Ka marrë kohë të gjatë, por tani duket se Partia Popullore Evropiane (EVP) më në fund është drejt një vendimi. Siç raportoi të mërkurën mediumi N1, Presidiumi i EVP-së pritet të propozojë pezullimin e anëtarësimit të asociuar të Partisë Përparimtare Serbe (SNS) të Aleksandar Vuçiqit. Për këtë çështje pritet të votohet gjatë një mbledhjeje që do të mbahet më 7 dhe 8 dhjetor, shkruan Der Standard, transmeton "Bota sot".
Kreu i EVP-së, Manfred Weber, kishte nisur që në shtator të vitit të kaluar një procedurë shqyrtimi ndaj SNS-së. Partia, sipas raportimit, gjatë viteve të fundit kishte marrë nën kontroll institucionet e shtetit serb dhe kishte vepruar në mënyrë arbitrare kundër opozitarëve, përfshirë edhe përdorimin e dhunës.
Qeveria serbe nën udhëheqjen e Vuçiqit, sipas artikullit, ka destabilizuar gjithashtu tërë rajonin përmes retorikës agresive etnonacionaliste, veçanërisht asaj kundër Kosovës, ka shkelur rregullat demokratike dhe ka cenuar ndarjen e pushteteve.
Në shtator, për kriminelin e dënuar serbo-boshnjak të luftës, Ratko Mladiq, i cili për vite me radhë ishte glorifikuar nga regjimi, u organizua një ceremoni madhështore varrimi në Beograd.
Urdhërarrest për kreun e grupit kriminal
“Glorifikimi i Ratko Mladiqit nuk është vetëm çështje e debateve të brendshme në Serbi, por ka pasoja të gjera për besueshmërinë e vendit si kandidat për anëtarësim në BE”, deklaroi Davor Ivo Štir, zëdhënës i grupit parlamentar të EVP-së për Serbinë.
Mladiq ishte përgjegjës për bombardimin kriminal shumëvjeçar dhe rrethimin e qytetit të Sarajevës, rrethimi më i gjatë në historinë moderne të njerëzimit, si dhe për gjenocidin dhe krimet e tjera të luftës kundër myslimanëve në Bosnjë dhe Hercegovinë. Për këto krime ai ishte dënuar me burgim të përjetshëm.
Veçanërisht shqetësues ishte sulmi terrorist i vitit 2023 në Kosovë, i kryer nga milici serbe, ndërsa kreu i grupit ishte mbrojtur nga regjimi i Vuçiqit. Megjithatë, pas largimit të SNS-së nga pushteti, po ndërmerren hapat e parë drejt vendosjes së sundimit të ligjit.
Një gjykatë në Serbi tashmë ka urdhëruar lëshimin e një urdhërarresti ndaj kreut të grupit, Milan Radoiçiq. Ai dyshohet se kishte siguruar sasi të mëdha armësh dhe i kishte dërguar ato në shtetin fqinj, Kosovë, ku së bashku me persona të tjerë kreu një sulm terrorist ndaj Policisë së Kosovës. Në këtë sulm, terroristët vranë një polic.
Gjithashtu, këtë javë është caktuar masa e paraburgimit edhe ndaj shefit të Drejtorisë së Policisë Kriminale të Serbisë, Marko Kriçak, nën dyshimin për torturimin e protestuesve në gusht të vitit 2025.
Ai dyshohet se gjatë gushtit të vitit 2025 kishte torturuar dhe keqtrajtuar dhjetë persona në garazhin nëntokësor të ndërtesës së Qeverisë së Serbisë.
Ngjarja kishte ndodhur natën e 14 dhe 15 gushtit 2025, në rrugën Nemanjina në Beograd. Të prekurit kishin raportuar për rrahje, kërcënime me dhunë seksuale dhe vdekje, si dhe shkatërrim të sendeve të tyre personale.
Fjalime pa fund në Parlamentin e Serbisë
Ndërkohë, në Beograd që nga e marta po mbahet seanca konstituive e Parlamentit pas zgjedhjeve të 25 tetorit, në të cilat Lista Studentore fitoi shumicën absolute, me 140 nga 250 ulëset parlamentare, duke i dhënë fund regjimit të Vuçiqit.
Për shkak të vonesave të shumta, deri të mërkurën në mbrëmje ende nuk ishte zgjedhur kryetari i ri i Parlamentit. Vetë Vuçiqi mori fjalën 29 herë dhe mbajti fjalime të gjata.
“Disa këtu duket se nuk e kanë kuptuar se Lista Studentore i ka fituar zgjedhjet. E kuptoj se kjo është e vështirë për ju dhe se po kërkoni një skenë ku të vazhdoni tiradat dhe shpikjet tuaja, duke e përdorur, ose më mirë duke e keqpërdorur, këtë institucion”, deklaroi Jugoslav Gašić nga Lista Studentore.
Lëvizja Studentore ka propozuar Aleksandar Čupićin për postin e kryetarit të Parlamentit. Ai është ligjërues në Fakultetin e Transportit dhe Komunikacionit në Beograd.
Kandidati i opozitës është matematikani Stojan Radenović, i cili si deputeti më i moshuar kishte drejtuar seancën.
Deputetja e Listës Studentore, Sanja Fric, iu drejtua Radenovićit me një deklaratë ironike:
“Një deputet dikur i kishte thënë dikujt: Mićo, është koha të gjesh një punë tjetër! Zoti Radenović, ndoshta ka ardhur koha që të ngriheni nga karrigia juaj!”
Kjo shprehje përdoret në mënyrë humoristike për të nënkuptuar se dikush duhet të largohet nga puna ose se pozita që mban nuk i përshtatet.
Para seancës konstituive, një deputete e Partisë Përparimtare Serbe, Lidija Vukićević, ishte goditur me kos.
Vuçiqi i kushtoi rëndësi të madhe këtij incidenti gjatë fjalimeve të tij.
Ndërkohë, Ana Dimitrijević nga Lista Studentore deklaroi se Serbia mund të rifitojë qasjen në fondet e Bashkimit Evropian, të cilat më parë ishin bllokuar për shkak se regjimi i Vuçiqit nuk kishte përmbushur kushtet për reforma.
Sipas saj, për këtë çështje po zhvillohen bisedime në Bruksel. BE-ja kërkon plane konkrete dhe garanci për shpenzimin transparent të fondeve përpara se t'i zhbllokojë ato. Ndër kushtet e përmendura është edhe reforma në drejtësi, tha Dimitrijević.
Kënga nacionaliste serbe shkakton reagime në Bruksel
Ndërkohë, në Bruksel shkaktoi reagime një këngë nacionaliste serbe, e cila u interpretua pikërisht në “Forumin e Zgjerimit 2026”, një aktivitet i organizuar nga komisionerja e BE-së për Zgjerim, Marta Kos.
Një grup muzikor slloven interpretoi gjatë fundjavës nga një këngë për secilin shtet pjesëmarrës në forum. Megjithatë, për Kosovën zgjodhi këngën serbe “Oj, Kosovë, Kosovë”, në të cilën glorifikohen princat serbë dhe në qendër të saj është pretendimi i Serbisë mbi territorin shtetëror të Kosovës.
Në tekstin e këngës thuhet: “E gjithë Serbia thërret: Nuk të braktisim, Kosovë! Ti ke qenë gjithmonë e jona, trashëgimi e paraardhësve tanë. Oj, Kosovë, Kosovë, vendi im i dashur”.
Edhe pse u interpretua vetëm melodia e këngës, në ekranin e madh u shfaq titulli i saj në gjuhën serbe.
Kënga ishte krijuar në vitin 1989, në kohën kur presidenti serb Slobodan Millosheviq po e nxiste konfliktin përmes retorikës së tij antishqiptare.
Përfaqësuesit e Kosovës protestuan në Bruksel kundër interpretimit të kësaj kënge. Marta Kos shprehu keqardhjen dhe kërkoi falje.
Përfaqësuesit e Komisionit Evropian deklaruan se grupi muzikor i kishte përzgjedhur vetë këngët, pa marrë paraprakisht miratimin e institucioneve.
Megjithatë, sipas artikullit, grupi slloven duhej ta dinte se çfarë kënge po interpretonte.
Në Slloveni, prej kohësh ekziston një retorikë e theksuar kundër Kosovës, e cila shfaqet edhe në qëndrimet ndaj punëtorëve migrantë nga Kosova.
Kjo retorikë, sipas artikullit, nxitet edhe nga kryeministri slloven Janez Janša.