Nju Jorku, me një buxhet vjetor prej 111.62 miliardë dollarësh (USD) për vitin 2025 — rreth 14 herë më i madh se buxheti i Shqipërisë për vitin 2024 (7.28 miliardë euro ose rreth 8.08 miliardë USD) — përballet me sfida si kostoja e lartë e strehimit (qiraja mesatare 2,500 USD/muaj), krimi në metro dhe politikat e imigracionit.
Me mbi 300,000 punonjës publikë dhe miliona banorë, zgjedhjet e 4 nëntorit 2025 janë vendimtare.
Debati dhe kandidatët
Debati televiziv i 22 tetorit mes Zohran Mamdani-t (Demokrat), Andrew Cuomo-s (i pavarur) dhe Curtis Sliwa-s (Republikan) nxori në pah dallimet e tyre për strehimin, sigurinë dhe imigracionin.
Mamdani, që kryeson sondazhet e Quinnipiac-ut me 46% kundrejt 33% të Cuomo-s, shmangu qëndrime të qarta për propozimet e strehimit, pavarësisht krizës që lë mijëra familje në rrugë.
“Nuk kam marrë ende një pozicion,” tha ai, duke u kritikuar nga kundërshtarët për mungesë përvoje.
Cuomo, ish-guvernator, e quajti Mamdani-n “një kopje të Bill de Blasio-s” dhe theksoi përvojën e tij në menaxhimin e krizave, si pandemia. Por ai u kritikua për dështimet në zgjidhjen e çështjes së të pastrehëve.
Sliwa u fokusua te rritja e pagës minimale (nga 15 në 20 USD/orë) dhe siguria publike, por humbi disi energjinë e debatit të parë.
Të tre kandidatët mbështetën komisioneren e policisë Jessica Tisch, e cila ka ulur krimin me 15% dhe ka luftuar korrupsionin në NYPD.
Imigracioni në qendër të debatit televiziv
Një operacion federal në Canal Street, që prek komunitetet e imigrantëve, ndezi debatin.
Mamdani premtoi të ndalojë bashkëpunimin me qeverinë federale dhe të luftojë politikat e presidentit Trump.
Cuomo propozoi një qasje konfrontuese, ndërsa Sliwa sugjeroi negociata, duke thënë:
“Trump mban letrat.”
Megjithatë, të tre ranë dakord se NYPD duhej të menaxhonte çështjen.
Përplasjet në debat
Sliwa tha se “rezumja e Mamdani-t futet në një pecetë kokteji”, ndërsa Cuomo paralajmëroi se Trump do ta “rrëzojë” Mamdani-n për “ideologjinë” e tij.
Mamdani, nga ana tjetër, kritikoi Cuomo-n për shpenzime ekstravagante, si “shatërvani që këndon” në LaGuardia, në vend të investimeve për strehim të përballueshëm.
Komuniteti shqiptar dhe vota e tyre
Pas tërheqjes së Eric Adams-it, një mik i komunitetit shqiptar, dhe vizitës së tij në Shqipëri me mbështetjen e kryeministrit Edi Rama, reputacioni i tij te shqiptarët ka rënë ndjeshëm.
Kryebashkiaku në largim, Eric Adams, në fund të shtatorit bëri vizitën e tij të fundit si kryetar bashkie në Shqipëri, duke lavdëruar mikun e tij Edi Rama.
Ai i dha një mbështetje të hapur kryeministrit Rama, duke bërë një premtim tepër të ekzagjeruar (në kufirin e gënjeshtrës) për vendosjen e një linje ajrore direkte Tiranë–Nju Jork — diçka që nuk është në kompetencën e bashkisë, aq më tepër kur Adams largohet nga posti — gjoja për të nxitur shqiptaro-amerikanët në të pesë borough-et që të votojnë për Andrew Cuomo-n.
Megjithatë, sondazhet tregojnë se mbështetësit e Adams-it po lëvizin drejt Cuomo-s (nga 23% në 30%) për shkak të perceptimit për stabilitet, ndërsa të majtët e shohin Mamdani-n si një zë të ri për strehimin dhe çështjet sociale.
Një qytet, tri zgjedhje
Me votimin e hershëm që fillon së shpejti, javën e ardhshme banorët e Nju Jorkut — një qytet me 149 kombësi — përballen me një zgjedhje:
përvojën e Cuomo-s, idealizmin e Mamdani-t, apo energjinë e Sliwa-s?