Kosova në NATO? “Prapaskenat” e deklaratës së fortë të ish-këshilltarit të Obamës, flasin ekspertët

Politika

Kosova në NATO? “Prapaskenat” e deklaratës së fortë të ish-këshilltarit të Obamës, flasin ekspertët

Arife Morina Mulaku Nga Arife Morina Mulaku Më 1 korrik 2025 Në ora: 08:01
Foto ilustrim

Se si krizat globale mund të ndikojnë drejtpërdrejt edhe vende të vogla dhe gjeografikisht të largëta si Kosova, u dëshmua qartë pas pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës nga Rusia në shkurt të vitit 2022.

Krahas kësaj, ky konflikt ekspozoi brishtësinë e Kosovës në fushën e sigurisë, derisa shteti ynë vazhdon të mbetet ende jashtë NATO-s.

Kësisoj, ka pasur thirrje të vazhdueshme për anëtarësim të Kosovës në NATO, ngjashëm si presidentja Vjosa Osmani e cila kërkoi përshpejtimin e anëtarësimit të Kosovës, duke paralajmëruar se mungesa e integrimit e lë vendin të pambrojtur ndaj ndikimeve ruse dhe tensioneve rajonale.

E së fundi, një sinal pozitiv në këtë aspekt, pra të anëtarësimit të Kosovës në NATO, e dha ish-këshilltari i Obamës, Charles Kupchan.

Ai në një intervistë televizive, parashikoi se integrimi i Kosovës dhe vendeve të tjera të Gadishullit të Ballkanit do të jetë shumë i shpejtë në NATO, madje potencoi se kjo është vetëm çështje kohe.

Sipas Kupchan vendet e Lindjes si Moldavia, Gjeorgjia, Ukraina do të mbeten një zonë gri mes Rusisë e NATO-s

“Gadishulli i Ballkanit një ditë do të jetë i integruar në NATO. Mendoj që është vetëm çështje kohe për Kosovën, Serbinë e Bosnjën që të jenë pjesë e aleancës. Jam skeptik se çfarë ndodh në lindje për vende si Moldavia, Gjeorgjia, Ukraina, do të përfundojnë të jetojnë nën një zonë gri, një zonë e mesme mes Rusisë e kufijve të NATO-s”.

E në lidhje me anëtarësimin e Kosovës në NATO dhe çka do thotë ky paralajmërim i Kupchan, folën ekspertët e sigurisë.

Softa: Deklaratat e Charles Kupchan, janë një sinjal inkurajues për Kosovën

Së pari, eksperti i sigurisë, Fatjon Softa në një bashkëbisedim me “Bota sot” u shpreh se deklaratat e Kupchan janë një sinjal shumë pozitiv për Kosovën.

Ai tha se nuk është më diskutim a do të anëtarësohet Kosova në NATO, por kur do të anëtarësohet. Në këtë pikë, ai përmendi edhe disa nga pengesat e brendshme që ndikojnë në këtë proces.

Image
Fatjon Softa

“Deklaratat e Charles Kupchan, ish-këshilltar i Presidentit Obama për politikë të jashtme, janë një sinjal inkurajues dhe shumë pozitiv për Kosovën për anëtarësim në NATO – ai theksoi që nuk është më në diskutim nëse do të anëtarësohet app jo, por kur Kosova do të anëtarësohet në NATO.

Megjithatë, pengesat e brendshme institucionale (p.sh. njohja nga të gjitha vendet e NATO-s. Kujtojmë që janë ende katër shtete të saj si Greqia, Rumania, Spanja dhe Sllovakia që ende nuk njohin shtetin e Kosovës), procesi i integrimit të Ballkanit Perëndimor në EU dhe marrëveshja përfundimtare me Serbinë janë dhe përbëjnë dy elemente bazë që duhet të adresohen përpara datës së mundshme të marrjes së ftesës”, u shpreh ai.

Krahas kësaj, eksperti i sigurisë potencoi se disa çështje që sipas tij tregojnë hapur se Kosova shpejt do jetë pjesë e NATO-s.

Në këtë rast, ai përmendi marrëveshjet ushtarake të Kosovës me SHBA, marrëveshja me Shqipërinë dhe Kroacinë, pjesëmarrja në stërvitjet Defender 2025, etj.

“Marrëveshjet e Kosovës dhe SHBA për FSK, marrja pjesë e Kosovës në stërvitjet e përbashkëta me NATO-n dhe SHBA në rajon, marrëveshja për armatim, etj., janë tregues të qartë se Kosova do jetë shpejt anëtare e NATO-s. Pas samitit, do ndërtohet një strategji e re e NATO-s për forcimin e kapaciteteve të saj dhe zonave me rëndësi strategjike për shtetet pjesëmarrëse. NATO është standard dhe një organizatë ushtarako-politike me interesa që shfaqen hapur për Gadishullin Ballkanik, si interesa jetike për një Europë më të sigurt. Edhe marrëveshja Kosovë-Shqipëri-Kroaci nuk mund të firmosej pa një dakordësi të Shqipërisë dhe Kroacisë me NATO-n. Kështu që, analiza më bën të them që mund të jetë iniciuar nga vetë politikat e NATO-s për të shpejtuar politikisht proceset dhe një sinjal i saj ndaj katër vendeve që nuk e njohin Kosovën, por dhe ndaj Rusisë dhe Kinës”, përfundoi Fatjon Softa për “Bota sot”.

Elezi: Deklarata e Kupchan lidhet me informacionet apo sinjalet pozitive që vijnë nga SHBA e BE-ja, si dhe vetë NATO

Ndërsa, njohësi tjetër i çështjeve të sigurisë, Bedri Elezi theksoi se tash e një kohë po diskutohet fakti për anëtarësimin e Kosovës në NATO.

“Së fundi, kemi diskutuar mjaft shumë në lidhje me anëtarësimin e Kosovës në NATO, një veprim i cili është parë me optimizëm nga përfaqësues të SHBA-së, BE-së, Britanisë së Madhe dhe vendeve të tjera të NATO-s, të cilat e monitorojnë për një kohë të gjatë performacën e institucioneve të Republikës së Kosovës, përkatësisht FSK-së, e cila ka obligimet dhe detyrat kryesore që Kosova të bëhet anëtare e kësaj strukture të sigurisë”.

Image
Bedri Elezi

Kurse, për deklaratat e Kupchan, Elezi në prononcimin e tij për “Bota sot” u shpreh se ato bazohen në sinjale dhe informata të marra në SHBA.

Mirëpo, ai vlerëson se momenti kur Kosova u rikthye në ushtrimet “Defender”, ishte mesazhi kyç sa i përket anëtarësimit në NATO.

“Edhe deklarata e ish-këshilltarit të Barack Obamës, sigurisht që lidhet me informacionet apo sinjalet pozitive që vijnë nga SHBA e BE-ja, si dhe vetë NATO për anëtarësimin e shpejt të Kosovës në aleancën e NATO-s.

Në fakt, në momentin kur ishte marrë vendim që Kosova të merr pjesë në ushtrimin fushor “Defender 2025”, ishte dhënë mesazhi i duhur që shteti ynë po rikthehet edhe njëherë në zbatimin e angazhimeve të saj për anëtarësimin në NATO”, shpjegoi eksperti.

Po ashtu, duke u bazuar në burime të tij, ai tha se ka një pajtueshmëri brenda shteteve anëtare të NATO-s për anëtarësimin e Kosovës.

Sipas tij, kjo ndodh për tri arsye kyçe, ku njëra ndër to është edhe synimi për pamundësimin e ndikimit serbo-rus në Ballkan.

“Në bazë të informacioneve që ne kemi siguruar nga burimet tona brenda strukturave të NATO-s, ka një angazhim të përbashkët, ka një pajtueshmëri të shteteve anëtare të NATO-s dhe vetë SHBA-së si lider i saj, që Kosova të ketë procedura të përshpejtuara për sa i përket anëtarësimit në NATO.

Kjo krejt bëhet edhe bazuar në tri çështje.

E para, situata e sigurisë në botë, e cila ka fokus angazhimet e vendeve anëtare të NATO-s tek siguria dhe shqetësimet e sigurisë në vendet e tyre.

E dyta, se zgjerimi i NATO-s në Ballkan është imperativ i kohës për shkak të kërcënimit që ka bërë Rusia.

Si dhe, e treta, është nevoja që Kosova të jetë anëtare duke pamundësuar të themi kështu shtrirjen e rrezikut që Serbia e ka treguar në vazhdimësi, duke performuar keq sa i përket përpjekjeve të saj dhe koordinimit me Rusinë, për të pasur zhvillime të cilat lidhen me aktivitete jo sigurie”, përmbylli Bedri Elezi për “Bota sot”.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat