Në jetën e çdo kombi ka ngjarje që tejkalojnë karakterin e një feste të zakonshme dhe shndërrohen në dëshmi të gjalla të vetëdijes historike, të kujtesës kombëtare dhe të dashurisë për rrënjët e të parëve. Një ngjarje e tillë është edhe pikniku i madh tradicional i organizuar nga Kisha Katolike Shqiptare “Zoja e Shkodrës” në New York, nën udhëheqjen e të nderuarit Dom Pjetër Popaj dhe bashkëpunëtorëve të tij, një manifestim që prej vitesh ka marrë përmasat e një kuvendi të madh kombëtar të shqiptarëve në diasporë.
Në këtë tubim madhështor u mblodhën mijëra shqiptarë, rreth gjashtë deri në shtatë mijë vetë, të ardhur nga të gjitha trojet shqiptare dhe nga komunitetet shqiptare të shpërndara në Amerikë, Evropë dhe më gjerë. Nën hijen e flamurit kuqezi u bashkuan shqiptarë nga Shqipëria, Kosova, Mali i Zi, Tuzi, Malësia e Madhe, Plava e Gucia, Ulqini, Kraja, Maqedonia e Veriut, Çamëria, trevat arbëreshe dhe nga shumë vise të tjera ku jetojnë e punojnë shqiptarët. Në atë ditë të bukur vere nuk kishte dallime krahinore, fetare apo politike. Ishin të gjithë shqiptarë, bij të të njëjtit komb, të së njëjtës gjuhë dhe të së njëjtës histori.
Në mesin e tyre kishte fëmijë të vegjël që hedhin hapat e parë në jetë, të rinj e të reja që mbartin shpresën e së ardhmes, burra e gra që punojnë me ndershmëri në vendet ku jetojnë, si dhe gjyshër e gjyshe që në zemrat e tyre ruajnë kujtimet e vendlindjeve shqiptare. Të gjithë u mblodhën për të festuar jo vetëm një ditë gëzimi, por për të ripërtërirë lidhjen e tyre me kombin, me gjuhën dhe me trashëgiminë e të parëve.
Rëndësia e këtij manifestimi nuk qëndron vetëm në numrin e pjesëmarrësve apo në atmosferën festive që e karakterizon. Vlera e tij më e madhe qëndron në faktin se ai shërben si një shkollë e gjallë kombëtare për brezat e rinj të lindur larg trojeve shqiptare. Në një kohë kur asimilimi kulturor dhe humbja e identitetit paraqesin sfida reale për komunitetet emigrante, aktivitete të tilla bëhen ura që lidhin fëmijët me historinë, kulturën dhe traditat e të parëve të tyre.
Është një kënaqësi e veçantë të shohësh fëmijët shqiptarë të lindur në Amerikë duke dëgjuar gjuhën shqipe, duke parë vallet tradicionale, duke dëgjuar këngët patriotike dhe duke u njohur me simbolikën e flamurit kombëtar. Pikërisht këtu qëndron rëndësia e madhe e këtij organizimi. Një fëmijë që mëson gjuhën e nënës së tij nuk mëson vetëm fjalë; ai trashëgon një histori, një kulturë, një kujtesë dhe një identitet. Një fëmijë që njeh historinë e kombit të vet fiton vetëdije për rrënjët e tij dhe forcon lidhjen me popullin nga i cili rrjedh.
Historia na mëson se shqiptarët kanë kaluar shekuj të vështirë. Trojet tona janë përballur me pushtime, ndarje dhe padrejtësi të shumta historike. Perandori të ndryshme janë përpjekur të shuajnë gjuhën tonë, të ndryshojnë identitetin tonë dhe të zbehin kujtesën tonë historike. Megjithatë, shqiptarët mbijetuan sepse ruajtën familjen, gjuhën, besën dhe dashurinë për atdheun. Pikërisht këto vlera u përcollën brez pas brezi dhe bënë të mundur që kombi shqiptar të mbijetojë deri në ditët tona.
Prandaj, sot më shumë se kurrë, kemi detyrimin moral dhe kombëtar që t’ua përcjellim këto vlera brezave të rinj. Nëse humbet gjuha, humbet një pjesë e shpirtit të kombit. Nëse harrohen traditat, zbehet kujtesa historike. Nëse fëmijët nuk njohin rrënjët e tyre, atëherë rrezikohet vazhdimësia e identitetit kombëtar. Për këtë arsye, çdo aktivitet që bashkon shqiptarët dhe i afron fëmijët me kulturën shqiptare është një investim në të ardhmen e kombit.
Gjatë këtij manifestimi u dëgjuan këngë patriotike, u interpretuan valle tradicionale, u shfaqën veshje kombëtare nga treva të ndryshme shqiptare dhe u prezantuan ushqime tradicionale që mbajnë gjallë kujtesën e familjeve shqiptare. Artistë, muzikantë dhe grupe folklorike sollën para publikut pasurinë shpirtërore të kombit tonë, duke krijuar një atmosferë krenarie dhe emocionimi.
Një meritë të veçantë për organizimin e këtij kuvendi kombëtar e ka Kisha Katolike Shqiptare “Zoja e Shkodrës” dhe në veçanti Dom Pjetër Popaj, i cili prej vitesh ka dhënë një kontribut të çmuar jo vetëm në jetën fetare, por edhe në ruajtjen e identitetit kombëtar të shqiptarëve në diasporë. Kjo kishë është bërë një vatër e rëndësishme e kulturës, e gjuhës dhe e bashkimit kombëtar, duke dëshmuar se institucionet tona fetare mund të luajnë një rol të rëndësishëm në forcimin e vetëdijes kombëtare dhe të lidhjeve ndërmjet shqiptarëve.
Në këtë frymë duhet vlerësuar edhe kontributi historik i Federatës Pan-Shqiptare “Vatra” dhe i gazetës “Dielli”, institucione që për më shumë se një shekull kanë mbrojtur interesat kombëtare shqiptare dhe kanë qenë zëri i shqiptarëve në Amerikë. Ato kanë mbajtur gjallë idealin e bashkimit kombëtar dhe kanë kontribuar në ruajtjen e identitetit shqiptar në diasporë.
Mesazhi që del nga ky manifestim është i qartë dhe i fuqishëm: shqiptarët, kudo që jetojnë, duhet të qëndrojnë të bashkuar, të ruajnë gjuhën, kulturën dhe traditat e tyre dhe t’ua përcjellin ato brezave që vijnë. Ne kemi një histori të përbashkët, një gjuhë të përbashkët, një flamur të përbashkët dhe një trashëgimi të përbashkët. Këto janë pasuritë më të çmuara që kemi trashëguar nga të parët tanë dhe që kemi për detyrë t’i ruajmë me përkushtim.
Në fund, ky piknik nuk ishte thjesht një ditë feste. Ai ishte një manifestim i dashurisë për kombin, një dëshmi e unitetit shqiptar dhe një betim i heshtur se gjuha, kultura, historia dhe flamuri ynë do të vazhdojnë të jetojnë në zemrat e brezave të ardhshëm. Kjo është forca e diasporës shqiptare. Kjo është madhështia e bashkimit kombëtar. Dhe kjo është rruga më e sigurt për të ruajtur identitetin shqiptar kudo në botë.
