Shkupi po grumbullon kriza për nesër.
Maqedonia e Veriut po hyn në një periudhë të ndjeshme politike, ku deklaratat, përplasjet dhe vendimet e papërgjegjshme mund të prodhojnë pasoja shumë më të mëdha sesa interesat e ditës. Në një shtet të ndërtuar mbi realitetin shumëetnik, çdo përpjekje për dominim politik, përjashtim institucional apo relativizim të të drejtave të shqiptarëve përbën një rrezik për stabilitetin e përbashkët. Pyetja nuk është nëse ky shtet ka nevojë për bashkëjetesë, por nëse udhëheqësit e tij politikë e kuptojnë përgjegjësinë që mbartin.
Ky shtet, për shkak të strukturës së tij shumëetnike dhe pozitës gjeopolitike, ka rëndësi të veçantë për stabilitetin e gjithë Ballkanit Perëndimor.
Sot shtrohet një pyetje thelbësore, kush po e mbron stabilitetin e Maqedonisë së Veriut dhe kush po e rrezikon të ardhmen e saj politike?
Maqedonia e Veriut nuk mund të funksionojë si pronë politike e një partie, lideri apo shumice parlamentare. Ajo është shtet i qytetarëve të saj. Çdo përpjekje për të ndërtuar pushtetin mbi logjikën e dominimit të një komuniteti ndaj tjetrit është në kundërshtim me parimet demokratike dhe frymën e bashkëjetesës.
Në këtë kontekst, qasja e kryeministrit Hristijan Mickoski ndaj çështjeve ndëretnike kërkon përgjegjësi dhe maturi politike. Retorika që krijon ndasi, relativizon të drejtat e komuniteteve ose i paraqet kërkesat e tyre si pengesë për shtetin, nuk i shërben stabilitetit. Një kryeministër duhet të jetë përfaqësues i të gjithë qytetarëve, jo vetëm i shumicës që e ka votuar.
Shqiptarët nuk janë mysafirë dhe as faktor dytësor në Maqedoninë e Veriut. Shqiptarët janë pjesë përbërëse e historisë, institucioneve dhe zhvillimit të këtij shteti. Barazia e tyre kushtetuese, përfaqësimi dinjitoz dhe respektimi i të drejtave nuk janë privilegje, por standarde demokratike.
Marrëveshja Kornizë e Ohrit e vitit 2001 mbetet një pikë referimi për paqen dhe marrëdhëniet ndëretnike. Dobësimi i frymës së saj, përmes interesave të ngushta partiake apo interpretimeve politike selektive, mund të rrezikojë besimin e ndërtuar ndër vite. Edhe partitë shqiptare kanë përgjegjësi të dëshmojnë unitet për çështjet jetike, pjekuri politike dhe përkushtim ndaj interesit të qytetarëve.
Maqedonia e Veriut nuk mund të pretendojë një të ardhme evropiane, nëse brenda saj nuk garantohen barazia, sundimi i ligjit dhe respektimi i të drejtave të të gjitha komuniteteve. Anëtarësimi në NATO është një arritje strategjike, por siguria afatgjatë kërkon edhe demokraci funksionale dhe stabilitet të brendshëm.
Për më tepër, çdo krizë e thellë në Shkup mund të ketë pasoja përtej kufijve të vendit, duke ndikuar në ekuilibrat politikë dhe të sigurisë në tërë rajonin. Prandaj, përgjegjësia e udhëheqjes politike është edhe më e madhe.
Shkupi duhet ta kuptojë se krizat e pazgjidhura nuk zhduken duke u heshtur. Ato grumbullohen dhe nesër mund të shndërrohen në sfida shumë më të rënda. Historia e Ballkanit na ka mësuar se arroganca politike, përjashtimi dhe mungesa e dialogut kanë një çmim të lartë.
Mesazhi im është i qartë, shqiptarët nuk janë pengesë për stabilitetin e Maqedonisë së Veriut. Përkundrazi, barazia dhe pjesëmarrja e tyre e plotë janë ndër garancitë themelore të së ardhmes së përbashkët. Një shtet nuk rrezikohet nga barazia e qytetarëve të tij, por nga politika që e mohon atë.