Negociatorët amerikanë po shqyrtojnë mundësinë që Ukraina të fitojë anëtarësim të plotë në NATO në këmbim të tërheqjes së forcave të saj nga pjesa e Donbasit që ajo ende kontrollon.
Ky është një nga dy skenarët për përfundimin e luftës që përfaqësuesit amerikanë kanë paraqitur gjatë bisedimeve me zyrtarë ukrainas dhe evropianë, raporton Wall Street Journal (WSJ), duke cituar njerëz të njohur me negociatat.
Skenari i dytë parashikon një ngrirje të konfliktit përgjatë vijës ekzistuese të frontit, me Ukrainën që mban territorin që aktualisht kontrollon dhe në këmbim merr garanci sigurie nga SHBA-të dhe potencialisht aleatët e saj evropianë.
Propozime të tilla do të përfaqësonin një ndryshim të madh në politikën e SHBA-së ndaj Ukrainës.
Donald Trump më parë ka hedhur poshtë mundësinë e bashkimit të saj me NATO-n, duke besuar se një veprim i tillë do të ishte i papranueshëm për Rusinë dhe mund të çonte në një konflikt të drejtpërdrejtë midis Perëndimit dhe Moskës.
Sipas informacioneve nga WSJ, dhëndri i Trump dhe i dërguari special Jared Kushner ka diskutuar vazhdimisht mundësinë e anëtarësimit të Ukrainës në NATO në këmbim të lëshimeve territoriale ndaj Rusisë në muajt e fundit.
Ideja u diskutua gjatë takimeve midis Kushner dhe një të dërguari tjetër të SHBA-së, Steve Witkoff, me zyrtarë evropianë, së fundmi javën e kaluar në Dublin, ku ata u takuan me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, këshilltarin e tij Rustam Umerov dhe zyrtarët evropianë të sigurisë.
Propozimi u përmend gjithashtu gjatë negociatave në Emiratet e Bashkuara Arabe, ku përfaqësuesit e SHBA-së folën me zyrtarë ukrainas, rusë dhe evropianë. Një udhëheqës evropian i tha WSJ se një opsion i ngjashëm u diskutua që në gusht.
Skenari i parë përfshin dorëzimin e pjesës së mbetur të Donbasit nën kontrollin e saj nga Ukraina te Rusia, në këmbim të bërjes anëtare e plotë e NATO-s.
Skenari i dytë parashikon një fund të konfliktit në vijën aktuale të frontit. Ukraina do të mbante kështu një pjesë të Donbasit, por në vend të anëtarësimit në NATO, do të merrte garanci sigurie të përcaktuara nga një traktat ndërkombëtar me Shtetet e Bashkuara dhe ndoshta aleatët e saj evropianë.
Presidenti Volodomyr Zelensky konfirmoi javën e kaluar se negociatorët amerikanë kishin hapur për herë të parë drejtpërdrejt mundësinë e shkëmbimit të territorit për anëtarësim në NATO.
Ai shpjegoi se amerikanët e kishin pyetur nëse Ukraina do të tërhiqte forcat e saj nga Donbasi nëse do t'i ofrohej anëtarësim në Aleancë në këmbim.
Presidenti ukrainas hodhi poshtë mundësinë e heqjes dorë në mënyrë të njëanshme nga territori, por la të hapur mundësinë që qytetarët e Ukrainës të shprehin mendimin e tyre mbi propozimin gjithëpërfshirës të paqes.
Pavarësisht propozimeve të reja, ende nuk është e qartë se sa seriozisht po e shqyrton administrata Trump mundësinë e anëtarësimit të Ukrainës në NATO, apo nëse vetë Trump ka ndryshuar qëndrimin e tij të mëparshëm.
Pranimi i një anëtari të ri kërkon konsensusin e të gjitha vendeve të NATO-s, dhe Rusia është ende kundër një mundësie të tillë.