Çfarë po ndodh në Gjirin Persik? Irani i dërgon mesazh SHBA-së, forcat amerikane vendosen në Ngushticën e Hormuzit

Ngushtica e Hormuzit është e hapur, ne i kemi bombarduar rëndë, tha presidenti amerikan Donald Trump në një intervistë për NBC, transmeton Ansa.

Trump tha të dielën po ashtu se Shtetet e Bashkuara e goditën Iranin “shumë fort mbrëmë”, shkruan CNN.

“Me këta njerëz diçka nuk shkon,” i tha Trump gazetarit të CNN-it, Jake Tapper, gjatë një interviste të mëngjesit në emisionin “State of the Union”.

“Ne kishim një marrëveshje me ta dje,” tha ai. “Ata po hiqnin dorë nga gjithçka dhe më pas, papritur, dy orë më vonë, goditën një anije me dron.”

Ushtria amerikane njoftoi se goditi 140 objektiva ushtarakë iranianë në sulmet e saj të fundit, pas një sulmi ndaj një anijeje tregtare që kalonte në ngushticën e Hormuzit sulm për të cilin ajo fajësoi Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit.

Kjo shënon raundin e tretë të sulmeve amerikane brenda një jave dhe vjen pasi udhëheqësit e të dyja vendeve lëshuan kërcënime publike.

Ka mesazhe kontradiktore lidhur me ngushticën e Hormuzit, transmeton KlanTV Albania.

Autoriteti iranian i ngarkuar me mbikëqyrjen e një protokolli të ri për kalimet në këtë rrugë ujore tha sot se kalimi i anijeve “nuk është i mundur”, por Trump i tha CNN-it se “për sa na përket ne, ajo është e hapur”.

Ndërkohë, Komanda Qendrore e Shteteve të Bashkuara ka deklaruar se Ngushtica e Hormuzit mbetet e hapur për të gjitha anijet që lundrojnë në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, duke theksuar se forcat amerikane janë të gatshme të garantojnë lirinë e lundrimit në këtë korridor strategjik.

Në një postim të publikuar në rrjetet sociale, CENTCOM njoftoi se rrugët e tranzitit përmes Ngushticës së Hormuzit vazhdojnë të jenë të hapura dhe se Irani nuk kontrollon këtë rrugë ujore ndërkombëtare, e cila përdoret nga anijet tregtare për transportin global të mallrave dhe energjisë.

Agjencia shtetërore e lajmeve IRNA e Iranit thotë se raketat u lëshuan nga "armiku" drejt ishullit Qeshm këtë pasdite, duke shtuar se nuk u raportuan viktima.

Ajo citon guvernatorin e Qeshm, Hossein Amir Teymouri, i cili tha se "10 deri në 11 predha armike" kishin në shënjestër ishullin ushtarak.

Kjo vjen pas një sërë raportimesh në mediat iraniane se shpërthime ishin dëgjuar në bregdetin jugor, në lindje të qytetit port të Bandar Abbas.

Veçmas, në momentet e fundit, media amerikane Axios, duke cituar një zyrtar të lartë amerikan, raporton se ushtria amerikane kreu sulme një orë më parë ndaj sistemeve iraniane të mbrojtjes raketore dhe ajrore.

Ajo pretendon se sulmet u përqendruan në anije të vogla të lidhura me Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit pranë Ngushticës së Hormuzit. 

Shtetet e Bashkuara kanë kryer sulme të reja ushtarake pranë Ngushticës së Hormuzit, raportojnë mediat amerikane duke cituar një zyrtar të administratës së Uashingtonit.

Sulmet vijnë në një moment të tensionuar në Gjirin Persik, pas përplasjeve të fundit mes SHBA-së dhe Iranit lidhur me kontrollin e një prej rrugëve detare më strategjike në botë, përmes së cilës kalon një pjesë e rëndësishme e transportit global të naftës.

Sipas raportimeve të Axios, sulmet amerikane në zonë janë pjesë e reagimit ndaj veprimeve të fundit të Iranit dhe përbëjnë serinë e tretë të goditjeve të ndërmarra nga SHBA këtë javë.

Më herët, Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) dyshohet se ka lëshuar një raketë drejt një anijeje tregtare me flamur qipriot, e cila po përpiqej të kalonte Ngushticën e Hormuzit.

Sipas burimeve amerikane të cituara nga Axios, anija është goditur dhe ka pësuar dëme të konsiderueshme.

Pas këtij incidenti, Marina e IRGC-së njoftoi mbylljen e Ngushticës së Hormuzit deri në një njoftim të mëtejshëm.

Gjatë gjithë ditës, Irani ka këmbëngulur se Ngushtica e Hormuzit është mbyllur, por Shtetet e Bashkuara raportojnë të kundërtën.

Komanda Qendrore e SHBA-së (CENTCOM) ka siguruar anijet se kalimi përmes ngushticës është i hapur për të gjitha mjetet lundruese që lëvizin në mënyrë të ligjshme, përcjell Bota sot.

Ajo tha se forcat amerikane janë të pozicionuara dhe të gatshme të sigurojnë që anijet të lëvizin lirshëm, pavarësisht nga "agresioni i pajustifikuar iranian".

"Irani nuk e kontrollon ngushticën. Trafiku detar po vazhdon normalisht," thuhet në deklaratën e CENTCOM-it.

Më herët gjatë ditës, Qendra e Operacioneve Tregtare Detare e Mbretërisë së Bashkuar (UKMTO) njoftoi se një rrugë jugore përmes Ngushticës së Hormuzit mbetet e hapur dhe është zgjeruar për të mundësuar qarkullimin e anijeve në të dy drejtimet.

Omani ka thirrur ambasadorin iranian, Mousa Farhang, pasi ndaj vendit u kryen disa sulme me dronë.

Sheikh Khalid bin Hashil Al-Muslahi i ka kërkuar ambasadorit të paraqitet në Ministrinë e Jashtme për t’i dorëzuar një notë proteste lidhur me sulmet ndaj objekteve në dy rajone të vendit, përcjell Bota sot.

Agjencia shtetërore e lajmeve e Omanit bëri të ditur se dronët goditën objektiva në një zonë përgjatë Ngushticës së Hormuzit.

Sulmi ndodhi pasi të shtunën të dy vendet zhvilluan bisedime për të diskutuar mbi situatën në Ngushticën e Hormuzit.

Kjo rrugë e ngushtë detare ndodhet në ujërat territoriale të Iranit dhe Omanit, por prej kohësh konsiderohet një rrugë ujore ndërkombëtare.

Omani deklaroi se ai dhe Irani ranë dakord të vazhdojnë diskutimet për Ngushticën e Hormuzit në nivel teknik dhe politik.

Megjithatë, Irani nuk bëri asnjë deklaratë që garanton se ngushtica do të mbetet e hapur për të gjithë, një qëndrim që kërkohet nga administrata e presidentit amerikan Donald Trump.

Gjithsej 23 persona janë shpëtuar pasi u larguan nga një anije që u sulmua nga Irani në orët e para të mëngjesit të sotëm, sipas autoriteteve në Oman, përcjell Bota sot.

Një anëtar i ekuipazhit të anijes GFS Galaxy rezulton ende i zhdukur, ndërsa kërkimet për gjetjen e tij vijojnë.

Më herët gjatë ditës së sotme, India njoftoi se anëtari i zhdukur i ekuipazhit është shtetas indian dhe konfirmoi se 10 shtetas të tjerë indianë janë shpëtuar.

Katari i denoncoi sulmet iraniane të dielën si “një shkelje flagrante” të sovranitetit shtetëror dhe “një shkelje flagrante” të së drejtës ndërkombëtare.

Tre persona, përfshirë një fëmijë, u plagosën në Katar herët të dielën, pasi mbrojtja ajrore interceptoi zjarrin iranian.

“Vazhdimi i këtyre sulmeve përbën një përshkallëzim të rrezikshëm që do të ndërlikojë përpjekjet për të përmbajtur tensionet dhe do të minojë përpjekjet politike dhe diplomatike që synojnë arritjen e sigurisë dhe stabilitetit në rajon”, tha Ministria e Jashtme e Katarit në një deklaratë.

Ministria e mbajti Teheranin “plotësisht ligjërisht përgjegjës për këto sulme dhe pasojat që rezultuan prej tyre”, duke shtuar se Doha rezervon “të drejtën e plotë për t’u përgjigjur” dhe për të marrë të gjitha masat e nevojshme “për të mbrojtur sovranitetin, sigurinë, integritetin territorial dhe qytetarët e saj”.

Ai bëri thirrje për një ndërprerje të menjëhershme të “të gjitha veprimeve dhe sulmeve ushtarake që kërcënojnë sigurinë e rajonit”, duke shmangur përshkallëzimin e mëtejshëm dhe një kthim në dialog dhe negociata.

Të dielën në mëngjes, Teherani tha se nisi sulme ndaj bazave ushtarake amerikane në vendet rajonale, përfshirë Katarin, në hakmarrje për sulmet e Uashingtonit kundër objektivave iraniane.

Kjo ndodhi pasi Komanda Qendrore e ushtrisë amerikane tha se goditi rreth 140 objektiva në sulmet në Iran, pas një sulmi tjetër iranian ndaj një anijeje tregtare në Ngushticën e Hormuzit.

Kryenegociatori i Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf, i ka paralajmëruar SHBA-të se do të “paguajnë çmimin” nëse nuk i përmbahen një marrëveshjeje të nënshkruar midis dy vendeve.

"Epoka e marrëveshjeve të njëanshme ka mbaruar. Ne ju thamë: mbajeni fjalën ose paguani çmimin. Realiteti po troket", shkroi ai në X.

Kjo vjen pasi përshkallëzimi i fundit midis Iranit dhe SHBA-së hodhi dyshime të mëtejshme mbi të ardhmen e një marrëveshjeje të përkohshme të nënshkruar muajin e kaluar me qëllim përfundimin e luftës.

Një seri sulmesh midis SHBA-së dhe Iranit gjatë disa ditëve të fundit e shtynë presidentin Donald Trump të deklaronte fundin e një armëpushimi që synonte të ndalonte luftimet.

Përshkallëzimi pasoi disa sulme ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit. 

---

Një këshilltar i udhëheqësit suprem të Iranit, Mojtaba Khamenei, ka thënë se Ngushtica e Hormuzit është më e rëndësishme se “dhjetëra bomba atomike”, duke u zotuar se do ta mbrojnë rrugën jetike detare për kalimin e naftës.

“Kjo rrugë strategjike detare është më e rëndësishme se dhjetëra bomba atomike dhe Republika Islamike e Iranit do ta mbrojë atë”, deklaroi Mohsen Rezaei.

Sipas tij, Ngushtica e Hormuzit është “një nga komponentët e forcës parandaluese të vendit dhe luan një rol vendimtar në sigurimin e sigurisë dhe interesave kombëtare”.

“Ngushtica e Hormuzit vepron si një pengesë strategjike dhe Irani do të mbrojë interesat dhe sigurinë e vendit bazuar në aftësitë e tij mbrojtëse dhe forcën kombëtare”, tha Rezaei.