Kryeministri i Katarit: Marrëveshja për pengjet hap rrugën për fazën e dytë të planit të paqes

Azia

Kryeministri i Katarit: Marrëveshja për pengjet hap rrugën për fazën e dytë të planit të paqes

Më: 14 tetor 2025 Në ora: 10:28
Foto ilustrim

Kryeministri i Katarit, Mohammed Abdulrahman al-Tani, një nga ndërmjetësit kyç në negociatat për Gazën, ka deklaruar se palët kanë rënë dakord për një marrëveshje fillestare mbi shkëmbimin e pengjeve dhe të burgosurve.

Në një intervistë për New York Times ai konfirmoi se është vendosur të arrihet një marrëveshje për shkëmbimin e pengjeve/prizonierëve, duke hapur rrugë për negociata të mëvonshme zgjidhjen e çështjeve më të vështira, sepse palët nuk janë ende të gatshme për kompromis. Sipas tij, negociatori ka vetëm hedhur një hap për të hapur rrugën drejt një faze të dytë.

Faza e dytë: Forca ndërkombëtare e stabilizimit (ISF)

Faza e dytë parashikon vendosjen e një force ndërkombëtare stabilizuese, ISF. Deri tani ka pak detaje mbi përbërjen e saj. Vetëm Shtetet e Bashkuara kanë bërë lëvizjen e parë: krijimin e një qendre komandimi në bazën izraelite të Hatzor-it dhe dërgimin e 200 ushtarëve. Një avanavantgarde e vogël, megjithatë, nuk do të hyjë në Gaza; diskutimet për pjesën tjetër të kontingjentit dhe rregullat e angazhimit vazhdojnë.

Plani përfshin pjesëmarrjen e Katarit, Turqisë, Egjiptit dhe, ndoshta, Emirateve të Bashkuara. Duhet një numër i madh efektivësh: Egjipti dhe Turqia kanë trupa të disponueshëm; mund t’u bashkohen indonezianët dhe vende tjera me shumicë myslimane. Qeveria egjiptiane njoftoi po ashtu se, së bashku me Jordaninë, po trajnon 5 mijë policë palestinezë. Ky rol trajnimi mund të plotësohet me programe të ngjashme të Bashkimit Evropian dhe shteteve anëtare, përfshirë Italinë.

Kohëzgjatja dhe kushtet

Zbatimi kërkon kohë: duheshin garanci, udhëzime, numra dhe objektiva të qarta. Ushtarët duhet të sigurojnë rendin dhe sigurinë, të mbrojnë civilët, të mbështesin një qeveri teknike (e cila edhe duhet formuar) dhe “bordin” që do të shoqërojë tranzicionin. Emri i ish-kryeministrit britanik Tony Blair është përmendur si supervisor një figurë që shumë palë, përfshirë Hamasin, e konsiderojnë të papëlqyeshme. Pozicioni i Autoritetit Palestinez mbi kandidaturën britanike është më i butë.

Presidenti amerikan, Donald Trump, tha se e përkrah Blairin, por shtoi se duhet parë nëse ai do të pranohet nga të gjitha palët; duket se kandidatura e Blair është e pasigurt. Më tej, Trump përfshiu në listën e të mundshmëve edhe presidentin egjiptian Al Sisi, njohje për rolin e tij në menaxhimin e krizës.

Situata lokale dhe roli i Hamasit

Ndërkohë, në pritje të veprimeve të IDF-së, Hamas po rikthen hapësirat e tij: eliminon në mënyrë brutale kundërshtarët, sulmon klanet rivale në sektorë të ndryshëm të Rripit të Gazës. Vepron edhe njësia e quajtur “Njësia Hije”, një gjymtyrë e gjatë e Brigadave al-Qassam. Pamjet tregojnë luftra të brendshme për llogari dhe manovra për të shmangur kaosin një situatë që, sipas Trump, duket se konsiderohet përkohësisht dhe në disa raste tolerohet.

Sipas analizave, përfshirë artikuj në The Economist, lëvizja mund të lejojë që të tjerët të qeverisin tekniko-administrativisht Rripin, por të mbajë fuqinë reale dhe ndikimin mbi ngjarjet.

Ndërmjetësuesit dhe presionet

Vetëm sponsorët-mëndetësatë, si Katari dhe Turqia, kanë kapacitet të frenojnë elementët e armatosur brenda Hamasit; ata kanë kërcënuar me dëbimin e drejtuesve dhe heqjen e mbulimit diplomatik për t’i detyruar të pranojnë kushtet. Sipas Wall Street Journal, kërcënimi i kombinon me presion amerikan dhe kontakte direkte, raportohet se Khalil al-Hayya u “ristrukturua” pas një takimi me të dërguarin amerikan Steve Witkoff dhe me Jared Kushner, bashkëpunëtor i lartë i administratës amerikane. Siti Axios shkroi se delegacioni amerikan operoi pa limite të dukshme në negociata.

Çështja e armëve

Çështja më e vështirë është demilitarizimi i Hamasit dhe i grupimeve të shumta të armatosura. Edhe pasi udhëheqësit pranuan marrëveshjen, ata vendosën një bllokadë për të mos dorëzuar të gjithë arsenalin. Katari sinjalizoi dy pengesa kryesore: si do të dorëzohen dhe kujt do t’u dorëzohen ato.

Një shkelje serioze mund të shkaktojë reagim të IDF-së: ekziston rreziku i rifillimit të ofensivës, shtyrjes së tërheqjes ose sulmeve të reja. Datat për tërheqjen e forcave izraelite nuk janë përcaktuar në mënyrë të prerë; ka hapësirë manovreje. Eksperiencat e kaluara janë paralajmërim: gjatë Intifadës së dytë, SHBA krijuan një mekanizëm të ndërlidhur (plani Zinni) për të detyruar respektimin e fazave, por mjaftonte bllokimi i një etape për të kompromentuar gjithçka. Sabotazhi dhe prishjet e marrëveshjeve janë realitet në rajon.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat