Kosova u kthye në Uashington me lobist, tani i duhet edhe strategji

Editorial

Kosova u kthye në Uashington me lobist, tani i duhet edhe strategji

Nga: Bota sot Më: 17 nëntor 2026 Në ora: 20:08
Kontrata e lobimit i hap Kosovës dyer në Uashington; Prishtina duhet të përcaktojë çfarë kërkon të arrijë. (Ilustrim editorial)

Pas më shumë se dy vjetësh pa asnjë lobist të regjistruar në Uashington, Kosova ka rikthyer një zë profesional në kryeqytetin amerikan. Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës ka lidhur kontratë njëvjeçare me kompaninë Ballard Partners, për 50 mijë dollarë në muaj. Vendimi është i drejtë, edhe pse vjen me vonesë. Por nëse nuk shoqërohet me objektiva të qarta dhe me llogaridhënie publike, rrezikon të bëhet edhe një rast ku paratë e qytetarëve blejnë takime, jo rezultate.

Kontrata, e nënshkruar nga ministri Glauk Konjufca dhe presidenti i kompanisë, Brian Ballard, është dorëzuar në regjistrin amerikan të agjentëve të huaj (FARA) më 13 nëntor. Ajo ka hyrë në fuqi më 15 nëntor dhe vlen 600 mijë dollarë për një vit, të paguara në këste tremujore prej 150 mijë dollarësh. Kontrata parasheh lobim e avokim, këshillim strategjik për çështje gjeopolitike dhe kërkim të mundësive të reja bashkëpunimi mes dy vendeve.

Qëndrimi i kësaj gazete është i qartë: Kosova duhej të ishte e pranishme në Uashington prej kohësh. Tani që është, Qeveria duhet t’u tregojë qytetarëve çfarë synon të arrijë dhe si do ta masë suksesin.

Zbrazëtia që e mbushën të tjerët

Kontratat e fundit të lobimit të Kosovës skaduan më 30 qershor 2024 dhe nuk u rinovuan. Ky boshllëk përkoi me periudhën më të vështirë të marrëdhënieve me aleatin tonë kryesor. Në shtator 2025, Shtetet e Bashkuara pezulluan planifikimin e Dialogut Strategjik me Kosovën, duke e lidhur vendimin me veprimet e Qeverisë së atëhershme në detyrë. Më 17 korrik 2026, sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dhe ministri serb i Jashtëm, Marko Gjuriq, hapën në Uashington Dialogun Strategjik SHBA–Serbi. Ambasada amerikane në Prishtinë ka mbetur pa ambasador të konfirmuar që nga fundi i vitit 2024. Vetëm javën e kaluar presidenti Trump nominoi Mikhail Bogachekun për këtë post.

Në diplomaci, mungesa nuk është neutrale. Beogradi ka investuar vazhdimisht në praninë e tij në Uashington përmes disa kontratave lobimi, ndërsa Prishtina ka heshtur. Melodia nacionaliste serbe që u dëgjua të shtunën në hapjen e Forumit të Zgjerimit të BE-së në Bruksel tregoi se narrativat nuk mbeten kurrë pa zot.

Zgjedhja e kompanisë është pragmatike, mesazhi ende mungon

Ballard Partners është sot ndër kompanitë më me ndikim në Uashington dhe njihet për lidhjet e saj me rrethin e presidentit Trump. Kosova e njeh këtë kompani, sepse ajo ka punuar për Presidencën e Kosovës që nga dhjetori i vitit 2017. Në një kryeqytet ku qasja vlen sa argumenti, kjo zgjedhje ka logjikë.

Por kontrata përshkruan vetëm një kornizë pune, jo një plan. Kompania mund të hapë dyer, por çfarë thuhet pas tyre e vendos Prishtina. Kosova ka nevojë për një agjendë të shkurtër dhe të matshme. Ajo duhet të përfshijë rifillimin e përgatitjeve dhe nisjen e Dialogut Strategjik, thellimin e partneritetit të sigurisë me SHBA-në dhe mbështetjen amerikane për njohjen e ndërsjellë si pikë përfundimtare të dialogut me Serbinë.

Mësimi i kontratave të mëparshme

Përvoja e afërt duhet të shërbejë si paralajmërim. Kontratat e qershorit 2023 iu dhanë dy kompanive të vogla, secila me vlerë 147 mijë euro. Sipas raportimit të Radios Evropa e Lirë mbi dokumentet e FARA-s, nga korriku 2023 deri në janar 2024 ato u paguan rreth 277 mijë dollarë. Shumicën e shpenzimeve që kompanitë deklaruan veçmas e përbënin dreka, takime pune dhe udhëtime. Pa objektiva të matshme, lobimi shndërrohet në zë buxhetor, jo në politikë të jashtme.

Raportet gjashtëmujore të FARA-s janë publike, por kjo nuk mjafton. Llogaridhënia është detyrë e Qeverisë, jo e regjistrit amerikan.

Pse të paguajmë për miqësinë?

Kundërargumenti është i njohur dhe meriton përgjigje. Miqësia me Amerikën, thuhet, u ndërtua mbi vitin 1999 dhe mbi vlerat e përbashkëta, jo mbi kontrata me pagesë. Disa do të shtojnë se kjo është e njëjta kompani që e angazhoi Hashim Thaçi dhe se 600 mijë dollarë do të përdoreshin më mirë brenda vendit.

Mirënjohja e vitit 1999 është kapital i çmuar, por jo garanci e përjetshme. Uashingtoni i sotëm i mat partnerët sipas interesave dhe sipas aftësisë së tyre për t’i shpjeguar ato, dhe Serbia e ka kuptuar këtë. Çmimi i kontratës duhet matur me atë që Kosova rrezikon nëse përgatitjet për Dialogun Strategjik mbeten të ngrira edhe një vit. Kush e ka nënshkruar më parë këtë kompani nuk ka rëndësi. Rëndësi ka çfarë i kërkohet tani.

Megjithatë, ky argument ka edhe një anë që nuk duhet fshehur. Asnjë lobist nuk mund t’i shpjegojë në Uashington vendimet që merren në Prishtinë pa koordinim me aleatët. Mbrojtja e sovranitetit në veri dhe partneriteti me SHBA-në nuk janë në kundërshtim, përkundrazi. Por ftohja e marrëdhënieve tregoi se mungesa e koordinimit kushton më shumë se çdo kontratë. Lobimi e plotëson politikën e jashtme, por nuk e zëvendëson.

Çfarë kërkojmë

Bota Sot e mbështet rifillimin e lobimit në Uashington. Pikërisht për këtë, kërkojmë që vendimi të mos mbetet vetëm një firmë në regjistrin amerikan.

Së pari, Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës duhet t’i publikojë objektivat konkrete të kontratës. Së dyti, ajo duhet t’i raportojë komisionit parlamentar për punë të jashtme çdo gjashtë muaj: çfarë hapash ka ndërmarrë Prishtina, çfarë përgjigjeje ka marrë nga Uashingtoni dhe cilat pengesa mbeten. Së treti, Qeveria duhet ta vendosë rifillimin e përgatitjeve për Dialogun Strategjik si synim kryesor brenda vitit të kontratës. Partitë, në pushtet e në opozitë, duhet ta trajtojnë marrëdhënien me SHBA-në si konsensus kombëtar, jo si armë fushate.

Kosova ka pasur gjithmonë në Amerikë miq më të fortë se lobistët. Tani që lobistët u rikthyen, detyra e Prishtinës është t’i ndihmojë ata miq me argumente, me qartësi dhe me besueshmëri.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat