Bota me këmishë nate

Kultura

Bota me këmishë nate

Nga: Lulzim Logu Më: 1 prill 2026 Në ora: 20:40
Lulzim Logu

Me librin ‘’Atje ku fjala merr frymë ‘’nga Hasan Muzli Selimi, poezia vjen si një udhëtim i qetë mes mendimit, dashurisë, kujtesës dhe shpirtit njerëzor.Fjala në këtë vepër merr jetë, merr frymë dhe bëhet zë i ndjenjave që secili prej nesh i ka përjetuar.Ky libër është një ftesë për të ndalur pak ritmin e përditshëm dhe për të hyrë në botën e poezisë, aty ku fjala bëhet emocion dhe mendimi bëhet art.

‘’Atje ku fjala merr frymë ‘’nga Hasan Muzli Selimi është një prej atyre veprave poetike që nuk të fton vetëm ta lexosh, por të ndalosh, të reflektosh dhe të dëgjosh zërin e shpirtit tënd.Në çdo varg ndjehet qetësia, mallëngjimi, dashuria për jetën dhe për njeriun, sikur fjala vërtet merr frymë dhe jeton mes nesh:

‘’Unë udhëtoj rrugë në rrugë

Të shikoj shenja, të shikoj gjurmë

Ti ngjall perënditë e vdekëta…’’

Kjo vepër është një udhëtim i ndjeshëm në botën e emocioneve, një dritë e qetë që të shoqëron në heshtje dhe të kujton se poezia është zëri më i bukur i shpirtit njerëzor,njerëz që nuk shkruajnë vetëm vargje, por shkruajnë shpirtin e tyre në letër.Ky libër nuk është vetëm një përmbledhje poezish, por një dëshmi e shpirtit krijues, një dhuratë për lexuesin dhe për letërsinë.

Miti i qiellit, miti i diellit, trualii i vjetër dhe i ri, shpirti dhe ëngjëjt përbëjnë një kaleidoskop të pasur simbolesh në universin krijues të autorit. Në këtë vepër poetike, këto elemente nuk shfaqen thjesht si figura estetike, por si shtylla filozofike dhe shpirtërore që ndërtojnë botëkuptimin e tij letrar:

‘’ Me një grusht yje të gjuaj

Të vras pak nga pak

Me dritën e hënës

Me fjalën e heshtjes

Me këngën e zogut të darkës

Jam aty brenda teje…’’

Qielli dhe dielli përfaqësojnë dimensionin e përjetshëm dhe dritën e shpresës, duke e vendosur poezinë në një hapësirë mes tokësores dhe hyjnores. Ndërsa trualli i vjetër dhe i ri simbolizon përplasjen dhe vazhdimësinë e traditës me kohën moderne, duke e bërë poezinë një urë lidhëse mes kujtesës dhe realitetit bashkëkohor. Në këtë përballje kohësh, autori kërkon të ruajë identitetin shpirtëror dhe kulturor, duke e kthyer fjalën poetike në një akt kujtese dhe ringjalljeje.

Shpirti dhe ëngjëjt, si elemente të botës metafizike, i japin krijimtarisë një dimension të thellë meditativ. Poezia shndërrohet kështu në një dialog të brendshëm me njeriun, me Zotin dhe me universin, duke e bërë vargun një hapësirë reflektimi dhe ndriçimi shpirtëror. Ky kaleidoskop simbolesh krijon një harmoni mes mitit, realitetit dhe përjetimit personal, duke e bërë veprën një udhëtim poetik në thellësinë e qenies njerëzore:

‘’ Drejtë majës së shenjtë kame cur me hap

Me thesin e shkyem vende vende

Djersa e kripur më dogji kurrizin

Opingat mbetur në rrfan

Ngjaj si eremit

Mëkatin shtyp këmbëzbathur…’’

Në tërësi, krijimtaria e autorit shfaqet si një ndërthurje e mitit, traditës dhe spiritualitetit, ku fjala merr frymë përmes dritës së qiellit, kujtesës së truallit dhe pastërtisë së shpirtit. Kjo e bën poezinë e tij një hapësirë të ndjeshme reflektimi dhe një kontribut të veçantë në letërsinë poetike bashkëkohore.

Vendlindja Kasaj zë një vend qendror në universin poetik të autorit, duke u shndërruar në një hapësirë kujtese, identiteti dhe meditimi shpirtëror. Në këtë vepër, poeti pozicionohet mes të shkuarës nostalgjike dhe së tashmes, duke ndërtuar një dialog të vazhdueshëm me rrënjët e tij, me peizazhin alpin dhe me botën e brendshme të ndjenjave:

‘’ Qiellore dhe tokësore në Kasaj

Gjithmonë pa ardhë dita

Marr nga ti fillin e zjarrtë

Një lëmsh të bë

Të konkuroj diellin…’’

Romantika e peizazhit të mrekullueshëm alpin nuk është vetëm një përshkrim natyre, por një mënyrë për të rikthyer kujtesën dhe për të ruajtur lidhjen me truallin e lindjes. Male, qiell i pastër, qetësi dhe hapësirë e gjerë krijojnë një sfond poetik ku njeriu dhe natyra bashkëjetojnë në harmoni, ndërsa fjala poetike bëhet një urë mes realitetit dhe përjetimit emocional. Në këtë kontekst, vendlindja shfaqet si një burim frymëzimi dhe si një strehë shpirtërore ku poeti gjen qetësi dhe identitet:

‘’ Udhëtoj botës së terrtëtë gjej në gjumë

Me lotin pa tha

Si fluturim zogu

Të zgjoj pa t’nga

Ti dhe unë me diellin

Luajmë ku-ka-mshehtas..’’

Në qendër të këtij meditimi qëndron figura e amshuar e nanës dhe babës, të cilët përfaqësojnë jo vetëm familjen, por edhe rrënjën e ekzistencës dhe vlerat e trashëguara ndër breza. Ata shfaqen si simbole të sakrificës, dashurisë dhe qëndrueshmërisë, duke e bërë poezinë një homazh të ndjerë ndaj prindërve dhe ndaj kujtesës familjare. Kjo figurë e përhershme krijon një dimension të thellë emocional, ku poeti kërkon kuptimin e jetës përmes dashurisë dhe mirënjohjes:

S’di në gjumë a zgjuar

Dorën e futa thellë në zemrën time

Fapa sytë, dora ishte

N’zemër të nanës…’’

Fuqia vuajtëse e mallit është elementi që përshkon gjithë këtë botë poetike. Malli për vendlindjen, për prindërit, për kohën e shkuar dhe për bukurinë e natyrës shndërrohet në një energji krijuese që ushqen vargun. Ky mall nuk është vetëm dhimbje, por edhe forcë shpirtërore që e mban poetin të lidhur me rrënjët dhe me kujtesën e tij. Në këtë mënyrë, poezia bëhet një udhëtim i brendshëm mes nostalgjisë, dashurisë dhe meditimit, duke e kthyer fjalën në një akt të thellë shpirtëror:

‘’ Ai është bronz

Me bark bosh

Brenda tij ruan mitin

Si burrat moti në mort

Malli më flet me gjuhën e trupit

Ishte këngë jete…’’

Në tërësi, krijimtaria e autorit shfaqet si një ndërthurje e vendlindjes, peizazhit alpin, kujtesës familjare dhe mallit njerëzor, ku poeti qëndron mes së shkuarës dhe së tashmes, duke kërkuar kuptimin e jetës përmes fjalës poetike dhe përmes rrënjëve të tij shpirtërore:

‘’Ti qaj, kujto hijet

Lojën, puthjen e bjeshkës

Koha nuk është e këngës…’’

Fryma në krijimtarinë e autorit shfaqet si një mistikë e brendshme që ndërton dimensionin shpirtëror të vargut. Ajo nuk është vetëm një element estetik, por një energji e padukshme që e përshkon poezinë dhe e kthen fjalën në një hapësirë meditimi dhe përjetimi të thellë. Fryma, si metaforë e jetës dhe e shpirtit, bëhet një bosht simbolik rreth të cilit ndërtohet universi poetik, duke krijuar një lidhje të ndjeshme mes njeriut, natyrës dhe përjetësisë:

‘’Jam në dilemë

Të jetoj a të vdes

E nëse vdes të shkoj pranë baltës

Prej kohës mbjellë bekime

Aty gjej Kohën…’’

Eufemizmat dhe simbolika janë elemente që e pasurojnë ndjeshëm strukturën e vargut, duke i dhënë një finesë të veçantë artistike. Përmes eufemizmit, autori arrin të zbusë dhimbjen, mallin dhe përjetimet e forta emocionale, duke i shndërruar ato në një gjuhë poetike të butë dhe të thellë, ndërsa simbolika krijon një shtresë të dytë kuptimore që e bën poezinë më të hapur për interpretim. Kjo mënyrë shprehjeje e bën vargun më meditativ dhe më të pasur në nivel estetik:

‘’Takova babën në të njëjtin vend

Koha ishte mbështetë mbi të

Diellin e vuri në gjumë

Gurrat e zeza harbuan

Lulet çelnin…’’

 

Simbolika në poezinë e tij funksionon si një muzikë e brendshme shpirtërore, që rrjedh natyrshëm në strukturën e vargut dhe krijon një harmoni mes mendimit dhe ndjenjës. Ritmi i brendshëm, figuracioni dhe gjuha e përzgjedhur e bëjnë poezinë të tingëllojë si një melodi e qetë, ku fjala nuk është vetëm komunikim, por edhe ndjesi dhe përjetim. Kjo muzikë e brendshme i jep vargut personalitet dhe peshë emocionale, duke e bërë zërin poetik të dallueshëm dhe autentik

‘’Sonte renkonte nata

Gjumi në frikën e vet kullat dridhte

Mengjesin e marr përdore

Ndriëoj gjethin…’’

Në tërësi, fryma mistike, metafora, eufemizmat dhe simbolika krijojnë një strukturë poetike të harmonizuar, ku vargu fiton thellësi shpirtërore, ndjeshmëri artistike dhe identitet të qartë letrar. Kjo e bën poezinë e autorit një përvojë estetike dhe emocionale, ku fjala merr peshë, frymë dhe kuptim në ndërthurjen e mendimit me ndjenjën:

‘’Helmin e baj ujë, t’shuaj etjen e shtrigave

Mriz zanash mos të ketë kurrë

Dashurinë ta hedh, lumenjtë ta përpijnë…’’

Në tërësi, kjo vepër poetike dëshmon një zë të pjekur krijues, ku fjala, fryma dhe simbolika ndërthuren për të ndërtuar një univers të ndjeshëm letrar me vlera të qëndrueshme artistike. Në fund, poezia e tij mbetet një dritë e qetë shpirtërore, që flet me zemër dhe lë gjurmë të thella në ndjeshmërinë e lexuesit.

 

Tropojë, Prill 2026

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat