Universiteti, një pasqyrë e hidhur e politikës!

Opinione

Universiteti, një pasqyrë e hidhur e politikës!

Nga: Prof. Dr. Pal Nikolli Më: 23 tetor 2026 Në ora: 08:06
Prof. Dr. Pal Nikolli

Disa vite më parë, në një emision televiziv debati, një analist iu drejtua një politikani me pyetjen se përse nuk merrni shembull nga universiteti, për sa u përket zgjedhjeve, bashkëpunimit, mirëkuptimit dhe harmonisë ndërmjet njerëzve.

Në atë çast ndërhyri një analist shumë i njohur, i pozicionuar në të djathtë, i cili ia ktheu: «Për cilin universitet e keni fjalën? Atje gjendja është edhe më keq se në politikë! Ju nuk i njihni grupet dhe grupazhet që luftojnë për pushtet, por që nuk bien në sy!»

Në atë kohë, kjo mund të jetë dukur si një deklaratë e fortë, madje e tepruar. Por, kur sheh nga afër realitetin universitar, kupton se ajo ngre një çështje që meriton vëmendje serioze.

Universiteti, që duhet të jetë tempulli i dijes, i mendimit të lirë, i meritokracisë dhe i integritetit akademik, nuk është imun ndaj ambicieve personale, interesave të ngushta dhe luftës për pushtet. Përkundrazi, kur mungojnë transparenca, llogaridhënia dhe respektimi i meritës, këto dukuri mund të marrin forma edhe më të sofistikuara se në politikë.

Në politikë, përplasjet zakonisht janë publike. Në universitet, ato mund të fshihen pas titujve akademikë, mbledhjeve formale, vendimeve administrative dhe një gjuhe të kulturuar, ndërsa prapa skenës zhvillohen beteja për poste, ndikim dhe privilegje.

Paradoksi më i madh është se institucioni që duhet t'i mësojë shoqërisë demokracinë, bashkëpunimin dhe respektin për të vërtetën, rrezikon të shndërrohet vetë në një hapësirë ku këto vlera shkelen.

Natyrisht, nuk mund të përgjithësohet për të gjithë pedagogët dhe universitetet. Ka ende njerëz me dije, integritet dhe përkushtim, të cilët punojnë me dinjitet, pavarësisht vështirësive. Por pikërisht për këtë arsye, heshtja përballë deformimeve institucionale është kaq e dëmshme.

Universiteti nuk ka nevojë vetëm për reforma në ligje e rregullore. Ai ka nevojë për një kulturë të re akademike, ku vlerësohet kontributi dhe jo përkatësia në grup, ku promovimi mbështetet në meritë dhe jo në afërsi me pushtetin, ku kritika shkencore nuk ndëshkohet dhe ku përgjegjësia nuk zëvendësohet nga mbrojtja e ndërsjellë.

Sepse kur universiteti fillon t'i ngjajë politikës në luftën për pushtet, por jo në përgjegjësinë publike dhe transparencën, humb jo vetëm autoritetin e vet, por edhe besimin e shoqërisë.

Dhe atëherë lind pyetja thelbësore: kush do ta reformojë shoqërinë, kur edhe institucioni që duhet ta edukojë atë ka nevojë të thellë për reformim?

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat