Plagosja në Skenderaj, ku personat e përfshirë janë kushërinj mes vete dhe i plagosuri një minator i Trepçës, nuk është thjesht një kronikë e zezë që kalon në lajme dhe harrohet të nesërmen. Ky është një sinjal alarmi për shoqërinë tonë.
Kur dhuna shpërthen brenda familjes, mes njerëzve që ndajnë gjakun dhe historinë e përbashkët, kemi të bëjmë me një fenomen shumë më të thellë sesa një konflikt i çastit.
Kemi të bëjmë me një erozion të rrezikshëm të vlerave sociale, me mungesë të mekanizmave të zgjidhjes së konflikteve dhe me një kulturë që po e normalizon reagimin e dhunshëm...
Nga këndvështrimi i Preventivës Kriminalistike, raste të tilla janë tregues i disa faktorëve paralajmërues që shpesh injorohen deri në momentin kur ndodh tragjedia.
Konfliktet e vjetra familjare, tensionet ekonomike, frustrimi social, mungesa e ndërmjetësimit institucional dhe qasja e lehtë në armë janë disa nga elementet që krijojnë terren për shpërthime të tilla të dhunës.
Kur këta faktorë kombinohen me një klimë ku autoriteti i ligjit perceptohet i dobët ose i vonuar, individët fillojnë ta marrin drejtësinë në duart e tyre.
Ky është momenti kur konflikti personal shndërrohet në incident kriminal.
Parandalimi nuk fillon në momentin kur arma shkrep, por shumë më herët.
Ai fillon me identifikimin e hershëm të konflikteve, me ndërhyrjen e institucioneve lokale, me rolin e policisë komunitare dhe me një sistem social që nuk e lë individin të izolohet në frustrimin e tij. Familja, shkolla, komuniteti dhe institucionet duhet të funksionojnë si një rrjet paralajmërues që ndërhyn para se konflikti të arrijë pikën e pakthyeshme...
.Në aspektin Kriminalistik, parandalimi kërkon tri shtylla kryesore: kontroll më të rreptë të armëve ilegale, mekanizma aktivë për ndërmjetësimin e konflikteve familjare dhe një prezencë më të fortë të shtetit në komunitet.
Kur policia është vetëm reagim pas krimit, parandalimi ka dështuar.
Kur policia është e pranishme në komunitet, kur konfliktet evidentohen dhe trajtohen në kohë, shumë tragjedi mund të shmangen.
Po aq e rëndësishme është edhe dimensioni social.
Minatorët, punëtorët dhe shtresa të tjera që mbajnë mbi supe barrën e ekonomisë shpesh përballen me stres të madh social dhe ekonomik. Nëse këto tensione nuk menaxhohen dhe nuk ofrohen mekanizma mbështetjeje, ato mund të shndërrohen në konflikte të rrezikshme.
Shoqëria jonë nuk mund ta trajtojë dhunën si një lajm të zakonshëm.
Çdo incident i tillë është një paralajmërim se kemi nevojë për më shumë edukim për zgjidhjen paqësore të konflikteve, për më shumë përgjegjësi institucionale dhe për një kulturë që e refuzon dhunën si mjet zgjidhjeje.
Prandaj në fund të fundit, preventiva kriminalistike nuk do të thotë vetëm të kapësh autorin pas krimit. Do të thotë të krijosh një shoqëri ku krimi ka gjithnjë e më pak hapësirë për të ndodhur. Dhe kjo është një përgjegjësi që nuk i takon vetëm policisë, prokurorisë apo gjykatave, por secilit prej nesh si pjesë e këtij komuniteti.
