Pas rënies së liderit që i priu të gjitha lëvizjeve shqiptare që nga vitet ’90, Partia për Veprim Demokratik në krye me Riza Halimin, shfrytëzoi çdo mekanizëm për të shtyrë shqiptarët e Luginës drejt një integrimi të imponuar në Beograd – ndryshe nga vullneti i shumicës.
Kur Riza Halimi humbi pushtetin në Preshevë, iu kthye Beogradit. E nisi një politikë për të integruar shqiptarët në institucionet e Serbisë – jo për të drejta reale, por si dekor politik për integrimin e Serbisë në BE. Për ta “shitur” këtë projekt, kërkonte bekimin e Tiranës e Prishtinës, që pastaj t’ia shiste popullit si interes kombëtar.
PVD-ja mori hise në Trupin Koordinues, në Parlamentin serb, në Këshillin Nacional – dhe për ne s’kishte vend, përveçse për akuza dhe bllokime.
Unë dorëzova detyrën në Bashkësinë Islame dhe u hodha në politikë. Themeluam një parti shqiptare dhe një këshill integrues me të ndjerin Salih Salihun e prof. Esat Stavilecin. Protestuam kundër integrimit pa kushte. U përballëm me të gjitha pengesat – por ia thamë troç Beogradit e Prishtinës: Jo kthim në sistemin serb, pa u integruar sërbët e Veriut, plotësishtë në sistemin e Prishtinës, por, ne dështuam, fitoj opsioni i PVD, populli heshti!
Këto janë disa artikuj që tregonë gjendjen politike të Luginës:
Ky artikull raporton për një tubim në Prishtinë ku përfaqësues nga Lugina, analistë dhe veprimtarë kërkojnë bojkot të zgjedhjeve parlamentare serbe të 21 janarit 2007. Bojkoti mbështetet si formë rezistence ndaj diskriminimit dhe përpjekjeve për t’i nënshtruar shqiptarët aparatit shtetëror të Serbisë.
Pesha politike:
Kjo përbën një konsensus të qartë të elitës kombëtare shqiptare në atë periudhë, ku pjesëmarrja në zgjedhje serbe shihej si legjitimim i pushtetit të Beogradit në Luginë.
PDK kritikon ashpër Riza Halimin dhe PVD-në për pjesëmarrje në Trupin Koordinues dhe strukturat serbe. Kritikat fokusohen në vazhdimin e politikave që shërbejnë Beogradin dhe minojnë përfaqësimin autentik të shqiptarëve të Luginës.
Pesha politike:
Artikulli shënjestron hipokrizinë e PVD-së, që ndonëse përfaqëson shqiptarët, bashkëpunon me struktura që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës dhe mbajnë politikë të vjetër koloniale ndaj Luginës.
Ky artikull tregon qëndrimin parimor të PDK-së për bojkotim total të zgjedhjeve serbe si protestë ndaj refuzimit të të drejtave kolektive të shqiptarëve. Ftohet elektorati që të mos i japë legjitimitet sistemit të Serbisë.
Pesha politike:
Ky qëndrim përfaqëson një vijë të pastër dhe kombëtare, që përputhet me vendimin e shqiptarëve në Referendumin e 1-2 marsit 1992 dhe refuzimin e çdo integrimi në shtetin serb pa njohje të statusit të shqiptarëve si popull autokton me të drejta kolektive.
(Nexhmedin Saqipi, është publicist dhe kryetar i Shoqërisë Civile nga Lugina e Preshevës dhe Reis i Rijasetit të Bashkësisë Islame në Serbi)