Ekziston një legjendë për një zog që këndon vetëm një herë në jetë, më bukur se çdo qenie e gjallë mbi Tokë…
Sapo largohet nga pema e vet, ai kërkon një pemë me ferra, dhe nuk qetësohet derisa ta gjejë…
Dhe kur më në fund e gjen, ai futet mes degëve të saj të egra e të ngatërruara dhe, duke kënduar, e shpon trupin e vet mbi gjembin më të gjatë e më të mprehtë…
Teksa vdes, dhimbja e tij shndërrohet në këngë – një këngë që me bukurinë e saj i tejkalon madje edhe këngët më magjepsëse të dallëndysheve dhe bilbilave.
Çmimi i asaj kënge të mrekullueshme është jeta, por i gjithë Universi ndalet për një çast nga habia, ndërsa Zotit në qiell i rrjedhin lotët nga mallëngjimi …
Sepse ajo që është më e mira në këtë botë mund të lindë vetëm nga dhimbja më e madhe…
Të paktën kështu thotë legjenda.
Ai zog me gjemb në kraharor i bindet një ligji të pandryshueshëm…
Thjesht është i detyruar të shpohet me gjemb dhe të vdesë duke kënduar.
Në momentin kur gjembi i futet në kraharor, ai nuk është i vetëdijshëm për vdekjen që po e pret – ai thjesht këndon derisa i soset fryma e fundit…
Por ne njerëzit, kur e shpojmë veten me gjemb…
E dimë. E ndiejmë. E kuptojmë.
E megjithatë e bëjmë.
E bëjmë vazhdimisht.
Edhe ti, edhe unë mbajmë brenda vetes diçka që nuk mund ta mposhtim, sado të vuajmë e të mundohemi deri në vdekje…
Ne jemi këta që jemi, kaq e thjeshtë është kjo.
Ashtu si ata zogjtë e legjendës së lashtë kelte që këndojnë dhe vdesin me gjemb në gjoks…
Sepse duhet… dhe sepse diçka i shtyn ta bëjnë këtë.
Por ne, ndonjëherë e dimë që po veprojmë gabim, madje edhe para se të bëjmë diçka, por ai vetëdijësim nuk mund ta ndryshojë as rezultatin e as fundin, apo jo?
Secili prej nesh e këndon këngën e vet të vogël, i bindur se është kënga më e bukur që ka dëgjuar ndonjëherë bota…
E kuptoni ?
Fatkeqësisht, ne vetë e krijojmë gjembin për veten tonë, dhe kurrë nuk ndalemi të mendojmë për çmimin…
Gjithçka që dimë është se e durojmë dhimbjen, ndaj e bindim veten se ajo që po sakrifikojmë ia vlen…
Por… a ia vlen vërtet?
Dhe kështu, ndonjëherë, mes nesh lindin njerëz që nuk janë më thjesht njerëz, por bëhen pjesë e legjendës.
Si Ukshin Hoti.
Edhe ai e pa pemën me ferra që nga larg.
E pa burgun.
E pa vetminë.
E pa padrejtësinë.
E pa heshtjen që do ta gëlltiste.
Dhe prapë nuk u kthye mbrapa.
Ai nuk kishte iluzione se gjembi nuk do t'ia shponte tej përtej kraharorin.
Ai e dinte.
Por ai zgjodhi ta këndojë me përkushtimin më të pamposhtur këngën më të bukur për atdheun.
Kënga e tij nuk ishte vetëm melodi — ishte mendim.
Nuk ishte vetëm letërsi — ishte qëndrim.
Nuk ishte vetëm fjalë — ishte dinjitet.
Dhe kur gjembi i historisë iu fut në kraharor, ai nuk u ankua.
Ai foli.
Ai shkroi.
Ai mendoi.
Ai qëndroi drejt.
Disa zogj vdesin fshehurazi.
Disa njerëz zhduken pa zë.
Por ka edhe të tillë që, edhe kur zhduken, mbeten brenda këngës më të bukur që buron nga shpirti i popullit.
Ukshini ishte një zog që e dinte se po i shpohej kraharori, por nuk pranonte të heshtte.
Dhe pikërisht për këtë arsye, kënga e tij vazhdon të dëgjohet — edhe sot, edhe pse trupi i tij mungon.
Sepse ne, ndryshe nga zogu i legjendës, e dimë fundin…
Por kjo dije nuk na shpëton gjithmonë nga tragjedia.
Secili prej nesh këndon këngën e vet, i bindur se është e vetmja që ia vlen të këndohet.
Dhe secili prej nesh krijon gjembin e vet.
Pyetja e vetme që mbetet nuk është “a dhemb?”
Sepse gjithmonë dhemb.
Pyetja është:
A ia vlen çmimin?
Zogu më i paarritshëm i legjendës shqiptare, Ukshin Hoti, tashmë e ka dhënë përgjigjen.
