Ka libra që thjesht prezantojnë një autor, por ka edhe të tillë që të bëjnë të ndalesh dhe të mendosh për rolin që një njeri mund të ketë në jetën intelektuale dhe shoqërore. Libri i sapobotuar i autorit, prof. Ali Hertica, “Individualizmi filozofik – një lëvizje egoiste”, trajton filozofinë dhe sfidat e shoqërisë shqiptare në kohët moderne.
Vepra është një përpjekje për të sjellë në vëmendje ide, qëndrime dhe dilema që lidhen me mënyrën se si funksionon shoqëria dhe demokracia, ndërsa përmes ideve që përcjell dhe debatit që synon të hapë, autori përpiqet të nxisë reflektimin mbi realitetin shoqëror.
Ajo që bie në sy është se autori nuk e kufizon vëmendjen vetëm në një fushë. Në libër preken tema si demokracia, qeverisja, drejtësia, transparenca, korrupsioni, zhvillimi kulturor dhe sfidat politike me të cilat përballet shoqëria shqiptare.
Dhe kjo është e rëndësishme.
Në një kohë kur debati publik shpesh është i mbushur me zhurmë, deklarata të shpejta dhe përplasje personale, nevojiten njerëz që përpiqen ta kthejnë debatin te idetë, argumentet dhe shqetësimet reale të shoqërisë.
Nga mënyra se si trajtohen këto çështje në libër, prof. Ali Hertica paraqitet si një autor që nuk kënaqet vetëm me përshkrimin e realitetit, por përpiqet ta analizojë atë dhe të shtrojë pyetje që kanë rëndësi për të ardhmen.
Pyetje të tilla si: Çfarë e bën një shoqëri të drejtë? Ku duhet të vendoset kufiri mes lirisë individuale dhe interesit publik? Çfarë demokracie duam dhe çfarë shoqërie duam të ndërtojmë?
Këto nuk janë pyetje të vogla. Ato tregojnë se debati publik nuk duhet të kufizohet vetëm te politika e ditës, por duhet të shtrihet edhe te shoqëria që duam t’ua lëmë brezave që vijnë.
Një tjetër element i rëndësishëm është theksi që i kushtohet transparencës, llogaridhënies dhe luftës kundër korrupsionit. Demokracia nuk matet vetëm me votën që hidhet një herë në katër vjet. Ajo matet edhe me mënyrën se si funksionojnë institucionet, me lirinë për të shprehur mendimin, me përgjegjësinë që kërkohet nga pushteti dhe me gatishmërinë për të mbrojtur të drejtën edhe atëherë kur ajo nuk na intereson personalisht.
Prandaj, një autor që merret me këto tema nuk është thjesht duke shkruar, por merr pjesë edhe në formësimin e debatit publik.
Sigurisht, çdo vlerësim për një autor duhet të shoqërohet edhe me leximin e veprës së tij, analizën e argumenteve konkrete dhe vlerësimin e ndikimit që ajo mund të ketë. Megjithatë, një shoqëri demokratike ka nevojë për njerëz që shkruajnë, analizojnë, kundërshtojnë dhe shtrojnë pyetje.
Pikërisht këtu qëndron edhe vlera e një figure intelektuale.
Në fund të fundit, demokracia nuk ndërtohet vetëm në parlament, në qeveri apo në kutinë e votimit. Ajo ndërtohet edhe në faqe, në libra, në artikuj dhe, mbi të gjitha, në mendjen e qytetarit.
Për këtë arsye, libri i prof. Ali Herticës nuk mund të shihet vetëm si një portretizim i një autori apo si një vepër filozofike. Ai mund të shihet edhe si një përpjekje për të nxitur mendimin, debatin dhe reflektimin mbi sfidat me të cilat përballet shoqëria shqiptare.
Nëse një autor arrin t’i nxisë njerëzit të mendojnë, të diskutojnë dhe të mos e pranojnë realitetin si diçka të pandryshueshme, atëherë kontributi i tij në debatin publik shkon përtej kufijve të një libri filozofik.