Procesi i integrimit evropian nuk është një udhëtim formal, por një transformim i thellë institucional që kërkon përputhje të plotë me vlerat dhe standardet e Bashkimit Evropian. Në këtë rrugë, harmonizimi i legjislacionit vendor me acquis communautaire – trupin ligjor të BE-së – është jo vetëm një detyrim teknik, por një provë e vërtetë e vullnetit politik të një shteti për t’u bërë pjesë e familjes evropiane.
Kosova ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm në këtë drejtim, duke miratuar një sërë ligjesh që formalisht përafrohen me praktikat evropiane, sidomos në fushat si mbrojtja e konsumatorit, energjia dhe konkurrenca. Megjithatë, zbatimi i këtyre ligjeve mbetet sfida kryesore. Ligjet e mira në letër nuk mjaftojnë nëse nuk përkthehen në institucione funksionale dhe në një kulturë qeverisëse që respekton sundimin e ligjit.
Ndërhyrjet politike në procesin ligjvënës, përjashtimi i opozitës nga diskutimet parlamentare, si dhe mungesa e konsultimeve me shoqërinë civile dhe partnerët ndërkombëtarë kanë krijuar një boshllëk të rrezikshëm ndërmjet ligjit dhe praktikës. Pikërisht në këtë kontekst, ndodhi edhe ndërhyrja e drejtpërdrejtë e BE-së në vitin 2025, kur Brukseli vendosi të ndëshkojë Kosovën për devijime nga standardet evropiane.
Pezullimi i një pjese të fondeve të para-anëtarësimit (IPA III) nuk ishte një vendim simbolik, por një sinjal i qartë dhe serioz që BE-ja nuk do të tolerojë sjellje që cenojnë parimet e demokracisë funksionale, të drejtave të njeriut dhe shtetit të së drejtës. Ndër ligjet më të kontestuara nga Brukseli ishte ai për shërbimin civil, i miratuar pa transparencë dhe në kundërshtim me rekomandimet e mëparshme të Komisionit Evropian.
Pasojat nuk janë vetëm financiare. Kosova rrezikon të humbasë besimin politik të partnerëve kryesorë evropianë, gjë që ndikon drejtpërdrejt në ecurinë e procesit, në projektet infrastrukturore dhe në avancimin institucional të vendit në kuadër të MSA-së.
Në vend që të përdorim energjinë politike për konfrontim dhe retorikë nacionaliste, është koha që klasa politike kosovare të reflektojë dhe të kuptojë se evropianizimi nuk vjen përmes fjalëve, por përmes reformave të matshme dhe të qëndrueshme. Harmonizimi i legjislacionit me BE-në duhet të bëhet në përputhje me frymën dhe jo vetëm me germën e ligjit evropian.
Nëse Kosova dëshiron të jetë pjesë e Evropës, atëherë ajo duhet të sillet si një shtet evropian – me institucione të përgjegjshme, me ligje të ndërtuara mbi parimin e barazisë dhe me një kulturë politike që respekton rendin kushtetues dhe rregullin demokratik.
Ndëshkimi i BE-së është një thirrje për vetëdijesim kombëtar dhe institucional, jo një dënim i përhershëm. Por nëse ky mesazh nuk kuptohet si duhet, atëherë rruga drejt Brukselit do të mbetet e bllokuar, dhe aspirata për integrim – një retorikë boshe pa përmbajtje.