Bilal Chughtai, i cili punoi në sigurinë dhe përafrimin e inteligjencës artificiale me interesat njerëzore, ka paralajmëruar se zhvillimi i pakontrolluar i teknologjisë mund të përbëjë rrezik ekzistencial. Deklarata është një vlerësim personal për një skenar të mundshëm, jo dëshmi se sistemet e sotme të IA-së mund ta shkaktojnë një katastrofë të tillë.
Një ish-studiues i Google DeepMind ka lëshuar një nga paralajmërimet më të forta deri më tani për rreziqet që mund të sjellë zhvillimi i pakontrolluar i inteligjencës artificiale.
Bilal Chughtai, ish-inxhinier kërkimor në laboratorin e inteligjencës artificiale të Google, ka deklaruar se IA-ja ka potencialin “të na vrasë të gjithëve” dhe se njerëzimi mund të jetë duke mbetur pa kohë për ta parandaluar një skenar të tillë.
Chughtai e bëri paralajmërimin përmes një postimi në rrjetet sociale, ku njoftoi se ishte larguar nga Google DeepMind. Sipas profilit të tij profesional, ai u largua nga kompania në korrik të këtij viti.
Gjatë angazhimit të tij, Chughtai punoi në sigurinë e inteligjencës së përgjithshme artificiale dhe në të ashtuquajturin “alignment” – fushë kërkimore që synon të sigurojë që sistemet shumë të avancuara të veprojnë në përputhje me qëllimet dhe interesat njerëzore.
Frika nga gara ndërmjet kompanive
Sipas Chughtait, zhvillimi i sigurt i inteligjencës artificiale është ende i mundur, por kërkon bashkëpunim dhe koordinim ndërmjet kompanive teknologjike.
Shqetësimi i tij kryesor lidhet me garën e shpejtë ndërmjet laboratorëve për krijimin e modeleve gjithnjë e më të fuqishme. Presioni komercial dhe konkurrenca mund t’i shtyjnë kompanitë t’i publikojnë sistemet përpara se rreziqet e tyre të jenë kuptuar dhe kontrolluar plotësisht.
Ai ka kërkuar që ritmi i zhvillimit të IA-së të përshtatet me aftësinë e shoqërisë për t’i identifikuar dhe menaxhuar pasojat e teknologjisë.
Paralajmërimi nuk nënkupton se sistemet ekzistuese të inteligjencës artificiale kanë aftësinë ose synimin për ta zhdukur njerëzimin. Ai i referohet rrezikut të mundshëm nga sisteme shumë më të avancuara dhe autonome, të cilat mund të zhvillohen në të ardhmen.
Nuk është paralajmërimi i vetëm
Deklarata e Chughtait vjen pas disa reagimeve të ngjashme nga studiues që kanë punuar në kompanitë kryesore të inteligjencës artificiale.
Jacob Coxon, ish-studiues në Anthropic dhe OpenAI, deklaroi se ishte larguar nga Anthropic edhe për shkak të frikës se industria po garon drejt zhvillimit të sistemeve të pakontrollueshme.
Studiuesi i Anthropic, Evan Hubinger, ka vlerësuar se ekziston më shumë se 10 për qind mundësi që IA-ja të shkaktojë zhdukjen e njerëzimit brenda dekadës së ardhshme.
Ky është një vlerësim subjektiv i studiuesit dhe jo një probabilitet i provuar shkencërisht. Ekspertët vazhdojnë të kenë dallime të mëdha rreth nivelit dhe afatit të rrezikut.
Drejtuesi i Anthropic, Dario Amodei, ka bërë thirrje për ngadalësimin e zhvillimit të sistemeve të avancuara. Qëndrimi i tij ka marrë mbështetje edhe nga drejtuesi i OpenAI, Sam Altman, dhe Elon Musk.
Rrezik real apo alarm i tepruar?
Debati mbi rrezikun ekzistencial nga IA-ja mbetet i ndarë.
Një pjesë e studiuesve paralajmëron se një sistem më inteligjent se njerëzit mund të veprojë në mënyra të paparashikueshme, t’u shmanget mekanizmave të kontrollit ose të përdoret për sulme kibernetike, armë autonome dhe krijimin e kërcënimeve biologjike.
Të tjerë argumentojnë se parashikimet për zhdukjen e njerëzimit janë tepër spekulative dhe mund ta largojnë vëmendjen nga dëmet që tashmë po shkaktohen: dezinformimi, mashtrimet, humbja e vendeve të punës, mbikëqyrja masive dhe diskriminimi algoritmik.
Deri tani nuk ekziston konsensus shkencor se inteligjenca artificiale do ta kërcënojë patjetër mbijetesën e njerëzimit. Por numri në rritje i paralajmërimeve nga njerëz që kanë punuar brenda laboratorëve më të avancuar po e shton presionin për rregulla më të forta, testime të pavarura dhe mbikëqyrje ndërkombëtare.
Kështu, deklarata e Chughtait duhet lexuar si një alarm për një rrezik të mundshëm dhe jo si parashikim i sigurt se katastrofa do të ndodhë.
Burimet: Reuters – Paralajmërimi i Bilal Chughtait; Raporti Ndërkombëtar për Sigurinë e IA-së