardha (mikropoema), pagjumësia e fjalëve (koautore). Ka në pregaditje një vëllim poetik (Fshehtësitë e vegimit), një me prozë (Dalje nga labirinti) dhe një tjetër me kronika dhe evokime (Kërkimtarët e kuptimit).
Elena Armenecu është laureate e disa çmimeve importante dhe bashkëpunëtore e një numri të konsideruar revistash letrare dhe medicinale në Rumani, Australi, Kanada, Amerikë etj. Është e përfshirë në Fjalorin e Mjekëve Shkrimtarë dhe Publicistë, si dhe në disa antologji. Autorja që e kemi zgjedhur për afirmim në gjuhën shqipe, është edhe koautore librash për letërsi dhe mjeksi.

Poeti

Asnjëherë, drita s’ka depërtuar

Shumëllojshmërisht

Në kopshtijet e Semiramidës

Si në shpirtin e poetit...

Flakë përcëlluese

E dëborëzuar

Në një petale përmallimi

Ishull me dukje murmurimi,

Këngë dhe gjemim yjor,

Që e mbron vetëveten

Me bumerang dritash,

Bërthamë e mishëruar

Nën qiellin e dashurisë,

Bërtitje e lëvarur

Në fjalë tinëzisht të mahnitshme

Mag që ndez fortuna stelare

E di se si ta shërojë humbjen

Me fëshfërimë të lulëzuar.

Dritaret e gjumit

Për një moment, nëpër dritaret e gjumit

Ndjeva se koha ishte ndalur

Si mbi një liman

Pastaj, i zgjata shuplakat

Si një tundim

Dhe e kapa mes tyre avullin

Ishte muzg dhe unë besoja

Se përhumbja dhe rrjedha u zhdukën

Mbeti vetëm qielli, yjet

Dhe një yll i fshehur në ëndrrën time

Unë jam zonja dhe pronarja e saj

Skllav i dritës dhe erëtimave

I stolive të mblodhura nga plagët e magjitë

Unë qëndresa që akoma pret

Pa fjalë dhe kujtime

Vetëm heshtje

Duke kaluar npër dogana të panjohura

Në brigjet e kohës unë pres

Diçka që madje vetëvetes ia fsheh

Humbja, legjendat, djegiet,

Uji i gjallë, ylli im, zjarri

Ndoshta shkëlqimi i një shpëtimi

Fati...

Vitta simplissima

Ju qeshni dhe qani me mua
Kufiri i momentit
Nuk është themeluar

Shëtitja nëpër kohë
Zhurmërimet
Lezionet e paprehjes
Ngjiten maleve
Të veshur me magji
Me shkëlqimin e zjarrit

Shkëlqime sublime dhe
Ave Maria
Zbret
Mbi pyllin e pishës.

Ju qeshni dhe qani
Me mua
Madhështia dhe hirësia
Na pret këtu
Në vitta simplissima
Në lartësitë!
Ju qeshni me mua!

Vegim mbrojtës


Hienë e uritur

vuajtja më nuhat,

për të më kafshuar

Por unë jam gjallë

Si e vërteta

dhe Hamleti nuk po pyet

për asgjë

Vuajtja

do të më shqyente por nuk e di se si

Të më kapë mua

pikat e mia të pambrojtura

i mbeten të fshehura

Syri magjik

kërkon nga qielli

ko të më shesë

jo të më blejë

por të më mbajë

ashtu siç jam

e gjallë dhe e vërtetë

Dhëmbët e bishës

do të nguleshin me afsh,

për coptimin

e ofshamës

Syri magjik vegon

me Zotërim!


Përkthyesi i gjuhës së shenjtë

Artisti refugjat
në kopshtijet e parajsës
parashikon dredhkën e portës

energjia dhe brishtësia
qëndresa e formës
arketipi
kanë vënë zotërim me dhëmbë
të ngulur në gjah
mbi syrin e tij

të shndërruara të gjitha janë
nga gatimi i parë

fjala
kënga
ngjyra
guri
të gjithë t’llokoçisura, t’përmbajtura, të ndërtuara
të demoluara, rindërtuara
me mendjen, syrin dhe dorën e tij
të artistit
të vetëmërguar.


Çka po pres

shumë e bukur kjo ditë, kurse mendimi
i qartë porsi çadra e qiellit, mbi lundrën
ngjitet në ritmin e qetë deri në qiellin e shenjtë
vetëm paqe, harmoni, të zhytura në mister!

përshëndesish vetminë me përulje
i përulur, e thua në mëngjes një lutje
mendimin e mirë, mos e lë të shkojë
i engjëjve do të përulet para teje.

parë veten time, thashë: fat të mirë
gordiane s’do të lidhë në një lojë të çuditshme
rebele që rrjedh me zë të lartë ose të lehtë
po pres vetëm përmbushjen e hirit hyjnor!


Kënga e dashurisë

Heshtja rreth meje, çuditërisht më bën shtojzavalle
dëgjoj këngën e violinës që vjen drejt meje
as engjëjt nuk duan të fluturojnë
e shoshit ngadalë shkëlqimin e tij
më e egër delirante është në ne
lartëson dhe na humb mrekullisht në asgjë
e flatërzuara na kalojnë në fruta
pakufishmërinë ndjej se sërish jam e mishëruar
gjakun e ri na vallëzojnë mëngjeset
magjistari që thyen pecetat e fshehta
e trupave po shkrihen në zalisje
qëndrojnë me erëtimë n’vegimin tonë!


përjetësia e përjetësive dhe ende mbi shekuj
kur je një violinë, Dashuria në ty këndon!


Gjithmonë me fytyrën kah qielli

Me fytyrë kah qielli

Gjithmonë me fytyrë kah qielli,

Përmbi shpinën e një shqiponje

Do ta bëj shtratin tim.

Mos të vajtojmë me të ligun

Mos të lëndoj lulet

Mos të mjegulloj sytë 

Mos të refuzoj thirrjet.

Me fytyrë kah qielli

Gjithmonë me fytyrë kah qielli

Mbi të gjitha të dukurat

Do të thërras në katër anë

Tëpadukshmit

Të papërfshirit

Që do të më përgjigjet

Ke miq do të më presë

Me ngazëllim

Në thirrjen time

fytyrë kah qielli
me fytyrë kah qielli

Lutja e falënderimit

Atij që e dije të porositish
aromatike dhe sferat qiellore
buzëqeshin me butësi e pëshpërotje
e parë të zërit Tënd të Shenjtë!

Atij që me dashuri e mendove
me guxim n’Madhështinë Tënde, je i aftë
dalin dantileritë nga e padukshmja
të bekuarin tonë por të dukshëm.


këngën unike të detit, pa pushim
shqisat tona që rrezatojnë deri në pafundësi
përqafimin n’lazdërim të rrezeve që rrjedhin
paqen dhe harmoninë e derdhur deri në muzg!


kënaqësinë dhe durimin për t'u rritur
bërthamën time më të fshehtë, një mall i ardhur
largësia ku gjymtyrët Tua po qeshin
ëndrrat rrokulliset tek unë në çdo kohë!

lavdërimit Tënd!
Fuqinë për të shakmisje, me të cilën e këpute
Prej teje një kokërr - dhe Universi e mbushe
fruta Të këndon dhe përlëvdëron gjithë Tokën
ky frut dhe për këngë e zgjedh fjalën time!

e lavdëroj krijimin si fëmijë, dhe gëzohem
pema e lulëzimit, derisa unë ta trondis
në zjarrin e zjarrtë të dashurisë, të përmbushjes
ta shkrij ligjin e përhershëm të natyrës.

jeta jote tokësore është e mbyllur
këtë pasazh pjellor, misterioz dhe të pasur
me mistere, errësirë ​​dhe dritë
e kthimit në mesin e të egërve te Ju!
Pori Greqi sept. 2004-01

Lëngu sekret

Zot, do të doja...
Të të dua me fërgëllimën e mishit
Me zemër të shkrirë nga ngrohtësia e dashurisë
Që rrjedh nga larg, përtej kufijve të trupit
Duke u bashkëshkrirë si në një lutje
Me shenjat Tua të dritës.

Dëshiroj

Dije se ekzistoj e padegdisur
Në dhimbjen e kësaj nate të vorbullës planetare
Të ndjesh se po zotërohem
Kur më mban lëngu sekret, i padukshëm
Drejt prehërit të mantelit Tënd të yjeve

Me habi mbi supet, mbi qerpikët
Ajo fanitet nga ekstazi
Në mesin e kaq qirinjve të ndezur
Përballë mrekullisë se Të gjej
Të shpërndarë
Përtej ëndrrave të mia

Një erë e vjetër më mban
Drejt zemrës sime
Dhe do të të gjej
Kokërr margaritari
Kristali i mbuluar nga petalet e dashurisë
Në thellësinë më të fshehur
Madje dhe në thellësinë time!

Parabolë


Sot isha përsëri

Në arrën e argjendit

Siç qëndron, në dritëm e plotë, vetëm

në mes të fushës,

mbuluar nga dëbora

tejet e ndritshme, verbëruese

 me degët e projektuara në qiell,

nga një histori sekrete,

afresk, skeleti i një biografie të fshehtë

të tokës

thuajse ishte shpirti im

i degëzuar, prej filigrani

spirale, duke u pështjelluar,

duke u përzier në valët kozmike

padukshëm,

në drejtim të shenjës së thellësisë

drejt të Paarritshmes.

Solilokviume

Krah i parfumit të çuditshëm

Përgjunet pranë rozës

Dekripton

Konceptet e bardha

Të statujave të bronzit

Flakë e ndezur

Nga drita e gjallë e fjalës

Blatimi

Qiri i përjetshëm

Që shëndrit përsosjen.

Qarqet e aromave

Buzëqeshje e pezulluar

Lule

Shkëlqesi që josh dritën

Kënga e frutave të zhytura në bardhësi

Bashkëshkrirja
Në atë sferë kristali

Që na shumëfizon dëgjimin

Na shumëzoheshin sytë, rritej shikimi

Duart me shumë gishta na rriteshin

Në ijet, në kofshë

Në shpinën e tij të zhveshur, të harkuar

Në një sinfoni të thellë, blu...

Nuk e dija nëse ishte natë apo ditë

Nuk i kujtojmë pikat kardinale

Të uritura ecnin përreth nesh

Spirale argjendi

Na rrethonin si do karafilë

E vargëzonin

Çdo krah, çdo këmbë

Pastaj na lidhin me njëri-tjetrin

Në përjetësinë e një çasti

Për përkujtimin e një përjetimi të ri

Për syrim tim të djathtë dhe syrim tënd të majtë

Ata ishin një çift që kurrë se bota

Dhe shihnin midis qerpikëve të mjegulluar

Ku vallëzonin ylberat e pakalueshëm

Shikonin…

Nga brenda jashtë

Si u bëra një kryq i vetëm

Ndërsa zemrat, këmbana të katedralës.

Pajisje

Pse kaq vuajtje?

Unë bërtita

Për dashuri! Tha ai

Oh, Zot, dikush e di në tokë

Çfarë deshe Ti të thotë dashuri?

A e di dikush? E di dikush?

Përgjigjmu!

... të jetë si një puhi

që së pari zbret në mendim,

pastaj...

afrohet në qarqe

koncentrike

gjithnjë më afër,

deri në rrufe,

të kafshon ashpër siç kafshon

gjarpëri, nëpërka

të impresionon si hidra,

me krahë të shumëfishtë,

të depërton në trup, pa e ndjerë,

helmin e ëmbël!

2.

Ti nuk je ti

Je orgo, fyell, harpë,

që sapo e prek,

unë jam afër

gojës së uritur

për këngë,

për fjalën e pëshpëritur,

për frymën

që rresh lule molle.

Të varura në këmbanat

prej ari

e pajis syrin tim,

lumenjtë e fshehur marrin

fërgëllimën e plepave

duke liruar valën e yllit që

në kishën e trupit

bëhet argonautik -

Pse kaq shumë vuajtje,

Megjithatë!

Magjia e natës

Madhështi, të është qepur hëna

Në flokë, në qerpikë, shkëlqen në iris

Dhe indiskrete ngjitet e çmendur

Në kreshtat mendimtare, të ëndrrave

Velli i saj i artë pandjeshmërisht e dëbon

Hijaen e hedhur nga shkuma e mjegullave

Na mbështjell me krenari, lutja e syve tu

Më prek, robërisht me dridhjet e heshtura

Mburoja e ndezur gradualisht ngushtohet

Tmerr, i ngarkuar nga dëshira e dritës

Ne buzëqeshim kur vallëzon gjatë natës

Duke u përkundur, na zbardhin zambakët

Në ajër një pëshpëritje sekrete e gjinkallave

Dhe çifte fluturash, në fluturimin martesor

Duke u përqafuar me mendje e përshkojnë

Sublimen, harkun galaktik të botës yjore

Asgjë përrreth nesh nuk po lëviz

Mbretëresha e natës na deh me parfum

Vesë dhe rreze, gjithçka shkëlqen-zotëron

Kur përmallimi shëtit si zanat në rrugë.

Jam kupa në duart tua

Dyfishi im në Shpirt

Është një pëllumb i bardhë

Që nuk mund të endet vetë.

Shkëndijat, mrekullitë

burimet

Tua të përplotat

Më mbushin,

Më mbështjellin thjesht

Nga koka deri te këmbët

Dhe jam në tryezën Tënde,

O Zot
Amfora e mbushur me verën e jetës

E vendosur

 Në hyjnoret, në Duart Tua

Të padukshme

O Zot!

Ki kujdes, mos më lejo

Mos më shpëto, që grimca të bëhem

Jam amfora Jote plot me verë!

Në qiell, si dhe në tokë,

Vdekja është transformim

Ngjallje në tjetër lartësim.

Megjithatë, më lejo,

Më lë

Në mesin e trazuar, misteret

Kopetë Tua të shenjta

Nga qengjat, devetë,

Kuaj, drerë, sorkadhe

Pothuajse

Nga mjelmat e bylbylat

Në brigjet e ujërave

Duke medituar.

Në mesin e luleve t’përkëdhelura

Me Diellin në të djathtën time

Ulur në mes të ndërtesës Sate

Më lë vetëm, më lë

Në planetin Tokë!

Mirazhi i lindjes

Vajzë e bukur dhe e mençur

Shkëputu nga krahët e gjumit!

(lërshtu m’tha Zana e ujërave)

Eja të shikojmë lindjen e diellit,

T’i shpërlash më së pari sytë

Në dritën e agimeve

Dëgjimin në trillin e zogjve

Ende të përgjumura,

Erëtima

Në aromën e kullosave

Përzier me flladin e purifikimeve

Të prurë nga thirrja e valëve...

Lëre veten të mbuluar me shallin

E mëndafshtë të puhisë së lulëzuar

Mbi flatrat e valëve!

U zgjova

Porsi zoçkat që dalin

Nga vezët e breshkave

U nisëm drejt bregut, për në det...

Kur horizonti u hap

Përtej

Intimitetit të pemëve

Unë munda të shoh

Një vatër me zjarr të butë

Kjo u shfaq, rritej dhe ngritej

Nga dallgët e ukërvae, të shkumëzuara

Me lëvizjen kurorëzuese

Të pagëzuar nga përjetësia...

Atëherë

Me blatime të devotshme

E lashë veten të kapluar

Nga vala e ekstazit

Dhe u gjunjëzova

Me duart  e shtrira

Drejt flakëravetë portokallita

Të lindjes së diellit

Hulumtime

Po qaset muzgu ngadalë, ngadalë,

Paralelisht me misterin plot me yje

Mbretëreshat e natës, me përkundje e nisin

Historinë e vjetër: na ishte një herë...

T’kujtohet, kur gjelbërimi e trilli dëgjoheshin

Herën e parë nëpër gjerësinë e fushave

Kur kaprolli me sorkadhen po vinin

Të nxitur nga etja për të pirë ujë të gjallë?

Uji i dashurisë nga burimi i thellë

Dashuria hyjnore që derdhej në tokë

Mbi çdo gjë të gjallë, së bashku me mallin

Të jesh një me tjetrin: lajutë dhe këngë.

Kemi përjetuar fanitjen nga humnerat

Që s’e kam imagjinuar duke lexuar përralla

Një djalë i ri me krahët plot ëndrra

Që më joshte nëpër shtigjet mbretërore.

Pas një kohe, i riu iku duke u larguar

E quajta dashuri e adoleshencës sime

Që atëherë, e kërko në male, në qytet, pa pushim

Nëpër ujëra të mëdha, n’vapë vere, në acar dimri.

Për fat të mirë e pashë përsëri natën e kaluar

Me një degë të bredhit duke rrahur në dritare

Ai është engjëlli me Poezinë e tij - barrë e ëmbël

Për të nxjerrë hidhërimin nga zemra e kaltërt.

Dashuria është një dhuratë

Unë jam tani në jetën tënde violinë,

Ose vjeshtë e butë, me dritë të errët,

Nga kargavani i lulëziuar herën e dytë,

Rreshin në shpirtin tënd mijëra petale...

Ndoshta afrimi im ta përkujtoi

Valsin e parë, me fluturat në flatrim,

Çka të ngriti lart atje, atje në zenit

Përmes "tantrës" së fshehtë në dashuri...

Ndoshta m’ke kërkuar në univers

Nën fytyrën e një ylli vegimtar,

Në netët me hënën kur një varg,

Të lindte në mendjen e thirrjes.

Sot puthja ime s’ta kthjellon horizontin,

I shikon ngjyrat më ëmbël, më qartë,

Mrekullian në të cilën jeton, deti e di

Dhe mali e di: dashuria është një dhuratë!

Kërkojmë të jetojmë një mijë vjet,

T’i ndërtojmë dashurisë pallate qiellore,

Mjafton momenti mbi të silin e ndërtojmë,

Në ndërtesën e padukshme të hirit hyjnor.

Image
Shfaq komentet
comments powered by Disqus
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat
Sondazh Pas votimit të projektligjeve për shndërrimin e FSK-së në ushtri, a mund të ketë inskenime nga Serbia për një luftë të re në Ballkan?
Loading...