Historia e njerëzimit është një teatër i përsëritur ku ndryshojnë vetëm kostumet dhe skenografia, ndërsa arketipet e pushtetit, kritikës dhe masave mbeten pothuajse të paprekshme. Kur analizojmë akuzat ndaj Sokratit në Athinën e lashtë – për korruptim të rinisë dhe mohim të zotave – dhe i vendosim ato përballë retorikës politike në Kosovën e sotme ndaj Albin Kurtit – për korruptim të popullit me pako sociale dhe sulm ndaj disa ish-komandantëve – zbulojmë një analogji të fuqishme mbi mënyrën se si strukturat tradicionale frikësohen dhe mbrohen nga ndryshimi. (Shoqëritë rrallë i kanë dashur njerëzit që ua trazojnë qetësinë e mendimit. Sokrati nuk u dënua thjesht pse fliste për filozofi.)
Për të kuptuar këtë dinamikë, mund të përdorim analogjinë e një shtëpie të vjetër që ka nevojë për renovim. Imagjinoni një familje që jeton në një shtëpi me mure të vjetra e të dëmtuara, por që mban në mure fotografitë e të parëve që e ndërtuan atë. Konservatorët e shtëpisë insistojnë se çdo lëvizje e tullave apo ndryshim i strukturës është tradhti ndaj kujtimit të themeluesve. Në këtë kuadër, figura që vjen dhe propozon prishjen e mureve të vjetra apo ndryshimin e rregullave të jetesës shihet menjëherë si një rrezik ekzistencial.
Në rrafshin e parë, ky "rrezik" lidhet me shtyllat morale ose mitet themeltare të shoqërisë. Për Athinën, zotat e Olimpit ishin garancia e rendit dhe lavdisë; sfidimi i tyre nga Sokrati përmes pyetjeve të tij logjike shihej si një akt kriminal që mund të ngjallte zemërimin hyjnor. Në analogjinë e shtëpisë, Sokrati po thoshte se fotografitë e të parëve nuk e mbajnë çatinë që pikë. Ngjashëm, në Kosovën e pasluftës, trashëgimia e UÇK-së dhe figura e ish-komandantëve përbëjnë narrativën e shenjtë mbi të cilën u ngrit shteti. Kur Albin Kurti sfidon këtë kastë politike ose kritikon menaxhimin e tyre të pasluftës, opozita e interpreton këtë jo si kritikë politike, por si sakrilegj ndaj vetë themelit të lirisë.
Rrafshi i dytë i akuzës ka të bëjë me raportin me masën: "korruptimi". Sokrati akuzohej se po i "prishte" të rinjtë duke u mësuar atyre mendimin kritik, duke i bërë mosmirënjohës ndaj autoritetit të pleqve të qytetit. Në anën tjetër, Albin Kurti akuzohet se po e "korrupton" popullin përmes një forme të ndryshme: asaj materiale, duke ndarë pako sociale prej 100 eurosh për shtresat vulnerabël. Oponentët politikë po e shohin këtë si një strategji elektorale që e mëson popullin me lëmoshë në vend të zhvillimit afatgjatë. Këtu analogjia plotësohet: nëse Sokrati u jepte të rinjve "ushqim për mendjen" që i bënte të pavarur nga dogma, politikat e Albin Kurtit u japin qytetarëve "mbështetje direkte" që kritikët e shohin si tentativë për t’i bërë ata të varur nga shteti dhe lideri.
Si përfundim, ndonëse i ndajnë më shumë se dy mijëvjeçarë dhe një humnerë konceptuale midis filozofisë dhe pragmatizmit qeverisës, të dyja rastet ilustrojnë të njëjtën të vërtetë sociologjike. Kur një figurë politike apo intelektuale arrin të lëkundë status-quonë dhe të krijojë një lidhje të fortë me një pjesë të madhe të shoqërisë, elitat e vjetra apo strukturat rivale do të përdorin gjithmonë të njëjtën formulë të lashtë akuzash: "Ai po shkatërron të kaluarën tonë të shenjtë dhe po blen të ardhmen tonë".
O tempora! O mores!