Në diskursin publik të ditëve të fundit, gjithnjë e më shpesh dëgjohet një ironi e hidhur, Presidenti i ardhshëm ndoshta duhet të vijë nga një planet tjetër. Në pamje të parë, kjo tingëllon si shaka. Por në thelb, është një akt i qartë zhgënjimi qytetar ndaj mënyrës se si prodhohet lidershipi në vend.
Kjo metaforë nuk është thjesht një figurë stilistike. Kjo është një diagnozë. Një reflektim i një realiteti ku standardet janë ulur, ku përzgjedhja shpesh bëhet mbi baza kalkulimesh politike dhe jo mbi meritë, integritet apo vizion shtetëror.
Në një republikë parlamentare si Kosova, figura e presidentit duhet të mishërojë unitetin kombëtar, të jetë garant i Kushtetutës dhe një zë i arsyes në momente të ndjeshme politike. Por, në praktikë, kjo figurë shpesh reduktohet në produkt kompromisi ndërmjet forcave politike, duke e zbehur rolin e saj përfaqësues dhe moral.
Problemi nuk qëndron në mungesën e individëve të kualifikuar. Shoqëria jonë ka mjaft profesionistë me integritet, me përvojë dhe me kredibilitet publik. Sfida reale qëndron tek mekanizmat e përzgjedhjes, të cilët nuk favorizojnë domosdoshmërisht më të mirët, por më të përshtatshmit për balancat e momentit politik.
Kjo është arsyeja pse ironia për “presidentin nga një planet tjetër” tingëllon kaq e besueshme. Sepse qytetarët ndjejnë se brenda këtij rrethi të mbyllur politik, është gjithnjë e më e vështirë të prodhohet një figurë që i tejkalon interesat partiake.
Megjithatë, zgjidhja nuk është të kërkojmë një figurë jashtë realitetit tonë. Zgjidhja është të ndryshojmë vetë standardin. Të kërkojmë më shumë llogaridhënie, më shumë transparencë dhe mbi të gjitha, më shumë përgjegjësi në përzgjedhjen e figurave që përfaqësojnë shtetin.
Një shtet serioz nuk ka nevojë për figura të jashtëzakonshme në kuptimin mitik, por për institucione të forta dhe standarde të palëkundura. Presidenti nuk duhet të vijë nga një planet tjetër. Ai duhet të vijë nga një kulturë politike tjetër, një kulturë që ende jemi duke e ndërtuar.
Vetëm atëherë, ironia do të humbasë kuptimin, dhe besimi qytetar do të fillojë të rikthehet.
