Opinione – Java në fokus: drejtësia, rolet e luftës dhe politika e sotme

Opinione

Opinione – Java në fokus: drejtësia, rolet e luftës dhe politika e sotme

Më: 21 shtator 2025 Në ora: 21:54

Kjo javë ka qenë ndër më të ngarkuarat në debatin publik shqiptar. Nga zhvillimet në Gjykatën Speciale në Hagë, ku dëshmitë e diplomatëve amerikanë po rrëzojnë mite të vjetra, deri tek pasuria e politikanëve, krimet e pasluftës dhe trashëgimia e propagandës serbe, opinioni ynë solli reflektime të shumta. Autorë të njohur, me stile e qasje të ndryshme, e kanë pasqyruar aktualitetin duke prekur tema që lidhen ngushtë me të kaluarën dhe të ardhmen e Kosovës.

Në këtë përmbledhje, sjellim thelbin e ideve kryesore të javës – një tablo të gjerë të mendimit kritik shqiptar.

Republika e Ramushit: Çdo shtëpi një gjykatë, çdo truall një akuzë! – Kimete Berisha

Me një stil satirik dhe alegorik, Kimete Berisha shpalos pasurinë e Haradinajt si një “shtet privat”, ku çdo shtëpi dhe çdo truall kthehet në një qendër akuzash e intrigash. Përmes humorit të hidhur, autorja vë në pah kontrastin mes luksit të pasurive të tij dhe mungesës së drejtësisë për qytetarët. Teksti është një pasqyrë ironike e realitetit kosovar, ku pushteti dhe pasuria krijojnë logjikë paralele.

Gjykata Speciale bashkë me Thaçin duhet të hetojë ish-kreun e SHIK, Fatos Klosi! – Enver Bytyçi

Bytyçi hap një debat të ndjeshëm: se drejtësia në Hagë nuk do të jetë e plotë pa hetuar rolin e Fatos Klosit dhe lidhjet e tij me eliminimet politike të pasluftës. Ai thekson se strukturat e SHIK-ut dhe të ish-sigurimit shqiptar kanë qenë të përfshira në ngjarje të rënda, përfshirë vrasjen e ministrit Ahmet Krasniqi. Për autorin, pa u zbardhur këto lidhje, procesi në Hagë rrezikon të mbetet farsë.

Kosova në mes udhëkryqeve dje dhe sot – Agim Vuniqi

Vuniqi sjell një analizë juridike të vendimeve të ICTY për Haradinajn, Limajn dhe Gotovinën. Ai sqaron se formulimi i zakonshëm “mungesë provash” është keqinterpretuar, sepse juridikisht vendimet janë pafajësi të plotë. Duke rikthyer në qendër terminologjinë ligjore, Vuniqi paralajmëron për keqpërdorimin politik të narrativës së gjykimeve dhe thekson se realiteti i drejtësisë ndërkombëtare duhet dalluar nga perceptimet publike.

Miti 25-vjeçar po rrëzohet në Hagë! – Redaksia

Ky opinion redaksional thekson se dëshmitë e James Rubin dhe Paul Williams po zhbëjnë një nga narrativat më të forta të pasluftës: rolin e Thaçit si komandant suprem të UÇK-së. Në vend të kësaj, ai paraqitet si figurë politike dhe negociatore, jo si autoritet ushtarak. Kjo është një goditje e rëndësishme për mitologjinë politike që ka shoqëruar jetën publike në Kosovë për më shumë se dy dekada.

“600 vrasje pa autor” – pasqyra e disfatës së drejtësisë – Lirim Gashi

Gashi shtron një pyetje të rëndë: si është e mundur që mbi 600 vrasje politike dhe etnike pas luftës kanë mbetur pa autor? Ai sjell statistika tronditëse dhe reflektime filozofike mbi heshtjen e shoqërisë, duke theksuar se një liri pa drejtësi është thjesht një hije. Për autorin, mungesa e hetimeve nuk është vetëm dështim institucional, por edhe një krim moral ndaj viktimave.

Mustafa Kruja: Libri i Gjorgjeviqit nuk është vetëm shpifje e poshtër prej halabaku serb – Gani Mehmetaj

Mehmetaj analizon librin famëkeq të Vladan Gjorgjeviqit si një platformë të hapur për zhdukjen e shqiptarëve. Duke u bazuar në përkthimin e Mustafa Krujës, ai e sheh këtë si dokument ideologjik që frymëzoi gjenocidin serb. Opinioni ngre alarmin se propaganda e tillë vazhdon ende sot, duke u trashëguar në diskursin politik dhe kulturor serb.

Në Kosovë, thuhet se po shkelen të drejtat e terroristëve serbë – Dedë Preqi

Preqi kritikon Listën Serbe si instrument të Beogradit dhe Radoiçiqit, duke e quajtur pjesë të drejtpërdrejtë të planeve destabilizuese. Ai argumenton se Lista Serbe nuk ka kurrfarë lidhjeje me të drejtat reale të serbëve të Kosovës, por është organizatë me karakter paramilitar dhe terrorist. Për autorin, ajo duhet shpallur e jashtëligjshme për të mbrojtur demokracinë e brendshme.

Princi në Hagë – Lis Bukuroca

Bukuroca përdor metaforën e “princit” për Hashim Thaçin, duke thënë se populli i dha mirënjohje dhe pushtet, por ai e ktheu Kosovën në vend të korrupsionit dhe degradimit. Ai kritikon hipokrizinë e atyre që e dërguan Thaçin në Hagë dhe sot paraqiten si patriotë. Teksti është një thirrje kundër manipulimit me narrativat dhe përballjes me të vërtetën.

Demaçi: I akuzuari i pavdekshëm në Hagë! – Kimete Berisha

Me stil alegorik, Berisha e paraqet Adem Demaçin si “fantazmën” që përdoret për të mbuluar boshllëqet e mbrojtjes së të akuzuarve në Hagë. Edhe i vdekur, ai shfaqet si fajtor perfekt: nuk kundërshton, nuk padit, nuk flet. Satira e autores vë në pah absurditetin e akuzave dhe krizën e drejtësisë ndërkombëtare.

Si shpata e Demokleut – Ramazan Bekteshi

Bekteshi analizon dëshminë e James Rubin dhe kontradiktat e saj. Ai pyet pse komandantët e UÇK-së, dikur krenarë për rolin e tyre, sot hezitojnë dhe e mohojnë atë në Hagë. Për autorin, ky është një rrezik për historinë dhe narrativën e UÇK-së si lëvizje çlirimtare.

Koha e formimit të qeverive të Dragodanit dhe zgjedhja e presidentëve përmes “kovertave” ka përfunduar – Hafiz Shala

Shala ndalet tek pezullimi i Dialogut Strategjik me SHBA dhe paralajmëron për rreziqet që sjell inercia e institucioneve. Ai përshkruan rreziqet e Listës Serbe dhe planet destabilizuese të Serbisë, duke e parë këtë si moment reflektimi të madh për politikën kosovare. Për autorin, Kosova nuk mund të pranojë më lojëra me “koverta” dhe kompromis për llogari të interesave të huaja.

Përmbyllje

Nga satira therëse e Kimete Berishës, tek analizat juridike të Agim Vuniqit, denoncimet historike të Gani Mehmetajt, e deri tek reflektimet e Hafiz Shalës për politikën aktuale – këto opinione përbëjnë një panoramë të pasur të mendimit shqiptar. Haga mbetet boshti kryesor i debatit, por në sfond qëndrojnë plagët e pasluftës, propagandat e vjetra dhe sfidat e ardhshme të Kosovës.

Ky mozaik mendimesh është një dëshmi se publicistika jonë, pavarësisht stileve të ndryshme, ka një qëllim të përbashkët: ta mbajë shoqërinë të zgjuar dhe të vetëdijshme. / BS

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat