Atletika botërore është përballur me një tjetër rast të rëndësishëm dopingu, këtë herë me një nga sportistet më të suksesshme të vrapimeve në distanca të gjata.
Kampionia keniane e maratonës, Peres Jepchirchir, është pezulluar përkohësisht pasi një mostër e marrë gjatë një kontrolli antidoping ka rezultuar pozitive për substancën e ndaluar eritropoietinë (EPO).
Vendimi është bërë publik të premten, më 23 tetor, nga Njësia për Integritetin e Atletikës (AIU), organi përgjegjës për luftimin e dopingut në atletikën ndërkombëtare.
Testi pozitiv para një fitoreje të madhe
Sipas njoftimit të AIU-së, mostra është marrë jashtë garave në Kenia, përpara pjesëmarrjes së Jepchirchir në Maratonën e Sidneit, të zhvilluar më 30 gusht 2026.
Në atë garë, atletja 33-vjeçare kishte triumfuar me kohën 2 orë, 18 minuta e 31 sekonda, duke e lënë më shumë se tri minuta prapa bashkëkombësen e saj, Irine Cheptai.
Substanca EPO ndikon në prodhimin e rruazave të kuqe të gjakut, duke rritur aftësinë e organizmit për transportimin e oksigjenit. Përdorimi i saj si substancë për përmirësimin e performancës është i ndaluar, pasi mund t'u japë atletëve përparësi në garat që kërkojnë qëndrueshmëri të lartë fizike.
Nga lavdia olimpike te pezullimi
Jepchirchir konsiderohet një nga maratonistet më të suksesshme të viteve të fundit.
Ajo fitoi medaljen e artë olimpike në Tokio në vitin 2021, ndërsa në vitin 2025 u shpall kampione e botës në maratonë, po në kryeqytetin japonez.
Gjatë karrierës, atletja keniane ka shënuar fitore në disa nga maratonat më prestigjioze të botës, përfshirë Nju Jorkun më 2021, Bostonin më 2022 dhe Londrën më 2024.
Triumfi në Sidnei, në gusht të këtij viti, ishte një tjetër sukses i rëndësishëm në karrierën e saj.
Por rezultati i kontrollit antidoping ka hapur tani një proces disiplinor që mund të ketë pasoja serioze për të ardhmen e sportistes.
Agjenti i saj reagon pas njoftimit
Lajmi ka shkaktuar reagime edhe në rrethin e afërt profesional të atletes.
Agjenti i saj, Gianni Demadonna, ka shprehur keqardhje për zhvillimet dhe ka theksuar se sportistët që përdorin substanca për përmirësimin e performancës duhet të skualifikohen.
Ndërkohë, organizatorët e Maratonës së Sidneit kanë shprehur zhgënjimin e tyre për rastin, duke ritheksuar përkushtimin ndaj garave të ndershme dhe kontrolleve antidoping.
A rrezikon t'i humbasë titujt?
Pezullimi i Jepchirchir është i përkohshëm dhe nuk përbën ende një vendim përfundimtar për shkelje të rregullave antidoping.
Atletja ka të drejtë të ndjekë procedurat përkatëse dhe ta kundërshtojë rezultatin sipas rregullave në fuqi.
Për momentin, nuk është njoftuar anulimi i fitores së saj në Maratonën e Sidneit apo heqja e titujve të mëparshëm.
Pasojat përfundimtare do të varen nga rezultati i procedurës disiplinore.
Një tjetër goditje për atletikën keniane
Rasti i Jepchirchir vjen në një periudhë kur atletika keniane po përballet me shqetësime serioze lidhur me përdorimin e substancave të ndaluara.
Që nga krijimi i AIU-së në vitin 2017, më shumë se 140 atletë kenianë janë pezulluar ose dënuar për shkelje të rregullave antidoping.
Në vitin 2025, rekordmenia botërore e maratonës për femra, Ruth Chepngetich, u dënua me tre vjet pezullim pas shkeljeve të rregullave antidoping.
Përfshirja e një kampioneje olimpike dhe botërore në një procedurë të tillë ka rikthyer vëmendjen te besueshmëria e rezultateve dhe nevoja për kontrolle të vazhdueshme në sportin elitar.
Tashmë mbetet të shihet nëse procedura disiplinore do të përfundojë me një dënim apo nëse atletja do të arrijë ta kundërshtojë me sukses gjetjen e testit.