Thaçi para aktgjykimit të dytë: çfarë vendoset të martën në Hagë

Analizë

Thaçi para aktgjykimit të dytë: çfarë vendoset të martën në Hagë

Nga: Bota sot Më: 15 nëntor 2026 Në ora: 13:31
Fotoilustrim: Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë, ku më 17 nëntor, në orën 10:00, shpallet aktgjykimi ndaj Hashim Thaçit dhe katër të akuzuarve të tjerë për pengim të drejtësisë.

Të martën, më 17 nëntor, në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë shpallin aktgjykimin e dytë ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi brenda dy muajsh. Këtë herë gjykohet ajo që prokuroria thotë se ndodhi gjatë vizitave në paraburgim në vitin 2023: përpjekje për të ndikuar te dëshmitarët e procesit për krime lufte. Vendimin e presin edhe katër të akuzuar të tjerë, ndërsa në Prishtinë Kuvendi ende nuk ka vendosur për ligjin që ngushton mandatin e kësaj gjykate.

Çfarë vendoset të martën

Sipas njoftimit të Dhomave të Specializuara, datën e caktoi më 12 tetor gjyqtari i vetëm i çështjes, Christopher Gosnell, i cili urdhëroi që të pesë të akuzuarit të jenë fizikisht të pranishëm në seancën publike. Përveç Thaçit, të akuzuar janë ish-shefi i Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj, ish-kryetari i Malishevës, Isni Kilaj, Fadil Fazliu dhe ish-ministri i Drejtësisë, Hajredin Kuçi. Të pestë janë deklaruar të pafajshëm.

Ndaj Thaçit rëndojnë 11 pika: tri për tentativë për pengim të personave zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare, katër për shkelje të fshehtësisë së procedurës dhe katër për mosbindje ndaj gjykatës, sipas përshkrimit të aktakuzës nga vetë gjykata. Smakaj, Kilaj dhe Fazliu përballen secili me nga një pikë për tentativë pengimi dhe një për mosbindje ndaj gjykatës. Kundër Kuçit janë ngritur dy pika për mosbindje ndaj gjykatës.

Ky proces është i ndarë nga gjykimi për krime lufte. Në atë rast, më 16 shtator, trupi gjykues e shpalli katërshen fajtore për krime lufte dhe e liroi nga akuzat për krime kundër njerëzimit. Thaçi dhe Jakup Krasniqi u dënuan me nga 25 vjet burgim, Kadri Veseli me 18 dhe Rexhep Selimi me 13 vjet, ka raportuar Radio Evropa e Lirë. Ai vendim është i shkallës së parë dhe mbrojtjet kanë paralajmëruar ankesa.

Nga vizitat e vitit 2023 te salla e gjyqit

Aktakuza u konfirmua më 29 nëntor 2024. Sipas saj, së paku midis 12 prillit dhe 2 nëntorit 2023, gjatë vizitave jo të privilegjuara në objektin e paraburgimit, Thaçi u dha vizitorëve informacion konfidencial për dëshmitarët e prokurorisë dhe udhëzime se si të ndikohej në dëshmitë e tyre. Prokuroria pretendon se ai bashkërendoi tri grupe të veçanta, me Smakajn, Fazliun dhe Kilajn, si dhe me Kuçin.

Smakaj, Fazliu dhe Kilaj u arrestuan në Kosovë më 5 dhjetor 2024 dhe një ditë më vonë u transferuan në Hagë. Gjykimi nisi më 27 shkurt 2026, kur prokuroria publikoi edhe audio-incizime nga takimet e Thaçit me vizitorët. Sipas agjencisë Anadolu, akuza mbështetet në 28 incizime të bëra gjatë nëntë vizitave. Fjalët përfundimtare u dhanë më 14 shtator.

Ndërkohë, tre nga të akuzuarit u liruan me kusht: Kilaj në dhjetor 2025, Smakaj dhe Fazliu në shkurt 2026. Kuçi është mbrojtur në liri gjatë gjithë procedurës, ndërsa Thaçi mbahet në Hagë që nga nëntori i vitit 2020.

Çfarë kërkojnë prokuroria dhe mbrojtja

Zyra e Prokurorit të Specializuar ka kërkuar gjashtë vjet burgim për Thaçin, nga tri vjet për Smakajn, Kilajn dhe Fazliun dhe nëntë muaj për Kuçin. Sipas Radios Evropa e Lirë, prokuroria kërkon edhe që dënimi i Thaçit në këtë rast të vuhet pas atij për krime lufte, pra që periudhat e burgimit të llogariten njëra pas tjetrës. Argumenti i saj është se ndërhyrja te dëshmitarët cenon vetë administrimin e drejtësisë.

Mbrojtjet e të pesë të akuzuarve kanë kërkuar aktgjykim lirues, duke thënë se prokuroria nuk ka prova për veprat që u vihen në barrë. Avokatja e Thaçit, Sophie Menegon, argumentoi në parashtrimet përfundimtare se nuk ka ekzistuar asnjë grup apo strukturë e organizuar për pengim të drejtësisë, ka raportuar Balkanweb.

Gjykata tashmë ka dënuar persona të tjerë për vepra të ngjashme. Haxhi Shala, Sabit Januzi dhe Ismet Bahtijari u shpallën fajtorë për pengim të drejtësisë, pasi e pranuan fajësinë me marrëveshje me prokurorinë. Në rastin e së martës të gjithë të akuzuarit e mohojnë fajin, ndaj vendimi do të mbështetet në mënyrën se si gjyqtari i ka vlerësuar provat.

Pse vendimi peshon përtej Hagës

Aktgjykimi vjen në javën kur raporti i Kosovës me këtë gjykatë është temë e hapur në Kuvend. Ligji që ngushton mandatin e Dhomave të Specializuara u miratua më 6 tetor me 88 vota, por presidentja Justina Shiroka-Pula e ktheu për rishqyrtim më 22 tetor, me kërkesë të PDK-së. Të premten, më 13 nëntor, seanca u ndërpre pas gati 12 orësh për mungesë kuorumi dhe ligji mbeti pa u votuar. Për ta rrëzuar veton duhen 61 vota, ndërsa data e seancës së re nuk dihet.

Bashkimi Evropian e ka kundërshtuar hapur këtë ligj. Drejtori i përgjithshëm për zgjerim në Komisionin Evropian, Gert Jan Koopman, e quajti çështjen “jashtëzakonisht të padobishme” për rrugën evropiane të Kosovës, në një bisedë për Atlantic Council, të përcjellë nga Euronews Albania. Për statusin e kandidatit, ai tha se Kosova ende nuk është në atë pikë.

Në këtë sfond, vendimi i së martës do të lexohet edhe politikisht. Një dënim do t’u jepte argument atyre që thonë se gjykata duhet mbrojtur nga ndërhyrjet. Një lirim do të tregonte se akuzat nuk u provuan sipas standardit që kërkohet në këtë proces. Ai nuk do të ishte gjykim për punën e vetë gjykatës, edhe nëse kritikët e saj do ta paraqisnin si të tillë. Vendimi për ligjin u takon deputetëve, dhe pasojat në raportet me Brukselin e Uashingtonin varen nga vota e tyre.

Për lexuesit në Kosovë dhe në diasporë, pesha kryesore mbetet te vetë vendimi, që prek ish-presidentin dhe ish-zyrtarë të lartë të shtetit.

Tri skenarë dhe çfarë duhet ndjekur

Skenari i parë është shpallja fajtor dhe një dënim afër asaj që ka propozuar prokuroria. Gjashtë vjetët janë kërkesë e saj, jo masë e vendosur, dhe gjyqtari nuk është i lidhur me të. Ai vendos edhe nëse ky dënim do të vuhej pas atij për krime lufte, siç kërkon prokuroria, apo njëkohësisht me të. Për Smakajn, Kilajn dhe Fazliun, që janë në liri me kusht, do të hapej pyetja e kthimit në burg.

Skenari i dytë është një vendim i ndarë: fajësi për disa pika dhe lirim për të tjera, ose dënime më të ulëta se ato të kërkuara. Skenari i tretë është lirimi i plotë. Ai do të ishte humbje e rëndë për prokurorinë, por nuk do ta nxirrte Thaçin nga Haga, sepse ai mbahet aty për rastin kryesor.

Në të tria rastet, aktgjykimi është i shkallës së parë dhe palët mund të ankohen. Arsyetimi me shkrim, që sipas ligjit e shoqëron shpalljen, do të tregojë sa peshë u dha gjyqtari incizimeve dhe a e pranoi tezën e tri grupeve.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat