Kryeministri i Tajlandës, Anutin Charnavirakul, ka shpallur fitoren në zgjedhjet e përgjithshme të vendit, pasi rezultatet paraprake tregojnë se partia e tij konservatore, Bhumjaithai, ka dalë bindshëm në vendin e parë. Me rreth 90% të votave të numëruara, Bhumjaithai pritet të sigurojë 194 vende në parlamentin me 500 vende, duke lënë shumë pas rivalët e saj kryesorë.
Duke folur pas publikimit të rezultateve paraprake, Anutin deklaroi se kjo fitore i përket “të gjithë tajlandezëve, pavarësisht nëse kanë votuar për të apo jo”, duke theksuar nevojën për stabilitet dhe unitet kombëtar pas viteve të fundit të trazuara politikisht. Fitorja e tij ka befasuar shumë analistë, pasi sondazhet parazgjedhore nxirrnin Partinë Popullore reformiste si forcën kryesuese.
Partia Popullore, e cila përfaqëson një linjë reformiste dhe progresiste, renditet e dyta me rreth 116 vende. Udhëheqësi i saj, Natthaphong Ruengpanyawut, e pranoi rezultatin dhe deklaroi se është i gatshëm të jetë në opozitë, nëse Anutin arrin të formojë një qeveri të re. Ai theksoi se partia e tij do të vazhdojë të mbrojë interesat e qytetarëve dhe të shtyjë për reforma parlamentin.
Zgjedhjet u mbajtën pas një periudhe të gjatë paqëndrueshmërie politike, gjatë së cilës Tajlanda pati tre kryeministra në vetëm tre vjet, për shkak të rrëzimit të disa qeverive të koalicionit. Edhe këtë herë, asnjë parti nuk pritet të sigurojë shumicën absolute, çka do të thotë se vendi po shkon drejt negociatave për formimin e një koalicioni qeverisës. Megjithatë, pozicioni i fortë i Bhumjaithai e bën pothuajse të sigurt vazhdimin e Anutin Charnavirakul në krye të qeverisë.
Rezultati përbën një zhgënjim të madh për Partinë Popullore, e cila kishte shpresuar të përsëriste ose të përmirësonte fitoren e saj të vitit 2023. Ajo fitoi më shumë vota në sistemin proporcional, por nuk arriti të përkthejë këtë mbështetje në mandate, për shkak të mungesës së rrjeteve lokale dhe faktit që shumica e vendeve parlamentare zgjidhen me sistemin “fituesi merr gjithçka”.
Në vendin e tretë renditet partia Pheu Thai, e lidhur me familjen Shinawatra, e cila pritet të fitojë rreth 86 vende. Dikur forca dominuese e politikës tajlandeze, Pheu Thai ka humbur mbështetje pas akuzave për keqmenaxhim të konfliktit kufitar me Kamboxhian dhe burgosjes së ish-kryeministrit Thaksin Shinawatra. Partia kishte premtuar politika populiste dhe ndihma financiare për qytetarët, por këto premtime nuk mjaftuan për të rikthyer lavdinë e dikurshme.
Fushata e Anutin Charnavirakul u mbështet fuqishëm në ndjenjat nacionaliste, veçanërisht pas dy konflikteve të shkurtra kufitare me Kamboxhian vitin e kaluar. Ai u paraqit si mbrojtës i institucioneve tradicionale tajlandeze, si monarkia dhe ushtria, duke premtuar stabilitet dhe vazhdimësi. Një rol kyç në fitoren e tij luajti edhe aftësia për të siguruar mbështetjen e figurave me ndikim në nivel lokal.
Ndërkohë, qytetarët tajlandezë shprehën shqetësime të forta për ekonominë, rritjen e kostove të jetesës dhe largimin e investimeve të huaja. “Dua që ekonomia të përmirësohet dhe nuk dua që fabrikat e mëdha të largohen drejt vendeve fqinje”, u shpreh një nëpunëse civile për BBC-në, duke reflektuar frikën se Tajlanda po mbetet pas vendeve si Vietnami.
Përveç zgjedhjeve parlamentare, tajlandezët votuan edhe në një referendum për reformimin e kushtetutës së vitit 2017, e hartuar nën sundimin ushtarak. Rezultatet paraprake tregojnë se rreth 65% e votuesve janë shprehur pro ndryshimeve, duke kërkuar kufizimin e fuqisë së institucioneve të pazgjedhura si Senati. /BBC/
