Një objekt misterioz që po lëviz nëpër Sistemin Diellor ka ngjallur interesimin e shkencëtarëve, pasi po shfaq një përshpejtim të pazakontë, i cili nuk shpjegohet plotësisht nga forcat gravitacionale të Diellit apo të Tokës.
Objekti, i njohur me emrin “1998 KY26”, ka një diametër prej rreth 11 metrash dhe po kalon në afërsi të planetit tonë. Sjellja e tij e pazakontë ka nxitur spekulime se mund të jetë një anije kozmike e ish-Bashkimit Sovjetik, e cila ishte zhdukur pothuajse katër dekada më parë.
Shkencëtarët e quajnë këtë fenomen “përshpejtim jogravitacional”, që nënkupton se në lëvizjen dhe shpejtësinë e objektit ndikojnë edhe forca të tjera, përveç gravitetit, shkruan Euronews, transmeton "Bota sot".
Drejtori i NASA-s, Jared Isaacman, ka deklaruar të enjten se agjencia po e monitoron objektin, por ka theksuar se nuk ka arsye për shqetësim. Sipas tij, nuk ekziston asnjë kërcënim i njohur për Tokën dhe asnjë dëshmi se objekti mund të përplaset me planetin tonë.
A është gjetur sonda sovjetike “Phobos 1”?
Një grup studiuesish ka propozuar një shpjegim të pazakontë për identitetin e objektit. Astrofizikani i Universitetit të Harvardit, Avi Loeb, së bashku me dy kolegët e tij, Adam Hibberd dhe Adam Crowl, besojnë se “1998 KY26” mund të jetë sonda pa pilot “Phobos 1”, e lëshuar nga Bashkimi Sovjetik më 7 korrik 1988.
Sonda ishte nisur drejt Marsit, por gjatë udhëtimit humbi kontaktin me Tokën dhe nuk u arrit më të rikthehej komunikimi me të.
Studiuesit kanë ndërtuar një model të thjeshtuar të sondës “Phobos 1” dhe kanë krahasuar mënyrën se si ajo do të reflektonte dritën e Diellit gjatë rrotullimit me vëzhgimet e bëra ndaj objektit misterioz.
Sipas tyre, modeli përputhej në mënyrë të konsiderueshme me tetë grupe të ndryshme vëzhgimesh të “1998 KY26”.
Objekti reflekton pothuajse 52 për qind të dritës së Diellit që bie mbi të dhe përfundon një rrotullim të plotë rreth boshtit të tij për vetëm 5.35 minuta.
Loeb dhe kolegët e tij argumentojnë se këto karakteristika mund të përputhen me hipotezën se objekti nuk është një asteroid i zakonshëm, por një pajisje e krijuar nga njeriu.
Shkencëtarët kundërshtojnë teorinë e kometës së errët
Një nga shpjegimet e propozuara më herët, në një studim të vitit 2023, ishte se “1998 KY26” mund të jetë një e ashtuquajtur “kometë e errët”.
Sipas kësaj teorie, objekti mund të përmbajë ujë të bllokuar brenda tij, i cili shndërrohet në gaz dhe krijon një lloj shtytjeje gjatë lëvizjes në hapësirë.
Megjithatë, astronomët nuk kanë arritur të zbulojnë një re gazi apo bisht karakteristik, të cilat zakonisht shoqërojnë kometat.
Një studim tjetër shkencor ka ofruar një shpjegim të ndryshëm, duke arritur në përfundimin se “1998 KY26” ka më shumë gjasa të jetë një asteroid shkëmbor, të cilit i është hequr pjesa më e madhe e ujit.
Sipas studiuesve, akulli nuk ka gjasa të jetë shkaktari i përshpejtimit të pazakontë, pasi temperaturat janë tepër të larta për të lejuar mbijetesën e sasive të mjaftueshme të akullit për periudha të gjata.
Një tjetër mundësi është presioni i rrezatimit diellor, i cili mund të ushtrojë forcë mbi sipërfaqen e objektit dhe të ndikojë lehtësisht në trajektoren e tij.
Edhe vëzhgime të tjera shkencore mbështesin mundësinë që bëhet fjalë për një asteroid natyror dhe jo për një sondë të vjetër hapësinore. Një studim i publikuar në revistën shkencore “Nature Communications” në vitin 2025 vlerësoi se diametri i tij është vetëm rreth 11 metra.
Misioni japonez mund ta zbulojë të vërtetën në vitin 2031
Përgjigjet përfundimtare rreth natyrës së këtij objekti mund të vijnë nga një mision hapësinor japonez.
Anija kozmike “Hayabusa2” pritet të arrijë pranë “1998 KY26” në korrik të vitit 2031, me qëllim studimin e tij nga një distancë e afërt.
Ky do të ishte misioni i parë që do të hetonte drejtpërdrejt një asteroid me përmasa kaq të vogla.
Fotografitë dhe matjet që do të realizohen gjatë këtij takimi mund të zbulojnë nëse objekti është një trup natyror shkëmbor apo nëse ekziston mundësia që të jetë diçka e krijuar nga njeriu.
Deri atëherë, hipoteza e Avi Loeb mbetet interesante, por e paprovuar.
Astrofizikani i Harvardit madje ka bërë edhe një shaka lidhur me misionin e ardhshëm japonez, duke sugjeruar se kamerat e sondës “Hayabusa2” mund të zbulojnë mbi objekt një mbishkrim me fjalët “Prodhuar në BRSS”, në vend të një blloku akulli.