Zgjedhjet për KKSH-në, Hyseni: Test për përfaqësimin e shqiptarëve, kërkon veprim konkret për të drejtat e tyre

Politika

Zgjedhjet për KKSH-në, Hyseni: Test për përfaqësimin e shqiptarëve, kërkon veprim konkret për të drejtat e tyre

Nga: A.M. Më: 8 nëntor 2026 Në ora: 19:15
Fotoilustrim

Zgjedhjet për Këshillin Kombëtar Shqiptar (KKSH), që po mbahen më 8 nëntor 2026, përbëjnë një ngjarje me rëndësi të veçantë politike, kombëtare dhe institucionale për shqiptarët në Serbi.

Opinionisti Nehat Hyseni, në një prononcim për “Bota sot”, ka folur për rëndësinë e këtyre zgjedhjeve, sfidat me të cilat përballen shqiptarët në Luginën e Preshevës dhe përgjegjësitë që e presin përbërjen e re të këtij institucioni.

Sipas tij, gara për 29 mandatet nuk duhet të shihet vetëm si konkurrencë ndërmjet subjekteve politike, por si një mundësi për fuqizimin e përfaqësimit kombëtar dhe mbrojtjen e të drejtave të shqiptarëve.

Image
Opinionisti Nehat Hyseni

“Zgjedhjet për Këshillin Kombëtar Shqiptar (KKSH), të mbajtura më 8 nëntor 2026, përbëjnë një ngjarje me rëndësi të shumëfishtë politike, kombëtare, institucionale dhe shoqërore për shqiptarët në Republikën e Serbisë”, ka deklaruar Hyseni.

Ai ka theksuar se suksesi i institucionit nuk duhet të matet vetëm me numrin e votave apo përkatësinë partiake të fituesve, por me punën që do të bëhet në mbrojtje të interesave të komunitetit.

Duke folur për rolin e KKSH-së, Hyseni ka përkujtuar se ky institucion ka kompetenca në fushën e kulturës, arsimit, informimit dhe përdorimit zyrtar të gjuhës e shkrimit, por nuk mund të marrë përsipër përgjegjësitë e institucioneve shtetërore.

Ai ka vlerësuar se përbërja e re duhet të ndërtojë një model funksionimi që ndërthur përfaqësimin demokratik, profesionalizmin institucional dhe veprimin politik e diplomatik për çështjet që tejkalojnë kompetencat ligjore të këshillit.

“KKSH-ja nuk është parlament i shqiptarëve të Luginës së Preshevës, nuk është qeveri territoriale dhe nuk mund të zëvendësojë përgjegjësitë e institucioneve shtetërore në fushat e sigurisë, drejtësisë, ekonomisë, administratës publike apo të zhvillimit territorial”, ka theksuar ai.

Pasivizimi i adresave, një nga sfidat më urgjente

Një prej çështjeve që, sipas Hysenit, duhet të marrë vëmendje të veçantë nga përbërja e re është pasivizimi i adresave të qytetarëve shqiptarë në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë.

Ai ka vlerësuar se kjo çështje nuk duhet trajtuar vetëm si problem administrativ, pasi prek drejtpërdrejt sigurinë juridike dhe realizimin e të drejtave civile, sociale e ekonomike të qytetarëve.

Hyseni ka kërkuar që KKSH-ja të krijojë mekanizma për dokumentimin e rasteve, mbështetjen juridike të qytetarëve të prekur dhe komunikimin me institucionet vendore e ndërkombëtare.

“Pasivizimi i adresave nuk mund të mbetet një problem që qytetari e përballon i vetëm në sportelet administrative dhe në gjykata. Ai kërkon veprim institucional, mbrojtje juridike dhe përgjegjësi politike!”, ka deklaruar Hyseni.

Arsimi në gjuhën shqipe dhe njohja e diplomave

Opinionisti ka veçuar edhe arsimin në gjuhën shqipe si një ndër prioritetet kryesore të institucionit, duke përmendur problemet me tekstet shkollore, materialet mësimore, mungesën e kuadrove të caktuara profesionale dhe vështirësitë me të cilat përballen të rinjtë shqiptarë.

Ai ka theksuar se një vëmendje e veçantë duhet t'i kushtohet edhe njohjes së diplomave të fituara në Kosovë, pasi kjo ndikon në mundësitë e punësimit dhe zhvillimin profesional të të rinjve.

Sipas tij, KKSH-ja duhet ta trajtojë arsimin si projekt strategjik kombëtar, duke forcuar bashkëpunimin me institucionet arsimore të Kosovës dhe Shqipërisë.

Hyseni për dallimet në përfaqësimin e shqiptarëve në Serbi dhe serbëve në Kosovë

Një tjetër çështje që Hyseni e ka vënë në pah është dallimi ndërmjet mekanizmave të përfaqësimit të komuniteteve joshumicë në Kosovë dhe pozitës së shqiptarëve në institucionet qendrore të Serbisë.

Ai ka rikujtuar se Kushtetuta e Kosovës garanton 20 vende për komunitetet joshumicë në Kuvendin e Kosovës, ndërsa në Serbi nuk ekzistojnë vende të rezervuara parlamentare për shqiptarët.

Në këtë drejtim, ai ka theksuar se të drejtat e komunitetit serb në Kosovë duhet të respektohen, por standardet e njëjta të mbrojtjes së pakicave duhet të vlejnë edhe për shqiptarët në Serbi.

“Një krahasim i tillë nuk është argument për uljen e standardeve në Kosovë, por për ngritjen e tyre në Serbi”, ka theksuar Hyseni.

Ai ka përmendur edhe nevojën që përfaqësuesit shqiptarë të kërkojnë dialog demokratik dhe zgjidhje juridike e institucionale për garantimin e një përfaqësimi më të drejtë.

Kërkon transparencë dhe bashkëpunim ndërmjet subjekteve shqiptare

Në prononcimin e tij, Hyseni ka folur edhe për nevojën e ndryshimit të mënyrës së funksionimit të KKSH-së, duke kërkuar më shumë profesionalizëm, transparencë dhe llogaridhënie.

Sipas tij, buxheti, projektet, kriteret e financimit dhe raportet e realizimit duhet të jenë të qasshme për publikun, ndërsa anëtarët e institucionit duhet të raportojnë rregullisht për punën dhe rezultatet e tyre.

Ai ka vlerësuar se dallimet politike nuk duhet të pengojnë bashkëpunimin për çështjet me interes të përbashkët kombëtar.

“Konkurrenca elektorale është legjitime. Por fragmentarizimi institucional dhe konfliktet e vazhdueshme partiake mund ta dobësojnë aftësinë e shqiptarëve për të mbrojtur të drejtat e tyre”, ka deklaruar ai.

Në fund, Hyseni ka theksuar se përbërja e re e KKSH-së duhet ta konsiderojë mandatin si përgjegjësi ndaj qytetarëve dhe jo si privilegj politik.

Ai ka nënvizuar se e ardhmja e shqiptarëve në Luginën e Preshevës kërkon institucione që përtej përfaqësimit simbolik, janë në gjendje të mbrojnë të drejtat, të fuqizojnë komunitetin dhe të krijojnë perspektivë për brezat e rinj.

“29 mandate nuk janë thjesht 29 vende në një institucion. Ato janë 29 përgjegjësi politike dhe kombëtare ndaj një komuniteti që kërkon barazi, dinjitet, drejtësi dhe perspektivë”, ka përfunduar Hyseni.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat