Buxheti më i madh, prova më e vështirë: Kosova duhet të zbatojë, jo vetëm të premtojë

Editorial

Buxheti më i madh, prova më e vështirë: Kosova duhet të zbatojë, jo vetëm të premtojë

Nga: Bota sot Më: 3 nëntor 2026 Në ora: 10:01
Kabineti Kurti voton projektbuxhetin për vitin 2027, Prishtinë, 2 nëntor 2026. Foto: Zyra e Kryeministrit

Qeveria e Kosovës miratoi të hënën buxhetin më të madh në historinë e vendit: 4.27 miliardë euro. Ai parasheh rritje pagash, pagën e 13-të, shtesa më të larta për fëmijë dhe, për herë të parë, mbi një miliard euro për investime kapitale. Shifrat janë ambicioze, dhe kjo është e mirë. Por një buxhet nuk matet në ditën kur miratohet. Ai matet në dhjetor të vitit të ardhshëm, kur shihet sa prej tij është shpënzuar në të vërtetë.

Ky është problemi i vjetër i Kosovës, jo i një qeverie të vetme. Investimet kapitale planifikohen me madhështi dhe realizohen me vonesë. Opozita pretendon se këtë vit është realizuar vetëm rreth 30% e tyre. Shifra e saktë duhet verifikuar në raportet e Thesarit, por ritmi i ngadaltë i zbatimit është temë e përsëritur e debatit për çdo buxhet. Një miliard euro në letër nuk është një miliard euro në rrugë.

E dyta është kostoja e jetesës. Inflacioni vjetor arriti 7.8% në shtator, niveli më i lartë që nga viti 2023, i shtyrë kryesisht nga transporti dhe energjia. Një pjesë e tij vjen nga jashtë dhe nuk është faji i Prishtinës. Megjithatë, kur rritja e të ardhurave nuk shoqërohet me prodhim vendor, paratë shkojnë te importet dhe çmimet. Kjo prek drejtpërdrejt edhe familjet e diasporës në Gjermani e Zvicër, remitancat e të cilave blejnë gjithnjë e më pak në Kosovë.

E treta është disiplina institucionale. Buxheti nuk u dërgua në Kuvend brenda afatit ligjor të 31 tetorit. AAK-ja pretendon se Kosova ka humbur 43.8 milionë euro nga Plani i Rritjes i BE-së për reforma të paplotësuara. Ndërkohë, Qeveria dhe Komuna e Prishtinës po përplasen publikisht për Lojërat Mesdhetare 2030, projektin më të madh sportiv të vendit. Asnjë nga këto nuk është fatale vetëm. Së bashku, ato dërgojnë një mesazh të keq te partnerët.

Mesazhi ka rëndësi sidomos tani. Më 4 nëntor, Komisioni Evropian publikon raportin vjetor. Drafti i rrjedhur thotë se Kosova nuk ka bërë përparim në fushat themelore, kryesisht për shkak të krizës politike të vitit të kaluar. Pas rënies së Vuçiqit në Serbi, Kosova nuk mund të mbështetet më vetëm te krahasimi me fqinjin. Partnerët, nga Uashingtoni te Brukseli, do ta gjykojnë Prishtinën sipas asaj që ndërton.

Qeveria ka argumente: rritje ekonomike mbi 5% në dy tremujorët e parë, punësim në rritje dhe një mandat të freskët. Pikërisht për këtë arsye, standardi duhet të jetë më i lartë. Kryeministri Kurti u tha ministrave se do t'i monitorojë "pikë për pikë". Ky premtim duhet të bëhet publik: raport tremujor për realizimin e çdo projekti kapital, i hapur për qytetarët dhe për Kuvendin.

Kosova ka nevojë për një buxhet të madh. Por ka edhe më shumë nevojë për një shtet që e zbaton atë. Viti 2027 do ta tregojë cila prej këtyre dy gjërave është e vërtetë.

Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat