Në pak javë, dy partitë që e kanë ndërtuar shtetin e Kosovës, LDK dhe PDK, janë futur njëkohësisht në krizë udhëheqjeje. Mund të duket si punë e brendshme e tyre. Nuk është.
Në LDK, tre deputetë kanë shpallur se duan kreun e partisë: Përparim Rama, Arben Gashi dhe, që nga e enjtja, Hykmete Bajrami. Kryetari Lumir Abdixhiku thotë se mandati i tij zgjat deri në nëntor 2027. Data e zgjedhjeve të brendshme nuk dihet. Pasojat po: një parti që për muaj me radhë do të flasë më shumë për veten sesa për qeverinë.
Në PDK, dorëheqja e Bedri Hamzës më 23 tetor e la partinë me drejtim të përkohshëm dhe pa asnjë kandidat të shpallur. Partia më e madhe opozitare po kërkon fytyrën e saj të re, pikërisht kur është më e nevojshme se kurrë.
E nevojshme, sepse demokracia nuk matet vetëm me fitoren e qeverisë, por edhe me cilësinë e atyre që e kontrollojnë. Kosova po e shijon mungesën e kësaj kontrolli. Të enjten, Kuvendi shqyrtoi raportin e Auditorit për vitin 2025. Raporti gjeti 77,4 milionë euro shpenzime të klasifikuara jo siç duhet dhe asete të mbivlerësuara me 33,5 milionë. Kryeministri dhe ministri i Financave nuk ishin në sallë. Kërkesa e PDK-së për ta shtyrë seancën derisa të vinin nuk u hodh as në votim. Një opozitë e fortë do ta kishte bërë këtë skandal të javës. Kësaj radhe ai kaloi pothuajse pa zhurmë.
Raporti i BE-së, i publikuar këtë javë, thotë se kriza politike i kushtoi Kosovës një vit reformash dhe se drejtësia nuk bëri asnjë hap përpara. Për këtë mban përgjegjësi qeveria, por edhe një skenë politike që di vetëm të bllokojë ose të bllokohet, jo të negociojë.
Merreni Ligjin për Specialen. Pas kthimit nga presidentja Shiroka-Pula, ligjit i duhen 61 vota. Bashkimi Evropian e ka bërë të qartë se mandati i Gjykatës duhet respektuar. Për një vendim që prek drejtpërdrejt marrëdhëniet me aleatët, roli i opozitës është vendimtar. Ky rol kërkon parti me qëndrim të qartë dhe udhëheqje që flet me një zë, jo parti që mezi dalin nga mbledhjet e veta.
Ka edhe një arsye më të thellë. Kosova është ndërtuar me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara, dhe kjo mbështetje ka mbetur gjithmonë dypartiake, në Uashington dhe në Prishtinë. Pas zgjedhjeve të mesmandatit, i kemi thënë Kosovës të flasë me të dyja partitë amerikane. E njëjta logjikë vlen në shtëpi. Dialogu Strategjik me SHBA-në, që ende pret të rikthehet, dhe rruga drejt NATO-s kërkojnë një konsensus që nuk ndërtohet nga një parti e vetme. Një qeveri pa kundërpeshë mund të ndihet më e lirë, por si shtet Kosova bëhet më e brishtë. Partnerët mbështeten te një vend, jo te një njeri.
Kriza e opozitës nuk do të zgjidhet duke ndërruar vetëm emrat. LDK duhet të vendosë shpejt dhe me rregulla të qarta, që gara të mos kthehet në luftë që zgjat dy vjet. PDK duhet të dalë nga hija e së kaluarës dhe të ndërtojë një program që flet për të ardhmen. Të dyja duhet të rikthejnë profilin që i bëri të besueshme në sytë e aleatëve: parti perëndimore, të përgjegjshme dhe të gatshme për kompromis kur e kërkon interesi i shtetit.
Kosova nuk ka nevojë për një opozitë që bërtet më shumë. Ka nevojë për një opozitë që di çfarë do. Deri atëherë, pushteti do të vazhdojë të qeverisë pa u përballur me pyetjet që duhen bërë.