Siguria në institucionet arsimore në Republika e Kosovës vazhdon të jetë një nga shtyllat kryesore të sigurisë kombëtare dhe stabilitetit shoqëror, në një kohë kur incidentet e dhunës dhe bullizmit po shfaqen herë pas here.
Eksperti i sigurisë, Muhamet Racaj, vlerëson se shkollat janë hapësira ku formohet brezi i ardhshëm dhe ku duhet të dominojë ndjenja e sigurisë, besimit dhe respektit reciprok.
“Sidoqoftë, rastet e dhunës, bullizmit dhe incidenteve të tjera tregojnë se siguria në disa shkolla nuk është në nivelin e duhur. Kjo nuk do të thotë se shkollat janë tërësisht të pasigurta, por se ekzistojnë dobësi në mekanizmat e parandalimit, identifikimit dhe reagimit institucional”, thekson Racaj.
Sipas tij, arsyet që çojnë në këto fenomene janë të shumta dhe komplekse, duke përfshirë faktorë socialë, familjarë dhe institucionalë. Ai nënvizon se në aspektin institucional shpesh mungon prania proaktive e mekanizmave të sigurisë, si dhe bashkëpunimi efektiv ndërmjet shkollave, prindërve dhe institucioneve përkatëse.
“Po ashtu, ndikim kanë edhe fenomenet negative sociale, përfshirë rrjetet sociale, krizën e autoritetit dhe mungesën e edukimit mbi normat e sjelljes dhe përgjegjësisë”, shton ai.
Eksperti i sigurisë thekson se përgjegjësia për këto raste është institucionale dhe e përbashkët. Në këtë drejtim, ai veçon rolin e Ministria e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, e cila sipas tij duhet të ndërtojë mekanizma më efektivë parandalues dhe të rrisë nivelin e kontrollit dhe edukimit në shkolla.
Një rol të rëndësishëm, sipas Racajt, ka edhe Policia e Kosovës, e cila duhet të jetë më prezente në aspektin preventiv dhe të forcojë programet e policimit në komunitet dhe në shkolla.
Ai nuk përjashton as përgjegjësinë e institucioneve të drejtësisë, duke theksuar se reagimi jo i shpejtë dhe jo proporcional ndaj rasteve të dhunës krijon perceptimin e mosndëshkueshmërisë.
“Kur mungon ndëshkimi adekuat, krijohet perceptimi se veprimet e tilla tolerohen, gjë që mund të inkurajojë përsëritjen e rasteve”, paralajmëron ai.
Në përfundim, Racaj thekson se siguria në shkolla nuk duhet parë vetëm si çështje e arsimit, por si një çështje e mirëfilltë e sigurisë kombëtare.
“Është e domosdoshme të ndërtohet një qasje e integruar, ku institucionet arsimore, të sigurisë, drejtësisë dhe familja të veprojnë së bashku, në mënyrë që shkolla të jetë një ambient i sigurt dhe i denjë për zhvillimin e brezave të rinj”, përfundon ai.