Kriza e fundit politike në Kosovë nuk mund të lexohet thjesht si një dështim procedural i institucioneve, por si një shfaqje e qartë e deformimit të raportit mes pushtetit politik dhe shtetit si organizëm funksional. Kur partitë politike e vendosin interesin e tyre mbi funksionimin e institucioneve, atëherë shteti nuk është më qëllim, por mjet, dhe kjo është pikërisht thelbi i krizës aktuale.
Dështimi për të ndërtuar marrëveshje politike dhe për të siguruar zgjedhjen e kreut të shtetit brenda kornizës institucionale nuk është rastësi. Ky është rezultat i një kulture të konsoliduar politike, ku kompromisi shihet si dobësi, ndërsa bllokada si mjet force. Në vend të përgjegjësisë shtetërore, dominon logjika e kalkulimit elektoral, ku çdo vendim matet jo me efektin mbi stabilitetin institucional, por me përfitimin e mundshëm politik.
Në këtë realitet, dialogu politik është zëvendësuar nga konfrontimi i vazhdueshëm, ndërsa institucionet janë kthyer në arenë për betejë pushteti. Kjo ka prodhuar një sistem të brishtë, ku krizat nuk janë më përjashtim, por cikël i përsëritur. Çdo bllokadë justifikohet si taktikë, dhe çdo dështim paraqitet si fitore afatshkurtër politike, duke e shtyrë shtetin drejt një paqëndrueshmërie të vazhdueshme.
Refuzimi i marrëveshjeve dhe mungesa e gatishmërisë për kompromis nuk mund të shihen vetëm si mungesë aftësie politike. Në shumë raste, ato përbëjnë zgjedhje të vetëdijshme strategjike për të prodhuar krizë, me shpresën se nga ajo krizë do të dalë një konfigurim më i favorshëm i pushtetit. Por kjo logjikë, edhe kur sjell përfitime afatshkurtra për aktorë të caktuar, ka një kosto të rëndë për institucionet dhe për besimin e qytetarëve.
Pasojat janë të dukshme: institucione të dobësuara, vendimmarrje e paralizuar dhe një qytetari gjithnjë e më e zhgënjyer nga politika. Kur shteti trajtohet si pronë politike dhe jo si përgjegjësi publike, atëherë humbja nuk është vetëm institucionale, por edhe shoqërore, humbet besimi në vetë demokracinë.
Në këtë kuptim, “Pushteti mbi Shtetin” nuk është vetëm një titull, por një diagnozë politike. Kjo përshkruan një realitet ku logjika e pushtetit ka tejkaluar logjikën e shtetit, duke e vendosur stabilitetin institucional në varësi të interesave të përkohshme partiake.
Nëse kjo qasje nuk ndryshon, krizat nuk do të jenë më përjashtim, por normalitet. Dhe një shtet që jeton në krizë të përhershme, rrezikon të humbasë jo vetëm funksionalitetin e tij, por edhe besimin e qytetarëve që e mbajnë në jetë.