Pas Vuçiqit, Kosova s’ka luks të presë

Editorial

Pas Vuçiqit, Kosova s’ka luks të presë

Nga: bota sot Më: 5 nëntor 2026 Në ora: 09:48
Kaja Kallas dhe Albin Kurti gjatë takimit në kuadër të Samitit të Komunitetit Politik Evropian në Jerevan, më 4 maj 2026.

Kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas, e tha qartë këtë javë: takimi i nivelit të lartë mes Kosovës dhe Serbisë po përgatitet dhe pret vetëm formimin e qeverisë së re në Beograd. Me fjalë të tjera, ora ka nisur. Pyetja nuk është më nëse do të ketë takim, por me çfarë do të shkojë Kosova në të.

Humbja e Vuçiqit është ngjarja politike më e rëndësishme në rajon prej vitesh. Ajo nuk sjell automatikisht një Serbi tjetër, dhe analistët kanë të drejtë kur paralajmërojnë se nacionalizmi nuk zhduket me një zgjedhje. Por sinjalet e para janë aty. Arrestimi i komandantit të njësisë elitare SAJ për dhunën ndaj studentëve tregon se strukturat që dukeshin të paprekshme nën Vuçiqin mund të japin llogari. Kosova duhet ta lidhë menjëherë këtë sinjal me kërkesën e saj të vjetër: drejtësi për Banjskën.

Raporti i Komisionit Evropian i jep Prishtinës argumente të forta. Sipas tij, Serbia nuk ka bërë hapa të rëndësishëm për llogaridhënie për sulmin në Banjskë. Raporti thotë edhe se Serbia ka lobuar kundër anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës dhe në Interpol. Sipas Komisionit, Beogradi as nuk i ka ndërtuar pikat kufitare që kishte premtuar, as nuk i ka zbatuar marrëveshjet teknike për diplomat dhe kadastrën.

Por i njëjti raport vlerëson se as Kosova nuk ka përparuar në zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit. Sipas Komisionit, Prishtina duhet të nisë procesin për Asociacionin. Raporti i kritikon edhe veprimet e njëanshme në veri. Këto janë vlerësime të Brukselit, dhe me to do të ulet Kosova në tryezë, pajtohet apo jo me to.

Prandaj rreziku është i qartë. Nëse qeveria e re në Beograd vjen me gjuhë më të butë dhe me disa gjeste simbolike, Brukseli do ta shpërblejë shpejt. Nëse Prishtina në atë moment mbetet në pozicion pritjeje, do të shihet si pala që ngec. Ky është skenari që Kosova duhet ta shmangë me çdo kusht.

Mënyra për ta shmangur është iniciativa. Kosova duhet të shkojë në takim me propozimet e veta për zbatimin e Marrëveshjes së Ohrit. Duhet të kërkojë që çdo hap i saj të lidhet me hapa konkretë të Serbisë: njohjen de facto, ndalimin e lobimit kundër saj dhe llogaridhënien për Banjskën. Kush vjen me plan e përcakton axhendën. Kush vjen vetëm me ankesa, e lë axhendën në duart e të tjerëve.

Image
Albin Kurti me Anu Prattipatin, të ngarkuarën me punë të Ambasadës së SHBA-së në Kosovë, në Prishtinë, më 2 tetor 2026.

Mbi të gjitha, kjo duhet bërë në koordinim të plotë me Shtetet e Bashkuara. Amerika ka qenë garantuesja kryesore e shtetësisë së Kosovës dhe mbështetja e saj ka qenë gjithmonë dypartiake. Pas zgjedhjeve të mesmandatit, me përbërje të re në Kongres, Prishtina duhet ta ripërtërijë aktivisht këtë mbështetje në të dy partitë. Rikthimi i Dialogut Strategjik me Uashingtonin nuk është çështje protokolli. Është mbrojtja më e mirë e Kosovës në një proces ku Brukseli ka prirje të barazojë fajet.

Kosova ka pritur shumë vite që Serbia të ndryshojë. Tani që ndryshimi ka nisur, gabimi më i madh do të ishte të vazhdojë të presë.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat