Si mund të fitohet shtetësia zvicerane?

Zvicra

Si mund të fitohet shtetësia zvicerane?

Lirim Begzati Nga Lirim Begzati Më 15 gusht 2021 Në ora: 12:05
Foto ilustrim

Sikur edhe në shumë shtete të tjera, edhe në Zvicër, pas disa viteve qëndrim, mund të fitohet shtetësia e këtij vendi, po që se plotësohen kushtet e përcaktuara sipas ligjeve.

Mënyra më e përhapur për fitimin e saj është shtetësia përmes rrugës ordinare (të rëndomtë). Personat e martuar me shtetas zviceran gëzojnë të drejtën për ca lehtësi ligjore apo procedurale.

Nëse disa nga rregullat e shtetësisë janë të ngjashme anembanë Zvicrës, një pjesë e tyre dallojnë deri diku nga kantoni në kanton. Dallime vërehen edhe në nivele të komunave.

Që nga 1 janari 2018 ndodhën ndryshime në ligjin mbi shtetësinë. Megjithatë, kushtet themelore për fitimin e saj nuk pësuan ndonjë ndryshim rrënjësor.

Bie pak më tepër në sy fakti i vullnetit politik për ashpërsimin e disave nga kriteret specifikë, posaçërisht të atyre që kanë të bëjnë me statusin e qëndrimit të kandidatëve dhe vlerësimin e nivelit të integrimit dhe gjuhësor, duke i zbutur ndërkohë kushtet mbi kohëzgjatjen e qëndrimit.

Paralelisht, për kategoritë e të rinjve anëtarë të familjeve që, brez pas brezi, jetojnë në Zvicër, u vendos për lehtësime plotësuese për marrjen e shtetësisë.

Fitimi i pasaportës zvicerane s’është një e drejtë e paprekshme, apo e fituar një herë e përgjithmonë, meqë ajo mund të humbet në disa raste të përcaktuara me ligj.

Cilat janë kushtet kryesore për fitimin e shtetësisë?

Kushtet që duhet të plotësohen për fitimin e shtetësisë zvicerane, përmes procedurës ordinare, janë këto si vijojnë:

· Kohëzgjatja e qëndrimit në Zvicër duhet me qenë 10 vite minimum, ndërsa vitet e kaluara në mes të moshës 8 dhe 18 vjeçare llogariten dyfish. Nëse dy bashkëshortë bëjnë njëkohësisht një kërkesë për shtetësi, atëherë mjafton që vetëm njëri nga to t’i plotësojë kushtet e kohëzgjatjes së qëndrimit, por me kusht nëse bashkëshorti tjetër ka jetuar në bashkësi martesore prej së paku 3 vitesh dhe banon në Zvicër prej së paku 5 vitesh. Po e njëjta rregull vlen edhe për rastet kur njëri prej bashkëshortëve është veç posedues i shtetësisë zvicerane;

· Kandidati duhet të ketë nivel të mirë të integrimit në shoqërinë zvicerane. Një çështje kjo e cila ballafaqohet me interpretime të llojllojshme, varësisht nga kantoni, autoriteti apo personi që duhet të japë vlerësim rreth kësaj pyetje. Domethënë, nuk ekziston aspak një rregull definimi e unifikuar e cila do të vlente anembanë territorit zviceran dhe për të gjitha instancat vendimmarrëse. Janë shpesh niveli gjuhësor, integrimi në tregun e punës dhe respektimi i rendit ligjor, ata të cilat ndikojnë më së tepërmi në vlerësimin e shkallës së integrimit në shoqëri;

· Adaptimi me normat zakonore dhe me « modelin » jetësor zviceran. Edhe për këtë rregull, vështirë të gjendet një definim kuptimplotë. Nocioni i adaptimit, gjithnjë e më shumë, cilësohet sot si një përshtatje e « ritmit » të jetës në një mjedisë shoqëror ku koekzistojnë norma dhe modele jetësore të të gjitha komponentëve të shoqërisë (pra zvicerane dhe të huaj) ;

· Respektimi i rregullave në fushën e pagesës së obligimeve që dalin nga përditshmëria e shpenzimeve jetësore apo të tjera. Kjo nënkupton se kandidati të mos jetë nën ndjekje për mospagim të obligimeve të ndryshme financiare ndaj shtetit apo të tjerëve (mos të ketë borxhe, e as të jetë i ndjekur nga organet e përmbarimit, (« Poursuites » (fr.), « Betreibungen », (gj.)) ;

· Pagimi i tatimeve. Është kjo ndër shtyllat kryesore të obligimeve në jetën zvicerane. Jo vetëm për fitimin e shtetësisë, por edhe për shumë sfera të tjera, mospagimi i tatimeve ndaj shtetit, mund të shkaktojë kokëçarje të shumta për personat që nuk i përmbushin këto obligime ;

· Respektimi i rendit juridik dhe moscenimi i sigurisë së brendshme apo të jashtme të vendit. Kjo rregull lidhet kryesisht me veprat penale (domethënë, kandidati mos të figurojë në regjistrin e dënimeve për vepra të karakterit penal (« Casier judiciaire » (fr.), « Strafregister » (gj.)) dhe nga ana tjetër, mos jetë i përfshirë në ndonjë aktivitet që cenon sigurinë shtetërore në Zvicër.

Cilat janë kushtet për fitimin e shtetësisë përmes procedurës së lehtësuar?

Lehtësitë aplikohen në qoftë se kandidati i plotësohen veçanërisht kushtet vijuese:

· Bashkëshorti i tij/saj duhet të jetë bartës i pasaportës zvicerane;

· Duhet të jetë i integruar në shoqëri, të marrë pjesë në jetën ekonomike zvicerane (apo të jetë i integruar në punë) dhe t’i respektojë vlerat e Kushtetutës të këtij vendi;

· Duhet t’i respektojë edhe rregullat e rendit juridik (mos të ketë kryer sidomos vepra penale) dhe të mos e cenojë sigurinë e brendshme apo të jashtme të shtetit zviceran;

· Të ketë banuar në Zvicër, prej së paku pesë vitesh dhe të jetoj në bashkësi martesore të qëndrueshme apo stabile prej së paku tri vitesh.

Çfarë peshe mbanë vlerësimi i lirë i autoriteteve?

Lista përmbledhëse e kushteve kryesore, bazohet në rregullat e aplikuara në tre nivelet shtetërore, të cilat vlerësohen pastaj sipas kritereve të hollësishëm, duke u bazuar në të gjitha elementet relevante të një dosje të deponuar.

Pesha e vlerësimit të lirë të autoriteteve është një element tjetër i rëndësishëm i cili i karakterizon dosjet e shtetësisë.

Nëse një pjesë e kushteve të shtetësisë bazohet në elemente konkrete (për shembull, kohëzgjatja e qëndrimit, regjistri i veprave penale, etj.), kjo nuk vlen edhe për disa kushte të tjera të cilat janë vështirë të verifikueshme dhe janë objekt i një vlerësimi të lirë (për shembull, çështja e shkallës së integrimit, etj.).

Si rrjedhojë e kësaj, çështja më delikate juridike lidhet me vështirësitë për kontestimin e vlerësimeve të dhëna rreth integrimit të kandidatëve; nuk ekzistojnë instrumente të mjaftueshme konkrete që japin përgjigje të sakta për vlerësimin e shkallës së integrimit.

Përfundimisht, kjo domethënë se, disa herë, nuk është lehtë që të verifikohet se a jemi eventualisht përballë ndonjë vendimi të padrejtë (arbitrar apo të njëanshëm).

Çfarë vendi zënë çështja e integrimit?

Ndryshimet ligjore përqendrohen me një theks të veçantë në domethënien më kuptimplotë të nocionit të integrimit. Ligji thotë se “ Integrimi është i suksesshëm vetëm atëherë kur personi i huaj është në gjendje të komunikojë në një gjuhë nacionale të Zvicrës, kur ai e respekton rendin dhe sigurinë publike, vlerat e Kushtetutës, kur ai është pjesëmarrës aktiv në jetën ekonomike të vendit dhe kur kujdeset edhe për integrimin e familjes së tij. Kandidati për shtetësi duhet të jetë i familjarizuar me kushtet e jetës zvicerane dhe mos ta rrezikojë sigurinë e brendshme dhe të jashtme të shtetit”.

Iu takon kantoneve (apo edhe komunave) që t’i definojnë sa më konkretisht dhe sa më qartë kriteret e saktë të kërkuara për integrimin e kandidatëve. Sipas dinamikave aktuale politike në fushën e integrimit, parashikohet një ashpërsim i dukshëm i disa kushteve kantonale dhe komunale për shtetësinë. Kjo sqarohet sidomos me faktin se, sipas komentimeve që vijnë prej ca qarqeve politike, bilanci i deritanishëm në fushën e akordimit të shtetësisë nuk duket plotësisht i kënaqshëm.

Shtetësia zvicerane; nuk është një e drejtë e fituar një herë e përgjithmonë!

Nëse rregulla të shumta aplikohen për fitimin e shtetësisë zvicerane, ekzistojnë po aq edhe për humbjen e saj. Bile nganjëherë, është më vështirë me e fituar se sa me e humbur shtetësinë, qofshin raste të rralla këto.

Statistikat tregojnë se janë pikërisht shtetësitë e fituara përmes procedurave të “lehtësuara” ata të cilat edhe mund të humben nganjëherë më së lehti.

Praktikat profesionale dëshmojnë gjithashtu se janë në pyetje veçanërisht rastet e personave të cilët e kanë fituar shtetësinë përmes martesës me një person bartës të shtetësisë zvicerane, dhe ndërkohë apo më vonë, është zbuluar se ka pasur një lidhje tjetër martesore në vendin e origjinës.

Shembull tjetër është rasti i mashtrimeve dhe dredhirave gjatë prezantimit të një dosje, kur janë depozituar dokumente të falsifikuara apo, atëherë kur zbulohet se janë fshehur fakte të rëndësishme për të cilat kandidati për fitimin e shtetësisë ka qenë i detyruar t’iu a prezantoi autoriteteve.

Edhe disa shembuj tregojnë se shtetësia mund të humbet nëse zbulohet se fituesi i saj ka përdorur akte të dhunës apo të kërcënimeve, para marrjes së vendimit definitiv. Për shembull, nëse, përmes kërcënimeve, i është imponuar bashkëshortes që të nënshkruaj një dokument i cili dëshmon njëfarë stabiliteti të bashkësisë martesore (edhe pse në realitet, shkurorëzimi dukej i paevitueshëm!).

Sipas një rregulle tjetër të përgjithshme, personat të cilët paraqesin një rrezik apo kanosje të rëndë për sigurinë e brendshme dhe të jashtme të shteti zviceran, mund t’iu nënshtrohen procedurave për humbjen e shtetësisë (për shembull, implikimi në grupe terroriste, aktet e spiunazheve kundër shtetit, etj.).

Të nderuar lexues të gazetës “Bota sot”, komentet që përmbajnë fyerje, ofendime dhe sharje nuk lejohen në portal. Andaj, komentet e juaja do të kalojnë në filtra për aprovim dhe të tillat që përmbajnë gjuhë që nuk përkon me rregullat, nuk do të aprovohen. Ju faleminderit.
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat