Armët pa leje: Fuqia e rreme që përfundon në tragjedi

Opinione

Armët pa leje: Fuqia e rreme që përfundon në tragjedi

Nga: Prof. Dr. Muhamet Racaj Më: 21 mars 2026 Në ora: 20:49
Prof. Dr. Muhamet Racaj

Si ushtarak dhe ligjërues i armëve për më shumë se katër dekada, një gjë e kam përsëritur vazhdimisht në auditorë, në institucione dhe në opinion publik: arma nuk është lodër, nuk është dekor dhe mbi të gjitha nuk është garanci sigurie kur bie në duar të gabuara. Këtë nuk e them si teori, por si përvojë të drejtpërdrejtë nga terreni – sepse kam parë shumë jetë të humbura, shumë familje të shkatërruara dhe shumë viktima të shkaktuara nga armët pa leje.

Sot, në realitetin e Shqipërisë dhe Kosovës, armët nuk janë më ato të dikurshmet, të varura në mur si simbol nderi familjar. Ato kanë ndryshuar vendin dhe kuptimin. Tani i gjejmë nën jastëk, në çanta, në brez apo në makina. Disa i quajnë mjete sigurie personale, të tjerë i konsiderojnë mbrojtje. Por në thelb, arma pa leje është tregues i qartë i pasigurisë – individuale dhe shoqërore.

Ky fenomen lidhet ngushtë me dobësimin e besimit në shtet dhe në rendin ligjor. Kur qytetari nuk beson se institucionet do ta mbrojnë, ai kërkon alternativa. Dhe alternativa më e rrezikshme është arma. Kjo është veçanërisht e pranishme tek individë apo grupe që operojnë jashtë kontrollit të shtetit, të përfshirë në aktivitete të paligjshme, ku arma bëhet pjesë e përditshmërisë së tyre.

Nga këndvështrimi psikologjik, arma hyn në kategorinë e “objektit narcistik”. Ajo ushqen ndjenjën e rreme të fuqisë dhe krijon iluzionin e kontrollit. Por kjo fuqi nuk buron nga vetëbesimi – ajo buron nga frika dhe pasiguria. Në shoqëritë tona, kjo shpesh përzihet me komplekse inferioriteti, duke krijuar një model të rrezikshëm të maskulinitetit të brishtë.

Shumë prej atyre që mbajnë armë pa leje nuk janë realisht të fortë. Ata janë individë të formuar në mjedise ku vlera e burrit matet me frikën që shkakton, jo me respektin që fiton. Në këtë kontekst, arma bëhet maskë – një mënyrë për të fshehur dobësinë dhe për të kërkuar konfirmim nga të tjerët.

Kjo krijon një realitet të rrezikshëm shoqëror: një “zhurmë metalike” në brez që dërgon një mesazh të gabuar – “mos më prek”. Por në të vërtetë, mesazhi real është: “jam i pasigurt”. Dhe pikërisht kjo pasiguri është burimi i shumë tragjedive.

Një shembull i freskët dhe tronditës e dëshmon këtë realitet: më 31 mars 2026, në Bokshiq të Klinës, një vëlla vrau vëllanë me revole. Ky akt nuk ishte mbrojtje – ishte tragjedi. Është ilustrimi më i dhimbshëm i faktit se arma pa leje nuk e zgjidh konfliktin, por e përshkallëzon atë deri në pasoja të pakthyeshme.

Të dhënat e vitit 2025 në Kosovë flasin qartë: mbi 26 mijë raste penale të iniciuara dhe 18 vrasje të regjistruara. Këto nuk janë thjesht shifra statistikore, por tregues i një realiteti ku siguria vazhdon të sfidohet seriozisht. Çdo rritje e numrit të vrasjeve është alarm për shoqërinë dhe për institucionet.

Lufta kundër armëve pa leje nuk është vetëm çështje policore. Ajo është një sfidë gjithëpërfshirëse që kërkon veprim të koordinuar institucional: forcim të kontrollit ligjor, dënime më të ashpra dhe efikase, konfiskim të menjëhershëm të armëve ilegale dhe një sistem drejtësie që vepron shpejt dhe drejt.

Por mbi të gjitha, kërkohet një ndryshim kulturor. Shoqëria duhet të refuzojë normalizimin e armës si simbol fuqie. Edukimi, ndërgjegjësimi dhe ndërtimi i besimit në shtet janë elemente kyçe për të reduktuar këtë fenomen.

Në fund, duhet të jemi të qartë: arma pa leje nuk mbron – ajo vret. Nuk jep siguri – ajo krijon frikë. Dhe nuk ndërton respekt – ajo prodhon tragjedi.

Siguria nuk ndërtohet me armë në brez, por me shtet funksional, ligj të barabartë dhe qytetarë që besojnë tek drejtësia. Vetëm atëherë mund të themi se kemi bërë hapin e duhur drejt një shoqërie më të sigurt.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat