A ekziston kombi kosovar?

Opinione

A ekziston kombi kosovar?

Nga: Nijazi Halili Më: 21 korrik 2025 Në ora: 09:45
Nijazi Halili

Diskutimi rreth ekzistencës së një kombi kosovar mbetet një çështje e hapur në rrafshin akademik dhe politik. Ky punim shqyrton nëse mund të flitet për ekzistencën e një kombi kosovar, duke analizuar teoritë klasike dhe moderne të kombit, zhvillimet historike dhe realitetin aktual në Kosovë. Përmes një qasje ndërdisiplinore, argumentohet se Kosova ka ndërtuar një identitet qytetar (civic identity), por jo një komb të ri në kuptimin etno-kulturor klasik.

Pas shpalljes së pavarësisë më 2008, Kosova është përballur me sfidën e ndërtimit të një identiteti shtetëror dhe të afirmimit ndërkombëtar. Në këtë kontekst, është ngritur pyetja nëse mund të flitet për një komb kosovar ose vetëm për një identitet qytetar të Kosovës. Kjo dilemë prek jo vetëm sferën politike, por edhe thelbin e përkatësisë etnike dhe kombëtare të qytetarëve të saj.

Koncepti tradicional i kombit mbështetet në komponentët e gjuhës, përkatësisë etnike, traditës kulturore dhe memories historike të përbashkët [1]. Sipas kësaj qasjeje, shqiptarët në Kosovë janë pjesë e pandarë e kombit shqiptar, duke ndarë gjuhën shqipe dhe një histori të përbashkët me shqiptarët në Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe Mal të Zi.

Në kontrast, teoria moderne e nacionalizmit, siç e formulojnë Anderson [2] dhe Gellner [3], e sheh kombin si një konstrukt politik dhe qytetar. Kombi në këtë kuptim është një bashkësi e imagjinuar, e krijuar mbi bazën e qytetarisë dhe institucioneve të përbashkëta shtetërore.
Kushtetuta e Kosovës përcakton Kosovën si një shtet demokratik, shumetnik dhe laik, ku nuk përmendet formimi i një kombi kosovar, por afirmohet identiteti qytetar i qytetarëve të saj [4].

Në Kosovë, shumica e shqiptarëve mbajnë përkatësinë kombëtare shqiptare. Përdorimi i termit “kosovar” në shumicën e rasteve i referohet përkatësisë shtetërore dhe jo ndonjë identiteti kombëtar të ri. [5]

Kombi Kosovar: Realitet apo Konstrukt Politik? Debati mbi “kombin kosovar” ka dy qasje kryesore: Mbështetësit e identitetit kosovar: Argumentojnë se krijimi i një identiteti kosovar është i domosdoshëm për shtetndërtimin dhe konsolidimin e Kosovës në arenën ndërkombëtare [6]. [ Kundërshtarët e këtij koncepti: Theksojnë se identiteti kosovar është një identitet shtetëror që nuk mund të zëvendësojë përkatësinë kombëtare shqiptare [7].

Në rrafshin akademik, shumica e studiuesve pajtohen që Kosova ka zhvilluar një identitet qytetar, jo një komb në kuptimin klasik. Analizë Krahasuese; Shtete të ngjashme me Kosovën, si Zvicra apo Belgjika, kanë ndërtuar identitete qytetare shumëkombëshe, por pa krijuar komb të ri mbi baza të tjera etnike [8]. Ngjashëm, edhe Kosova mund të ndërtojë një identitet qytetar kosovar, pa imponuar krijimin e një kombi kosovar.

Nga analiza teorike dhe praktike del se kombi kosovar nuk ekziston në kuptimin etno-kulturor klasik. Në vend të tij, ekziston një identitet kosovar në kuptimin qytetar dhe politik. Ky identitet i ri nuk e mohon përkatësinë kombëtare shqiptare, por funksionon si një bazë për ndërtimin e shtetit të Kosovës dhe integrimin e të gjitha komuniteteve etnike që jetojnë në të.

*Referenca
[1] Smith, A. D. (1991). National Identity. University of Nevada Press.
[2] Anderson, B. (1983). Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. Verso.
[3] Gellner, E. (1983). Nations and Nationalism. Blackwell.
[4] Kuvendi i Republikës së Kosovës (2008). Kushtetuta e Republikës së Kosovës.
[5] Hasani, E. (2011). Identity and State-Building in Kosovo. Prishtina Institute for Political Studies.
[6] Radeljić, B. (2014). Debating Identity in Kosovo: Between Ethnic Nationalism and Civic Identity. Southeastern Europe Review.
[7] Tahiri, M. (2020). Kosovar or Albanian? Identity Dilemmas in Post-Independence Kosovo. Balkan Studies Journal.
[8] Hobsbawm, E. (1992). Nations and Nationalism since 1780: Programme, Myth, Reality. Cambridge University Press.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat