Dorëheqja morale s’mund të ndalet te dera e policisë

Editorial

Dorëheqja morale s’mund të ndalet te dera e policisë

Më: 30 tetor 2026 Në ora: 21:58
Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, gjatë konferencës për gjetjet e raportit për vrasjen e Arlinda Zekajt, Prishtinë, 30 tetor 2026.

Arlinda Zekaj kërkoi ndihmë me shkrim disa herë, deri pak ditë para se ta vrisnin. Pesë ditë pas vrasjes, shteti ka pranuar zyrtarisht se me shumë gjasë ajo mund të ishte shpëtuar. Të premten, drejtori i Përgjithshëm i Policisë, Gazmend Hoxha, dha dorëheqje “morale”. Po atë ditë, ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, dhe ministri i Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, prezantuan raportin e dështimeve dhe deklaruan se nuk largohen. Kjo mospërputhje kërkon përgjigje sot.

Raporti që i dha të drejtë protestës

Le të nisim nga faktet që vetë Qeveria i bëri publike. Sipas gjetjeve të dy ministrave, prokuroria në Pejë kishte informacion për dhunën dhe kërcënimet ndaj Arlindës që nga 10 korriku. Kërkesa e saj për urdhër mbrojtjeje u zvarrit në gjykatë me shtyrje të njëpasnjëshme seancash. Policia nuk e zbatoi urdhrin e parë dhe e zbatoi me vonesë të dytin. Nuk veproi as kur një hetues kërkoi rivlerësimin e rrezikut dhe më shumë mbrojtje për shtëpinë e saj. Më 20 tetor Arlinda u shkroi sërish institucioneve se kishte frikë për jetën. U vra më 25 tetor.

Ministrja Gërvalla është edhe koordinatore kombëtare kundër dhunës në familje. Ajo duhet vlerësuar që nuk u fsheh pas formulave të zakonshme. Pranoi publikisht se vrasja mund të ishte parandaluar dhe i rendi pa doreza vonesat e gjykatës dhe të prokurorisë. Shkoi edhe më tej: tha se raporti nuk ka prova për ndikime politike apo kriminale, por që shkalla e mosveprimit e bën të nevojshëm verifikimin edhe të kësaj mundësie. Ministri Sveçla foli për “shkelje serioze” të zyrtarëve policorë dhe njoftoi pezullimin e 19 prej tyre, përfshirë drejtorin rajonal të Pejës. Këshilli Prokurorial pezulloi kryeprokuroren e Pejës dhe prokuroren e rastit. Këto pezullime nuk janë ende vendim përfundimtar për fajësinë.

Pra, nuk kemi të bëjmë me akuza të opozitës apo me emocione të rrugës. Kemi një dokument qeveritar që përshkruan një zinxhir dështimesh mbi tre muaj. Protestueset që kanë dalë në Prishtinë, Pejë, Mitrovicë e Ferizaj nuk kanë shpikur asgjë. Raporti vetëm ua vërtetoi.

Ku duhet të ndalet përgjegjësia

Deri tani llogaria është kërkuar nga policë stacioni, komandantë, prokurorë dhe një drejtor i përgjithshëm. Asnjë nga ata që i drejtojnë politikisht këto sisteme nuk e ka parë largimin e vet si pjesë të zgjidhjes.

Problemi me këtë logjikë është i thjeshtë. Nëse dështimi është sistemik, siç thotë vetë raporti, përgjegjësia nuk mund të ndalet te zyrtari i fundit në zinxhir. Kjo vlen sidomos për policinë, ku dështimi ishte i drejtpërdrejtë dhe operacional: urdhra mbrojtjeje të pazbatuara dhe kërkesa për mbrojtje të injoruara. Kryeministri Kurti e pranoi dorëheqjen e drejtorit të Policisë, dhe kjo e bën pyetjen më të mprehtë. Nëse shefi i policisë e pa të arsyeshme të largohej për arsye morale, me çfarë standardi mbetet në detyrë ministri që e mbikëqyr politikisht policinë?

Pozita e ministres së Drejtësisë është ndryshe. Gjykatat dhe prokuroritë, ku ndodhën vonesat më të gjata, janë të pavarura nga ministria e saj dhe kanë këshillat e tyre drejtues. Kjo nuk e shkarkon nga përgjegjësia, sepse koordinimi kombëtar kundër dhunës në familje është detyra e saj. Por përgjegjësia e saj matet më mirë me rezultate të prekshme sesa me një largim simbolik.

Shenjat e paralajmërimit nuk janë të reja

Rasti i Arlindës nuk erdhi nga hiçi. Sipas të dhënave të publikuara këto ditë, të paktën tetë gra janë vrarë në Kosovë këtë vit dhe të paktën 67 që nga viti 2010, shumica nga partnerët. Policia vetë ka identifikuar 155 raste aktive me rrezik të lartë në gjithë vendin. Organizata të pavarura si IKD kujtojnë se vetingu i gjyqtarëve dhe prokurorëve ka katër vjet i bllokuar në Kuvend. Gjykatat që shtyjnë seancat për urdhra mbrojtjeje dhe prokuroritë që nuk hapin raste për kërcënime me vdekje nuk janë aksidente të një qyteti. Janë simptoma të një sistemi drejtësie që ende nuk e ka kryer reformën e premtuar.

Kjo nuk është vetëm çështje e brendshme. Kosova kërkon me të drejtë nga Perëndimi njohje, anëtarësim dhe mbështetje kundër presionit të Beogradit. Për këtë duhet të dëshmojë se standardet e sundimit të ligjit dhe të llogaridhënies i zbaton në shtëpi. Partnerët tanë amerikanë dhe evropianë nuk e matin seriozitetin e një shteti nga deklaratat e ngushëllimit. E matin nga mënyra si sillet kur institucionet e tij dështojnë.

Argumenti kundër dorëheqjes dhe pse nuk mjafton

Argumenti më serioz në mbrojtje të ministrave nuk duhet anashkaluar. Sipas tij, dorëheqja mund të jetë një gjest i lehtë që i lë reformat në mes. Ministrat që e hapën vetë raportin, kërkuan pezullime dhe po ndjekin përgjegjësinë individuale janë më të dobishëm në detyrë sesa jashtë saj. Nuk mund të mohohet as që disa parti opozitare po përpiqen ta kthejnë dhimbjen e një familjeje në kapital politik, ndonëse kanë qeverisur vetë kur këto mangësi ekzistonin njësoj.

Por përgjegjësia politike nuk është pranim faji penal. Ajo do të thotë të pranosh se sistemi që drejton ka dështuar në detyrën më themelore, mbrojtjen e jetës, pavarësisht nga ajo që ke bërë personalisht. Reforma dhe llogaridhënia nuk e përjashtojnë njëra-tjetrën. Pa një sinjal të qartë nga maja e zinxhirit komandues, mesazhi që merr çdo zyrtar në terren është se pasojat i paguajnë vetëm ata poshtë. Abuzimi i opozitës me protestën nuk e zbeh të drejtën e qytetareve që kërkojnë llogari.

Çfarë duhet bërë tani

Kryeministri Kurti ka në dorë dy vendime. I pari është politik: të vendosë nëse standardi moral që e pranoi te drejtori i Policisë vlen edhe për drejtuesin politik të policisë. I dyti është institucional: të publikojë raportin e plotë sapo të gjitha institucionet të kenë dorëzuar përgjigjet, dhe t’i kërkojë Kuvendit që komisioni hetimor të punojë transparent e me afate.

Ministrja Gërvalla, nga ana e saj, ka tani një provë të qartë: të dalë para publikut me afate konkrete për zbatimin e urdhrave të mbrojtjes, për vlerësimin e rrezikut dhe për mënyrën si i përgjigjen gjykatat kërkesave urgjente. Kuvendi duhet ta nxjerrë vetingun nga sirtari ku ka qëndruar me vite, dhe secila parti duhet të votojë hapur për të.

Kosova nuk ka nevojë për më shumë ngushëllime, as për një garë të re akuzash mes pushtetit dhe opozitës. Ka nevojë që një grua që u shkruan institucioneve se i rrezikohet jeta të gjejë një shtet që e lexon letrën dhe vepron. Kur shteti pranon se nuk e bëri këtë, dikush në majë duhet ta mbajë përgjegjësinë. Dorëheqja morale nuk mund të ndalet te dera e policisë.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat