Mos votoni të hënën një ligj që askush nuk e ka lexuar

Editorial

Mos votoni të hënën një ligj që askush nuk e ka lexuar

Nga: Bota sot Më: 11 nëntor 2026 Në ora: 19:46
Fotoilustrim

Ligji për Dhomat e Specializuara do të rikthehet në Kuvend "më së largu të hënën" dhe do të kalojë me votat e Vetëvendosjes. Këtë e paralajmëroi mbrëmë ushtruesja e detyrës së kryetares së PDK-së, Vlora Çitaku, duke thënë se dy partitë janë pajtuar plotësisht për përmbajtjen. Sot Aleanca shpalli se do ta votojë, në çfarëdo forme që të vijë. Mungon vetëm një gjë: teksti.

Bota Sot e ka thënë qëndrimin e saj për thelbin e këtij ligji: ai nuk e ndihmon katërshen, por e dëmton Kosovën. Sot kërkesa jonë është më elementare dhe duhet ta pranojë edhe kush mendon ndryshe. Asnjë deputet nuk duhet të votojë një ligj që nuk u është vënë më parë përpara qytetarëve, aleatëve dhe vetë Kuvendit. Një ligj që prek detyrime ndërkombëtare të shtetit nuk mund të shkruhet në takime partiake dhe të miratohet si surprizë.

Një ligj i rishkruar pas dyerve të mbyllura

Që nga 22 tetori, kur presidentja Justina Shiroka-Pula e ktheu ligjin në Kuvend me kërkesë të vetë PDK-së, publiku ka marrë vetëm deklarata. Deri më 7 nëntor, PDK-ja nuk kishte paraqitur publikisht asnjë formulim konkret, ndërsa Vetëvendosja i kërkonte propozuesit të tregonte se çfarë synon të ndryshojë. Mbrëmë Çitaku nuk pranoi të japë detaje, por siguroi se as thelbi e as qëllimi i ligjit nuk preken.

Atëherë lind një pyetje e thjeshtë: nëse thelbi nuk ndryshon, pse u kthye ligji? Nëse ndryshon, pse fshihet? Aleanca, nga ana e saj, pranon se nuk është konsultuar dhe nuk i di arsyet e tërheqjes, por e premton votën paraprakisht. Kjo nuk është mbështetje për UÇK-në. Është heqje dorë nga detyra më e thjeshtë e deputetit: ta lexojë atë që voton.

Aleatët kanë folur qartë

Ndryshimet e miratuara më 6 tetor me 88 vota u pritën me reagime të ashpra. Më 8 tetor, Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm deklaroi se ato nuk përputhen me detyrimet e Kosovës ndaj BE-së. Më 12 tetor, komisionarja për Zgjerim, Marta Kos, i cilësoi pa asnjë diplomaci: "Kjo është e papranueshme." Ditët e fundit edhe kryeministri britanik, Andy Burnham, në letrën drejtuar kryeministrit Albin Kurti, e lidhi mbështetjen e Londrës për Kosovën sovrane me respektimin e mandatit të Speciales.

Shkëmbimi i letrave i vitit 2014 me BE-në, mbi të cilin u ngrit gjykata, parasheh konsultime për ndryshimet ligjore që mund ta prekin mandatin e saj. Nëse teksti i ri është vërtet ndryshe, vendi i tij i natyrshëm është në këto konsultime para votimit, jo pas tij. Kosova mbetet i vetmi vend i Ballkanit Perëndimor pa statusin e kandidatit, ndërsa raporti i Komisionit Evropian i 4 nëntorit nuk gjeti përparim në funksionimin e gjyqësorit. Në ditët kur Shtëpia e Bardhë sapo ka propozuar ambasadorin e ri për Prishtinën, Kosova nuk ka nevojë për një përplasje të re me partnerët që e mbrojtën më 1999 dhe e mbështetën pavarësinë e saj.

Beteja e vërtetë zhvillohet në Hagë

Më 27 nëntor skadon afati për njoftimet e ankesës së katërshes. Më 17 nëntor, gjykata shpall aktgjykimin në rastin tjetër ndaj Hashim Thaçit dhe katër të akuzuarve të tjerë për pengim të drejtësisë. Pikërisht në këto dy javë, energjia e institucioneve duhet të shkojë te mbështetja juridike e mbrojtjes, te dokumentimi i së vërtetës për luftën çlirimtare dhe te strategjia shtetërore e premtuar. Nuk duhet të shkojë te një ligj për të cilin vetë Kurti, kur u votua në lexim të parë, tha se ishte i ngutur dhe se nuk ishte i bindur që është zgjidhje. Dje në Paris, ai u tha të pakënaqurve me aktgjykimin të përpiqen në apel. Ka të drejtë. Atëherë qeveria e tij le ta ndjekë vetë këtë këshillë.

Sovraniteti nuk është fshehtësi

Do të thuhet se Kosova nuk është protektorat dhe se Kuvendi ka të drejtë t'i ndryshojë ligjet e veta. Kjo është e vërtetë. Por sovraniteti nuk është vetëm e drejta për të votuar. Është edhe përgjegjësia për t'i mbajtur zotimet që vetë shteti i ka marrë, i ka ratifikuar dhe i ka futur në nenin 162 të Kushtetutës. Një shtet që i ndryshon rregullat sa herë nuk i pëlqen një aktgjykim nuk e forcon sovranitetin e vet; e dobëson besueshmërinë e tij. Deklarata e 28 shtatorit, e miratuar me 99 vota, tregoi se Kuvendi mund ta mbrojë fuqishëm të vërtetën e luftës pa ndërhyrë në procesin gjyqësor. Dhe, mbi të gjitha, një shtet sovran nuk i fsheh ligjet nga qytetarët e vet.

Prandaj kërkojmë pesë gjëra të qarta. PDK-ja dhe Vetëvendosja ta publikojnë tekstin e plotë, me arsyetim nen për nen, para mbledhjes së Komisionit për Legjislacion. Qeveria ta dërgojë atë në konsultimet e parapara me BE-në dhe ta bëjë publike përgjigjen. Kryeministri Kurti, që e quajti ligjin të ngutur, t'u thotë qytetarëve nëse versioni i ri i zgjidh shqetësimet e Brukselit dhe të Londrës. Aleanca dhe çdo deputet tjetër të mos japë votë për një tekst të palexuar. Institucionet t'i përqendrojnë burimet te apeli, ku vendoset vërtet fati i katërshes.

UÇK-ja luftoi që shqiptarët e Kosovës të mos qeveriseshin më me vendime të marra fshehtas, larg syve të tyre. Një ligj që thuhet se e mbron trashëgiminë e saj nuk mund të lindë në mënyrën e kundërt.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat