Në një botë gjithnjë e më të trazuar nga konflikte, tensione gjeopolitike dhe kriza të njëpasnjëshme, vëmendja ndërkombëtare shpesh zhvendoset aty ku kriza është më e madhe dhe më e rrezikshme. Lufta në Ukrainë, tensionet në Lindjen e Mesme dhe krizat energjetike e ekonomike globale kanë dominuar agjendën e fuqive të mëdha dhe të mediave ndërkombëtare. Në këtë realitet të zhurmshëm global, shtetet e vogla si Kosova rrezikojnë të mbeten në hije.
Por kjo “hije” nuk është vetëm çështje perceptimi. Ajo ka pasoja konkrete në politikën, ekonominë dhe diplomacinë e vendit. Kosova, ndonëse një shtet i ri me sfida të shumta të brendshme dhe një proces të papërfunduar konsolidimi ndërkombëtar, shpesh nuk arrin të jetë në fokusin e duhur të bashkësisë ndërkombëtare. Kjo mungesë vëmendjeje ndikon drejtpërdrejt në ritmin e zhvillimit dhe në forcimin e pozitës së saj ndërkombëtare.
Megjithatë, shtrohet një pyetje thelbësore, a është vetëm faji i botës që Kosova mbetet në hije? Apo kemi të bëjmë edhe me një mungesë të qasjes strategjike të brendshme?
Është e vërtetë se rendi ndërkombëtar funksionon shpesh mbi bazën e interesave dhe krizave prioritare. Shtetet e mëdha përcaktojnë agjendat globale, ndërsa vendet e vogla duhet të luftojnë për të ruajtur dukshmërinë e tyre. Në këtë kuptim, Kosova nuk është rast i veçantë, por pjesë e një realiteti më të gjerë ndërkombëtar ku vëmendja është e kufizuar dhe selektive.
Por nga ana tjetër, nuk mund të injorohet edhe përgjegjësia e brendshme institucionale. Diplomacia aktive, konsistente dhe e koordinuar shpesh ka munguar në nivelin e kërkuar. Në vend të një strategjie të qartë afatgjatë për pozicionimin ndërkombëtar, shpesh kemi parë reagime të fragmentuara dhe mungesë të një zëri unik shtetëror në arenën globale. Në këtë kontekst, dukshmëria ndërkombëtare nuk fitohet vetëm nga rrethanat, por edhe nga aftësia për të ndërtuar narrativë dhe aleanca të qëndrueshme.
Kosova nuk mund të ndryshojë faktin se bota përballet me kriza të mëdha. Por mund dhe duhet të ndryshojë mënyrën se si pozicionohet brenda këtij realiteti. Aktivizimi më i fortë diplomatik, forcimi i institucioneve dhe artikulimi i qartë i interesave shtetërore janë elementë thelbësorë për të dalë nga periferia e vëmendjes ndërkombëtare.
Në fund, përgjigjja e pyetjes “kush mban fajin?” nuk është e thjeshtë dhe as e njëanshme. Krizat globale e zhvendosin natyrshëm fokusin ndërkombëtar, por mungesa e një strategjie të fuqishme vendore e thellon edhe më shumë këtë hije. Prandaj, përgjegjësia ndahet mes realitetit global dhe veprimit të brendshëm.
Kosova nuk mund të shmangë krizat e botës, por mund të zgjedhë nëse do të mbetet në hije apo do të luftojë për t’u bërë pjesë aktive e agjendës ndërkombëtare.
