Gjendja e lumenjve në Ballkan përkeqësohet.
Një vlerësim i ri mbi gjendjen hidromorfologjike të lumenjve në Ballkan ka zbuluar një përkeqësim dramatik të lumenjve pothuajse natyrorë, që kanë rënë nga 30% në vitin 2012 në 23% në vitin 2025. Raporti “Statusi Hidromorfologjik i Lumenjve të Ballkanit 2025” ka analizuar 83,824 km lumenj në 11 vende dhe evidenton se:
Lumenjtë e mëdhenj janë më të prekur, kryesisht nga digat, kanalizimi dhe ndërprerja e sedimenteve.
Impiantet e grumbullimit të ujit janë rritur me 18%.
Zhvillimi i hidroenergjisë, marrja e ujit, nxjerrja e sedimenteve dhe infrastruktura janë shkaktarët kryesorë të degradimit.
Përpjekjet për ruajtje kanë mbrojtur rreth 900 km lumenj, kryesisht duke ndaluar projekte hidrocentralesh.
Situata në Shqipëri
Shqipëria ka humbur më shumë lumenj pothuajse natyrorë ose pak të modifikuar sesa çdo vend tjetër i Ballkanit, kryesisht për shkak të hidrocentraleve dhe ndërhyrjeve të pakontrolluara. Megjithatë, lumi Vjosa dhe disa degët e tij janë ruajtur, duke shënuar një sukses të rëndësishëm për ruajtjen e mjedisit.
Ballkani ende mban disa nga lumenjtë e fundit të egër të Europës, por mbrojtja e tyre kërkon guxim politik dhe vendimmarrje të bazuar në shkencë për të shmangur humbje
