Si gjeneral me mbi 43 vite shërbim, e di mirë se luftërat nuk lindin vetë. Ato janë pasoja të vendimeve njerëzore. Dhe pikërisht sepse e di këtë, e them qartë: politikanët dhe liderët duhet të mbajnë përgjegjësi për çdo vendim që çon drejt gjakderdhjes. Nuk po lyp, por po paralajmëroj dhe po kërkoj përgjegjësi.
Pavarësisht sa i madh apo i vogël është një shtet, paqja dhe siguria janë detyrim universal. Në çdo cep të botës, nga Gaza në Ukrainë, nga Siria në Afrikë, luftërat kanë sjellë vetëm rrënim, trauma dhe varre të reja. Shumë herë ato nisen nga kalkulime politike, interesa ekonomike apo ambicie personale, ndërsa popujt mbeten viktimat e pafajshme.
Pse paqja duket e paarritshme?
Vetëm në dy dekadat e fundit janë regjistruar mbi 50 luftëra të armatosura, me miliona të vrarë e të plagosur. Në Ukrainë, lufta tashmë është në vitin e katërt pa fund në horizont. Në Gaza, fëmijët vriten duke pritur për ujë. Në Siri dhe Sudan, mizoritë janë bërë pjesë e përditshmërisë.
Këto nuk janë thjesht shifra. Janë jetë njerëzish, janë familje të shkatërruara. Dhe historia na mëson se asnjë luftë nuk ka sjellë zgjidhje të përhershme. Vetëm dialogu dhe drejtësia mund ta bëjnë këtë.
Një qëndrim, jo një lutje
Si ushtarak, nuk e kam luksin të bëj lutje. Kam për detyrë të flas qartë:
Çdo vendim për të nisur një konflikt duhet të matet me jetët që do të humben.
Çdo politikan dhe çdo lider që nxit luftëra duhet të mbajë përgjegjësi para historisë dhe para njerëzimit.
Nuk kërkoj mëshirë nga askush, por kërkoj maturi, përgjegjësi dhe guxim për të zgjedhur rrugën e paqes.
Disa të dhëna që duhet të na bëjnë të mendojmë
Ukraina–Rusia: mbi 100 mijë të vrarë, mbi 1.4 milion viktima dhe të plagosur.
Siria: mbi 500 mijë të vdekur.
Afganistani: mbi 200 mijë të vrarë.
Kongo (DRC): mbi 5 milionë viktima.
Etiopia (Tigray): mbi 100 mijë viktima në vitet e fundit.
Këto janë plagë të hapura të shekullit tonë. Dhe ato nuk do të shërohen me heshtje.
Përfundim
Lufta nuk është zgjidhje. Lufta nuk sjell lavdi. Lufta sjell vetëm rrënim.
Si një ushtarak që ka shërbyer gjithë jetën në mbrojtjen e njerëzve, e di se paqja nuk është dobësi – është forca më e madhe e njerëzimit.
Politikanët dhe liderët duhet ta dëgjojnë këtë të vërtetë:
Mjaft më me luftëra. Ndërtoni paqe. Jepni shembull për brezat që vijnë.
Kjo nuk është lutje. Kjo është përgjegjësi.