Një ditë para shpalljes së aktgjykimit ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit, drejtori i Institutit “Octopus”, Arben Fetoshi, ka thënë se procesi në Hagë nuk ishte vetëm padrejtësi individuale ndaj të akuzuarve, por edhe një betejë e stërzgjatur juridike për të vërtetën e Kosovës.
Sipas tij, verdikti i 16 shtatorit është moment historik për Kosovën dhe rendin euro-atlantik të Ballkanit Perëndimor, ndërsa dëshmitë e ish-zyrtarëve të lartë ndërkombëtare e kanë rrëzuar pretendimin e ZPS-së për ndërmarrje të përbashkët kriminale.
Në një analizë me titull “Verdikti i Hagës – UÇK-ja dhe beteja gjeopolitike për Republikën e Kosovës”, Fetoshi ka argumentuar dallimin thelbësor ndërmjet krimeve që mund të jenë kryer gjatë luftës dhe ekzistencës së një projekti të përbashkët kriminal të udhëheqjes së UÇK-së.
Duke i veçuar dëshmitë e ish-zyrtarëve ndërkombëtarë si një nga zhvillimet më të rëndësishme të këtij procesi, ai ka thënë Prokuroria nuk ka arritur ta provojë lidhjen e të akuzuarve me qëllimin e përbashkët kriminal dhe pjesëmarrjen e tyre në realizimin e tij.
Mirëpo, sipas Fetoshit, rëndësia e 16 shtatorit nuk lidhet vetëm atë që do të vendosë trupi gjykues.
“Serbia dhe Rusia kanë përgatitur shfrytëzimin e secilit skenar në strategjinë e tyre revizioniste. Lufta narrative për ‘UÇK-në kriminale’ dhe ‘agresionin e NATO-s’ në vitin 1999, do të vazhdojë me retorikën e ‘Perëndimit të padrejtë’, duke ashpërsuar ‘viktimizimin’ me ‘Kosovën represive ndaj serbëve’, në rastin e vendimit lirues, derisa në të kundërtën, gjithçka do të interpretohej si konfirmim i tezave të tyre, me pretendimin që të korrigjohet historia”, thuhet mes tjerash në këtë analizë.
Në këtë funksion ai i sheh edhe deklaratat e ndryshuara të Vuçiqit për vendimin ‘kryesisht lirues’ në fillim, alarmin për ‘paralajmërim dhune’ më pas dhe ‘dënimin e rëndë’ në fund.
“E para, për ta përgatitur sulmin ndaj drejtësisë ndërkombëtare si ‘e njëanshme’, duke mos e pranuar vendimin e pafajësisë, ndërsa e dyta, për ta përgjithësuar dënimin eventual ndaj UÇK-së, si konfirmim nga Haga për ‘të vërtetën’ e tyre të ‘përndjekjes dhe terrorit’ ndaj serbëve.
“Udhëheqja kriminale” e UÇK-së do të kornizohej si “luftë kriminale”, për ta “vërtetuar” ndërhyrjen “e padrejtë” të NATO-s”, vlerëson Fetoshi, duke e trajtuar rrezikun gjeopolitik në kontekstin e qëllimeve serbo-ruse për rishikimin e historisë së luftërave në ish-Jugosllavi.
