Presidenti kinez Xi Jinping është nisur të mërkurën drejt Shteteve të Bashkuara për një vizitë shtetërore treditore, gjatë së cilës do të zhvillojë bisedime me presidentin amerikan Donald Trump në një moment veçanërisht të ndjeshëm për marrëdhëniet mes dy fuqive.
Qeveria kineze konfirmoi se Xi u largua nga Pekini së bashku me bashkëshorten Peng Liyuan dhe një delegacion të nivelit të lartë, ku përfshihet edhe ministri i Jashtëm Wang Yi. Vizita zhvillohet nga 23 deri më 25 shtator, me ftesë të presidentit Trump.
Reuters raporton se Trump do të bëjë një gjest të pazakontë diplomatik duke e pritur personalisht presidentin kinez në pistën e Joint Base Andrews, pranë Uashingtonit, kur ai të mbërrijë të mërkurën në mbrëmje. Vizita do të shoqërohet me ceremoni të nivelit të lartë, darkë shtetërore dhe nderime ushtarake.
Të enjten, Shtëpia e Bardhë do të organizojë ceremoninë zyrtare të pritjes. Sipas programit të publikuar nga Shtëpia e Bardhë, në ceremoni do të marrin pjesë qindra pjesëtarë të forcave të armatosura amerikane dhe parashikohet edhe një fluturim demonstrues me një bombardues B-2 dhe katër avionë luftarakë F-22. Në mbrëmje do të mbahet darka shtetërore në Shtëpinë e Bardhë.
Tregtia, teknologjia, Tajvani dhe Irani
Megjithëse ceremonia pritet të jetë madhështore, përmbajtja politike e takimit është shumë më e ndërlikuar.
Reuters përmbledh katër çështjet kryesore të bisedimeve si tregtia, teknologjia, Teherani dhe Tajvani. Uashingtoni dhe Pekini vazhdojnë të kenë dallime mbi tarifat, mineralet e rralla, kufizimet ndaj teknologjisë së avancuar dhe eksportin e çipave. Armëpushimi tregtar 11-mujor mes dy vendeve skadon në nëntor.
Megjithatë, takimi mund të sjellë marrëveshje më të kufizuara. Reuters raporton se në diskutim mund të jenë ulja e tarifave në sektorë të caktuar, bashkëpunimi kundër trafikimit të drogës dhe zgjerimi i komunikimit mes ushtrive të dy vendeve. Inteligjenca artificiale është gjithashtu një nga fushat ku palët po shqyrtojnë mekanizma të rinj komunikimi.
Pak para takimit, Kina publikoi udhëzime të reja për ndjekjen penale të krimeve që lidhen me substancat e përdorura në prodhimin e fentanylit dhe shtoi dy kimikate të tjera në listën e eksporteve që kërkojnë leje për SHBA-në, Meksikën dhe Kanadanë. Administrata amerikane ka ushtruar prej kohësh presion ndaj Pekinit që të bëjë më shumë kundër furnizimit me prekursorë kimikë të drogave sintetike.
Pekini paralajmëron për “vijat e kuqe”
Tajvani mbetet ndër çështjet më të ndjeshme.
Ambasadori kinez në SHBA, Xie Feng, paralajmëroi të mërkurën se Tajvani, demokracia dhe të drejtat e njeriut, sistemi politik kinez dhe e drejta për zhvillim përbëjnë “vija të kuqe” për Pekinin. Kina kërkon prej kohësh që SHBA-ja të ndalojë shitjen e armëve për Tajvanin.
Shtetet e Bashkuara mbeten furnizuesi kryesor i armëve për Tajvanin. Reuters raporton se pas takimit Trump–Xi në Pekin në maj, një paketë e re armësh amerikane për Tajvanin, me vlerë rreth 14 miliardë dollarë, ishte lënë pezull.
AI dhe konkurrenca mes dy fuqive
Konkurrenca për inteligjencën artificiale po bëhet një tjetër fushë qendrore e rivalitetit.
SHBA-ja ka kufizuar eksportin drejt Kinës të disa prej çipave më të avancuar të AI-së, ndërsa Pekini e akuzon Uashingtonin se po përpiqet të ruajë monopolin teknologjik. Megjithatë, palët kanë diskutuar edhe një mekanizëm njoftimi për incidente serioze të lidhura me inteligjencën artificiale dhe sigurinë kombëtare.
Pritshmëri të kufizuara për një marrëveshje të madhe
Pavarësisht ceremonive dhe rëndësisë simbolike të vizitës, burimet e Reuters dhe AP nuk presin një marrëveshje gjithëpërfshirëse që të zgjidhë mosmarrëveshjet mes dy vendeve. Synimi më realist duket stabilizimi i marrëdhënieve dhe parandalimi i një përkeqësimi të ri në tregti, teknologji dhe siguri.
Vizita e Xi-së është e para e tij në Uashington në rreth një dekadë dhe vjen vetëm disa muaj pasi Trump zhvilloi një vizitë në Pekin. Sipas Pekinit, shkëmbimi i vizitave mes dy presidentëve brenda gjashtë muajve përbën një moment të rëndësishëm në marrëdhëniet dypalëshe. / Bota SOT