Mojtaba Khamenei, djali i dytë i ajatollahut Ali Khamenei, është emëruar zyrtarisht lideri i ri suprem i Iran, sipas mediave shtetërore iraniane.
56-vjeçari merr drejtimin e vendit pasi babai i tij, lideri suprem për më shumë se tre dekada, u vra të shtunën (28 shkurt). Mojtaba Khamenei ka lindur në vitin 1969 në Mashhad, një nga qendrat më të rëndësishme fetare të vendit, rreth dhjetë vite para krijimit të Republika Islamike e Iranit në vitin 1979.
Ky emërim shënon tranzicionin e parë me natyrë trashëgimore në majën e hierarkisë shtetërore dhe fetare iraniane, duke zëvendësuar babanë e tij të ndjerë.
I lindur në vitin 1969 në Mashhad, Mojtaba Khamenei nuk ka mbajtur asnjëherë poste publike të zgjedhura. Sipas raporteve analitike, influenca e tij politike është ndërtuar përmes rolit të tij si drejtues de facto i Zyrës së Udhëheqësit Suprem (Beit-e Rahbari), ku ka kontrolluar fluksin e informacionit dhe aksesin tek Ajatollahu.
Lidhjet me aparatin e sigurisë
Baza kryesore e pushtetit të tij vlerësohet të jetë aleanca e ngushtë me Gardën Revolucionare Islamike (Pasdaran). Lidhjet e tij me sektorin ushtarak datojnë që nga periudha 1987-1988, kur ai shërbeu në Batalionin Habib ibn Mazahir, duke krijuar kontakte me figura që sot drejtojnë kompleksin ushtarako-industrial të vendit.
Burime të inteligjencës perëndimore dhe media ndërkombëtare i atribuojnë atij një rol qendror në menaxhimin e krizave të brendshme të sigurisë. Ai dyshohet se ka koordinuar operacionet për shtypjen e protestave të Lëvizjes së Gjelbër në vitin 2009, si dhe ato të lëvizjes “Grua, Jetë, Liri” në vitin 2022. Gjithashtu, raportohet se ai ka patur ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet e zgjedhjeve presidenciale të viteve 2005 dhe 2009 në favor të Mahmud Ahmadinexhadit.
Sanksionet dhe jeta personale
Në vitin 2019, Departamenti i Thesarit i Shteteve të Bashkuara e vendosi Mojtaba Khamenein në listën e sanksioneve. Në dokumentin zyrtar të SHBA-së, ai akuzohet për lidhje të ngushta me Forcën Quds (njësia e operacioneve jashtë vendit e Gardës Revolucionare) dhe për menaxhimin e aseteve të padeklaruara financiare, përfshirë prona në Londër dhe Dubai.
Arsimimi i tij përfshin studimet në Shkollën Alavi në Teheran dhe formimin teologjik në qytetin e shenjtë të Qomit, nën mbikëqyrjen e klerikëve konservatorë. Në vitin 2004, ai u martua me vajzën e ish-kryetarit të parlamentit iranian, Gholam-Ali Haddad-Adel, transmeton RTSH.
Zgjedhja e tij e supozuar ka ngritur debate, pasi devijon nga praktika e zgjedhjes ekskluzivisht klerikale drejt një modeli që i ngjan monarkisë trashëgimore, një lëvizje që raportohet të ketë shkaktuar reagime të përziera brenda vetë klerit shiit në Qom.
