LIVE: Trump në Holandë për samitin e NATO-s, armëpushimi Izrael-Iran duket se po respektohet

Bota

LIVE: Trump në Holandë për samitin e NATO-s, armëpushimi Izrael-Iran duket se po respektohet

Nga: Bota sot Më: 13 qershor 2025 Në ora: 07:17 Përditësuar në ora: 09:31 më 23.06.2025
Presidenti Donald Trump

Një numër i konsiderueshëm raketash iraniane mund të jenë të bllokuara nën mbeturina

Nga: A.M

Në një takim me dyer të mbyllura të dielën, Këshilltari i Sigurisë Kombëtare të Izraelit, Tzachi Hanegbi, thuhet se u tha anëtarëve të parlamentit se një numër i konsiderueshëm raketash balistike të Iranit mund të jenë të papërdorshme dhe të bllokuara nën mbeturina, sipas një burimi me njohuri të drejtpërdrejtë të situatës, shkruan CNN, transmeton "Bota sot".

Duke folur para Komitetit të Punëve të Jashtme dhe Mbrojtjes të Knessetit, Hanegbi thuhet se tha se Irani kishte poseduar 2,500 raketa balistike në fillim të konfliktit; që atëherë, më shumë se 500 janë qëlluar drejt Izraelit, ndërsa deri në 800 tani mund të jenë të varrosura në sistemet e tuneleve që u dëmtuan nga sulmet ajrore izraelite, tha burimi.

Burime ushtarake perëndimore i thonë CNN se është ende shumë herët për të vlerësuar plotësisht dëmin e shkaktuar nga sulmet e SHBA-së në tre objektet kryesore bërthamore iraniane.

Zyrtarët në agjencinë mbikëqyrëse bërthamore të Kombeve të Bashkuara, IAEA, thonë se nuk janë të sigurt për vendndodhjen e materialit bërthamor që Irani ka prodhuar tashmë, përfshirë sasitë e mëdha të uraniumit-235 të pasuruar në 60%, që është shumë afër niveleve të gradës së armëve.

Trump flet për ndryshimin e mundshëm të regjimit në Iran, pas bombardimeve amerikane

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka lënë të kuptohet të hënën se mund ta mirëpresë rrëzimin e Qeverisë në Teheran, vetëm pak orë pasi anëtarë të administratës së tij ngulën këmbë se sulmet e fundit ndaj Iranit nuk kishin për qëllim të sillnin "ndryshim regjimi".

“Politikisht nuk është e pranueshme të përdoret termi ‘Ndryshim Regjimi’, por nëse regjimi i tanishëm iranian nuk është në gjendje ta BËJË IRANIN SËRISH MADHËSHTOR, pse të mos ketë një ndryshim regjimi??? MIGA!!!” shkroi Trump në platformën e tij, Truth Social.

Trump i tha këto fjalë vetëm disa orë pasi figura kyçe të administratës së tij, si - nënpresidenti JD Vance, sekretari i Shtetit Marco Rubio dhe sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth - theksuan se qëllimi i sulmeve ajrore të SHBA-së më 21 qershor ndaj objekteve bërthamore të Iranit ishte një zgjidhje e negociuar, dhe jo rrëzimi i Qeverisë islamike teokratike.

Në një konferencë për shtyp, Hegseth i përshkroi bombardimet si "operacion i saktë", që synonin vetëm programin bërthamor të Iranit, dhe jo ushtarët apo popullin iranian.

“Kjo mision nuk kishte, dhe nuk ka të bëjë me ndryshimin e regjimit”, tha ai.

Trump "kërkon paqe, dhe Irani duhet ta ndjekë këtë rrugë", shtoi Hegseth, duke theksuar më tej: "Këtu duhet të arrihet një marrëveshje e negociuar".

“Regjimi iranian duhet të zgjohet dhe të thotë: ‘OK, nëse me të vërtetë duam energji bërthamore në vendin tonë, ka mënyrë për ta bërë këtë’. Kjo ofertë është ende në fuqi. Jemi të gatshëm të flasim me ta nesër dhe të fillojmë punën për këtë”, tha Rubio për rrjetin amerikan CBS.

Megjithatë, disa anëtarë të Partisë Republikane të Trumpit kanë bërë thirrje në të kaluarën për rrëzimin e Qeverisë iraniane, përfshirë senatorin me ndikim nga Teksasi, Ted Cruz.

“Po avokoj që të përdorim trysni maksimale dhe sanksione ekonomike për të ushtruar trysni mbi regjimin në një mënyrë që mund ta nxisë rrëzimin e tij”, kishte thënë ai para sulmeve të SHBA-së ndaj objekteve bërthamore në Iran.

Zyrtarët amerikanë e paralajmëruan të dielën Teheranin të mos hakmerret ndaj sulmeve ajrore amerikane, për të cilat Trump tha se kishin “shkatërruar” objekte kyçe bërthamore të Iranit.

Irani dhe Izraeli filluan runde të reja sulmesh ajrore kundër njëri-tjetrit në orët e hershme mëngjesin e së hënës.

Irani i shpërfilli thirrjet e menjëhershme për rikthim në bisedime, duke theksuar të drejtën për vetëmbrojtje, dhe duke thënë se Shtetet e Bashkuara do të mbajnë përgjegjësi për “pasojat e rrezikshme” të veprimeve të tyre dhe duke lënë të kuptohet se bisedimet mund të ndodhin vetëm pasi Teherani të përgjigjet.

Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, tha në një konferencë për shtyp në Stamboll se “dera e diplomacisë” duhet të jetë gjithmonë e hapur, por “nuk është kështu tani”.

Irani është duke u sulmuar dhe do të ushtrojë të drejtën e vetëmbrojtjes për aq kohë sa është e nevojshme, shtoi ai, por nuk pranoi të tregojë se çfarë veprimesh do të ndërmarrë Irani si përgjigje ndaj sulmeve të SHBA-së.

Media shtetërore iraniane raportuan se Araqchi ka mbërritur në Moskë për të zhvilluar konsultime të hënën me udhëheqës të lartë, përfshirë presidentin rus Vladimir Putin, oferta e të cilit për të ndihmuar në ndërmjetësim të negociatave me Teheranin ishte hedhur poshtë menjëherë nga Trumpi.

"Rusia është partneri ynë dhe ne gjithmonë konsultohemi", tha Araqchi para se të mbërrinte në Moskë.

Ndërkohë, kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, tha se Izraeli është “shumë, shumë pranë” përmbushjes së synimeve të veta pas më shumë se një jave sulmesh ajrore ndaj Iranit, përfshirë eliminimin e kërcënimeve bërthamore dhe me raketa balistike nga Teherani.

“Po ecim hap pas hapi drejt arritjes së këtyre qëllimeve, jemi shumë, shumë pranë përmbushjes së tyre”, tha Netanyahu në një konferencë për shtyp.

Ai shtoi se “kur të jenë përmbushur synimet, operacioni do të përfundojë”.

Izraeli nisi sulme në shkallë të gjerë ndaj Iranit më 13 qershor, duke shënjestruar objektet bërthamore dhe raketore, si dhe udhëheqësit ushtarakë dhe shërbimet e sigurisë.

Shumë figura të rëndësishme ushtarake dhe shkencëtarë bërthamorë janë vrarë në sulme, e ka pranuar Irani.

Që nga nisja e sulmeve fillestare izraelite, të dy vendet kanë shkëmbyer sulme ajrore ndaj njëri-tjetrit, duke shkaktuar viktima si në radhët ushtarake ashtu edhe ato civile, si dhe dëme në prona.

Grupi me qendër në Uashington, Aktivistët për të Drejtat e Njeriut, raportoi se të paktën 950 njerëz janë vrarë në Iran gjatë sulmeve ajrore që nga 13 qershori, përfshirë 380 civilë.

Autoritetet izraelite thanë se 24 njerëz u vranë nga sulmet iraniane në Izrael./REL

Izraeli nis sulme ndaj infrastrukturës ushtarake iraniane

Izraeli nisi sulme të reja ajrore që synonin infrastrukturën ushtarake në qytetin Kermanshah të Iranit, thanë Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) sot në mëngjes.

Më parë, Nour News, e lidhur me shtetin iranian, raportoi se Izraeli kishte goditur Parchin, një kompleks të madh ushtarak në juglindje të Teheranit, në një sulm gjatë orëve të para të së hënës, shkruan CNN, transmeton "Bota sot".

Irani po ashtu nisi sulmin e vet ndaj Izraelit të hënën, duke qëlluar një raketë që u kap nga mbrojtja ajrore e Izraelit.

Kujtojmë se, gjatë dhjetë ditëve të fundit të bombardimeve izraelite, shumë prej objekteve raketore, bazave ajrore, sistemeve të mbrojtjes ajrore dhe fabrikave të armatimit iranian janë dëmtuar ose shkatërruar, duke i kufizuar ndjeshëm opsionet e Teheranit.

Trump bisedon në telefon me Starmer, diskutuan për programin bërthamor të Teheranit

Presidenti i SHBA, Donald Trump dhe kryeministri i Britanisë së Madhe, Sier Keir Starmer kanë zhvilluar një bisedë telefonike këtë mbrëmje.

Të dy udhëheqësit diskutuan situatën në Lindjen e Mesme dhe “përsëritën rrezikun e madh që paraqet programi bërthamor i Iranit për sigurinë ndërkombëtare”, thotë Downing Street, shkruan "Sky News".

Ata diskutuan gjithashtu nevojën që Irani të kthehet në tryezën e negociatave “sa më shpejt të jetë e mundur”.

Gjatë ditës, Starmer u bëri thirrje të gjitha palëve të rikthehen në negociata, por theksoi se kishte marrë “të gjitha masat e nevojshme” për të mbrojtur interesat britanike në rajon nëse konflikti përshkallëzohet.

Përshkallëzim pas sulmeve: A po afrohet Irani më shumë me armën bërthamore?

Nga: A.M

Burime ushtarake perëndimore i thanë CNN-së se është ende shumë herët për të vlerësuar plotësisht dëmin e shkaktuar nga sulmet e SHBA-së në objektet kryesore bërthamore të Iranit, transmeton "Bota sot".

Por edhe shkatërrimi i objekteve bërthamore të Iranit mund të mos nënkuptojë fundin e kërcënimit bërthamor iranian.

Për vite me radhë, zërat e vijës së ashpër brenda Republikës Islamike kanë bërë thirrje për një armë bërthamore si një pengesë kundër pikërisht këtij lloj sulmi dërrmues.

Edhe pse Irani vazhdon të këmbëngulë se programi i tij bërthamor është për qëllime rreptësisht paqësore, këto thirrje tani në mënyrë të pashmangshme do të jenë forcuar dhe mbështetësit e vijës së ashpër bërthamore më në fund mund të arrijnë qëllimin e tyre.

Në mënyrë të rrezikshme, zyrtarët iranianë tashmë po lënë të kuptohet publikisht se do të tërhiqen nga një traktat kyç - Traktati i Mospërhapjes Bërthamore, ose NPT - i hartuar për të monitoruar dhe parandaluar përhapjen globale të armëve bërthamore.

"NPT nuk është në gjendje të na mbrojë, kështu që pse një vend si Irani, ose vende të tjera të interesuara për të pasur një energji bërthamore paqësore, duhet të mbështeten në NPT," tha Ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi në një konferencë në Stamboll.

Ligjvënës të tjerë iranianë kanë bërë thirrje që Republika Islamike të tërhiqet zyrtarisht nga traktati, në atë që ka të ngjarë të interpretohet si një konfirmim virtual i qëllimit iranian për të ndërtuar një armë bërthamore.

Kriza në Teheran/ Khamenei ‘zhduket’ nga skena, analisti jep detaje: Është në…!

Nga: A.M

Ajatollah Ali Khamenei i Iranit përballet me sfidën më të madhe deri më tani për udhëheqjen e tij pas sulmeve amerikane në vendet bërthamore të vendit të tij, tha një analist, ndërsa bota pret një përgjigje zyrtare nga Udhëheqësi Suprem.

Khamnei është padyshim në "situatën më të tmerrshme të gjithë jetës së tij si autokrat", tha Karim Sadjadpour, nga Carnegie Endowment of International Peace, për Kaitlan Collins të CNN, transmeton "Bota sot".

"Ai është në një bunker. Është 86 vjeç. Ka lëvizje të kufizuar fizik dhe njohëse. Shumica e komandantëve të tij të lartë ushtarakë u vranë. Ai nuk e kontrollon hapësirën e tij ajrore. Izraeli e kontrollon atë", tha ai. "Dhe, e dini, nuk ka rrugëdalje nga kjo luftë. Ai nuk mund ta fitojë këtë luftë. Ai është i tejkaluar ushtarakisht, financiarisht, teknologjikisht."

Khamnei ende nuk ka komentuar publikisht që kur SHBA-të goditën tre vende kryesore bërthamore iraniane. Ai tha javën e kaluar në një fjalim kombëtar se Irani nuk do të dorëzohet dhe paralajmëroi se çdo ndërhyrje ushtarake amerikane do të rezultonte në "dëme të pariparueshme".

Pasi thuhet se hodhi poshtë një plan izraelit për të vrarë Khamenein, Presidenti i SHBA-së Trump deklaroi javën e kaluar se Udhëheqësi Suprem i Iranit është një "shënjestër e lehtë".

Po shtohen pyetjet nëse një ndërhyrje e tillë mund të shkaktojë ndryshim regjimi në Teheran - një rezultat që rrezikon copëtimin e vendit dhe dërgimin e valëve tronditëse në të gjithë rajonin.

Khamnei ka sunduar Iranin për më shumë se 35 vjet si autoriteti i tij më i lartë, duke u ngritur në pushtet një dekadë pasi Revolucioni Islamik i vitit 1979 rrëzoi një monark të mbështetur nga SHBA-ja.

Udhëheqësi Suprem "ka instinkte mbijetese, por ai ka edhe instinkte sfiduese", tha Sadjadpour. "Dhe ai po përballet me një luftë të vërtetë sipas mendimit tim, për t'i pajtuar këto të dyja".

Çfarë është Ngushtica e Hormuzit dhe pse është kaq e rëndësishme?

Nga: A.M

Ndërsa deri më tani nuk ka pasur ndërprerje të mëdha në furnizimin global me naftë, sulmet ndaj Iranit - nga Izraeli dhe më pas nga SHBA-të - kanë tronditur investitorët, duke rritur çmimet e ardhshme të naftës me rreth 10%, mes frikës se Irani mund të hakmerret duke ndërprerë transportin detar në Ngushticën e Hormuzit.

Nga perspektiva e ekonomisë globale, ka pak vende aq të rëndësishme strategjikisht. Rruga ujore, e vendosur midis Gjirit Persik dhe Gjirit të Omanit, është vetëm 21 milje e gjerë në pikën e saj më të ngushtë. Është e vetmja mënyrë për të transportuar naftë bruto në pjesën tjetër të botës. Irani kontrollon anën e saj veriore, shkruan CNN, transmeton "Bota sot".

Rreth 20 milionë fuçi naftë, rreth një e pesta e prodhimit global ditor, rrjedhin nëpër ngushticë çdo ditë, sipas Administratës Amerikane të Informacionit për Energjinë (EIA), e cila e quajti kanalin një "pikë kritike bllokimi të naftës".

Të dielën në mbrëmje, pas sulmeve ajrore amerikane në tre nga objektet bërthamore të Iranit, nafta e papërpunuar Brent, çmimi global i referencës, u rrit për një kohë të shkurtër mbi 80 dollarë për fuçi, sipas të dhënave të Refinitiv, hera e parë që kjo ka ndodhur që nga janari. Para konfliktit, çmimet kishin luhatur kryesisht midis 60 dhe 75 dollarëve për fuçi që nga gushti i vitit 2024.

Nëse çmimet e naftës do të rriten më tej tani varet nga përgjigja e Iranit. Rob Thummel, menaxher i lartë i portofolit në firmën e investimeve në energji Tortoise Capital, i tha CNN se një ndërprerje e mundshme e rrugës detare të kontrolluar nga Irani do të shkaktonte një rritje të çmimeve të naftës drejt 100 dollarëve për fuçi.

Një mbyllje e Ngushticës do të jetë veçanërisht e dëmshme për ekonomitë aziatike të cilat mbështeten në naftën e papërpunuar dhe gazin natyror që transportohet përmes rrugës.

Netanyahu thotë se Izraeli ka informacione se ku ndodhet 60% e uraniumit të Iranit

Nga: A.M

Benjamin Netanyahu thotë se Izraeli ka "informacion interesant" mbi vendndodhjen e uraniumit të pasuruar 60% të Iranit.

Një burim i lartë iranian i tha sot agjencisë së lajmeve Reuters se pjesa më e madhe e uraniumit të pasuruar shumë në centralin bërthamor Fordow ishte zhvendosur përpara se SHBA-të ta sulmonin atë dje, shkruan Sky News, transmeton "Bota sot".

Urani duhet të pasurohet deri në 90% për t'u përdorur në një armë bërthamore. Agjencia mbikëqyrëse bërthamore e OKB-së, IAEA, thotë se Irani ka rreth 400 kg uranium të pasuruar 60%.

I pyetur për vendndodhjen e uraniumit, Netanyahu tha: "Ne e kemi ndjekur këtë shumë nga afër. Mund t'ju them se është një komponent i rëndësishëm i një programi bërthamor.

"Nuk është komponenti i vetëm. Nuk është një komponent i mjaftueshëm. Por është një komponent i rëndësishëm dhe ne kemi informacion interesant mbi këtë, të cilin do të më falni nëse nuk e ndaj me ju."

Bernie Sanders tregon ngjashmërit midis sulmeve të Iranit dhe pushtimit të Irakut

Nga: A.M

Senatori Bernie Sanders të dielën përmendi ngjashmëri midis sulmeve ajrore të SHBA-së në Iran këtë fundjavë dhe pushtimit të Irakut në vitin 2003, duke i thënë një turme në Teksas se “nuk mund ta lejojmë historinë të përsëritet”.

Senatori progresiv i Vermontit, duke folur në një sallë bashkie në Fort Worth si pjesë e turneut të tij “Luftimi kundër Oligarkisë”, theksoi se si kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe Presidenti Donald Trump përdorën gjuhë të ngjashme rreth sulmeve në Iran me atë që Netanyahu dhe Presidenti i atëhershëm George W. Bush thanë rreth pushtimit të Irakut nga SHBA-ja në vitin 2003, shkruan CNN, transmeton "Bota sot".

Sanders citoi një dëshmi të Netanyahut në Kongres nga viti 2002, në të cilën udhëheqësi izraelit tha: “Nuk ka dyshim se Sadami [Huseini] po kërkon armë bërthamore”.

Sanders më pas theksoi se si “George Bush tha, ‘Regjimi i Sadamit po kërkon një bombë bërthamore’, dhe ai argumentoi për një "sulm parandalues”, duke iu referuar një analogjie nga presidenti i atëhershëm se Shtetet e Bashkuara nuk mund të përballonin të prisnin për “plakun që mund të vinte në formën e një reje kërpudhe”.

“Nuk u gjetën kurrë armë shkatërrimi në masë”, vazhdoi Sanders. “Ajo luftë bazohej në një gënjeshtër. Një gënjeshtër që na kushtoi 4,500 amerikanë të rinj, 32,000 të plagosur dhe triliona dollarë.”

Bush në vitin 2003 njoftoi pushtimin e Irakut me pretekstin e çarmatosjes së tij nga armët e shkatërrimit në masë, një pretendim që u hodh poshtë më vonë.

Netanyahu dhe Trump kanë përmendur kërcënimin që paraqet programi bërthamor i Iranit, me presidentin amerikan që tha të shtunën nga Shtëpia e Bardhë, “Objektivi ynë ishte shkatërrimi i kapacitetit të pasurimit bërthamor të Iranit dhe ndalimi i kërcënimit bërthamor të paraqitur nga shteti numër 1 në botë, sponsori i terrorizmit”.

Sanders, një kandidat i pavarur që bën fushatë me demokratët, i tha turmës në Teksas: “Vëllezër dhe motra, nuk mund ta lejojmë historinë të përsëritet. Shtetet e Bashkuara përballen me probleme të mëdha këtu në shtëpi. Ne duhet t’i shpenzojmë paratë dhe fuqinë tonë punëtore për të rindërtuar Amerikën, jo për të hyrë në një luftë kundër Iranit.”

Reagime të ndryshme në SHBA rreth vendimit të Trump për të bombarduar Iranin

Nga: A.M

Sfera MAGA e Presidentit Donald Trump, e përbërë nga media dhe ndikues konservatorë - shumë prej të cilëve kishin shprehur skepticizëm para vendimit të tij për të bombarduar objektet bërthamore iraniane - është e ndarë rreth lëvizjes dramatike të presidentit për të sulmuar.

Shumë nga figurat e saj më të shquara u mblodhën rreth Trump. Por të tjerë e kritikuan ashpër vendimin, thanë se donin të shihnin më shumë shpjegime sesa fjalimi i tij i shkurtër i së shtunës në mbrëmje, ose paralajmëruan për një konflikt të zgjatur, shkuan CNN, transmeton "Bota sot".

Përpara bombardimeve të së shtunës, perspektiva e përfshirjes së Shteteve të Bashkuara në një konflikt tjetër në Lindjen e Mesme kishte hapur përçarje në Partinë Republikane. Vetë Trump kishte kritikuar përfshirjen e Shteteve të Bashkuara në luftërat në Lindjen e Mesme si kandidat presidencial, dhe lëvizja e tij "Ta bëjmë Amerikën të madhe përsëri" përfshin shumë zëra të tjerë izolacionistë të përafruar me vizionin e tij "Amerika e Para". Këto zëra ishin në kundërshtim ditët e fundit me skifterët e Partisë Republikane, të cilët mbështetën një rol muskulor të SHBA-së në mbështetjen e Izraelit në përpjekjen e tij për të ndaluar Iranin nga zhvillimi i një arme bërthamore.

Por pas njoftimit të Trump të së shtunës në mbrëmje, disa zëra të shquar të MAGA-s u mblodhën rreth presidentit. Megjithatë, të tjerë shprehën skepticizëm ndaj çdo misioni më të gjerë në Iran.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat