Objektivat janë të ngjashme, distanca mes dy klubeve është e vogël dhe dëshira për t’u rikthyer në majën e Premierligës është e përbashkët.
Megjithatë, rruga që Manchester City dhe Manchester United po ndjekin drejt suksesit është krejtësisht e ndryshme.
Pikërisht kjo pritet të dalë në pah në derbin e shumëpritur të Manchesterit, ku beteja nuk do të zhvillohet vetëm mes lojtarëve në fushë, por edhe mes dy filozofive të ndryshme taktike.
Më pak se pesë milje ndajnë qendrat stërvitore të dy klubeve, ndërsa të dyja skuadrat synojnë të rikthehen në luftën për kreun e Premierligës.
Por ngjashmëritë pothuajse përfundojnë këtu.
Në aspektin taktik, ekipet po lëvizin në drejtime të ndryshme.
Manchester City i Enzo Marescas mbështetet në një strukturë të rreptë, pozicionim të saktë dhe lëvizje të disiplinuara.
Manchester United i Michael Carrick, ndërkohë, u jep lojtarëve më shumë liri për të marrë vendime dhe për të ndryshuar pozicionet në varësi të mënyrës se si zhvillohet ndeshja.
Kontrolli kundër lirisë
Skuadrat më të mira në botë shpesh ndajnë parime të ngjashme taktike, veçanërisht në kontrollin e topit dhe shkëmbimin e pozicioneve.
Por derbi i Manchesterit paraqet dy modele më të dallueshme.
Maresca dëshiron që çdo futbollist të qëndrojë në pozicionin që i shërben sistemit.
Carrick preferon t’u japë lojtarëve më shumë liri për ta lexuar lojën dhe për të vendosur vetë se ku duhet të lëvizin.
Maresca vjen qartësisht nga shkolla taktike e ish-mentorit të tij Pep Guardiola.
Kontrolli i topit dhe eliminimi i sa më shumë elementeve të rastësishme janë në qendër të filozofisë së tij.
Italiani e ka krahasuar shpesh futbollin me shahun, ku çdo figurë lëviz sipas pozicionit të vet dhe në raport me figurat e tjera.
Pikërisht prej këtu vjen edhe besimi i tij te “loja pozicionale”, ku çdo lojtar ka një rol dhe një hapësirë të përcaktuar në fazat e ndryshme të lojës.
Sa më mirë që lojtarët t’i dinë pozicionet dhe lëvizjet e pritshme të bashkëlojtarëve, aq më shpejt mund të marrin vendime dhe aq më stabil bëhet sistemi.
Carrick kërkon që lojtarët ta lexojnë vetë situatën
Qasja e Carrick nuk është pa rregulla pozicionale, por anglezi nuk u jep atyre të njëjtën rëndësi si Maresca.
Ai preferon që disa lojtarë të kenë liri për ta interpretuar vetë situatën, në vend që çdo lëvizje të jetë e përcaktuar paraprakisht.
Shembulli më i mirë është Kobbie Mainoo.
Carrick është përpjekur të mos e mbingarkojë mesfushorin e ri me udhëzime, duke i dhënë disa orientime bazë për pozicionimin dhe duke i besuar më pas vendimmarrjes së tij.
Këtu qëndron edhe dallimi themelor mes dy trajnerëve.
Maresca dëshiron që lojtari ta dijë ku duhet të jetë përpara se topi të mbërrijë tek ai.
Carrick dëshiron që lojtari fillimisht ta lexojë situatën dhe më pas të vendosë se ku duhet të lëvizë.
Si po e ndërton Carrick sistemin e Manchester Unitedit?
Liria që Carrick u jep lojtarëve nuk do të thotë kaos.
United luan sipas disa parimeve të qarta dhe pikërisht këto rregulla krijojnë kornizën brenda së cilës futbollistët mund të improvizojnë.
Dy qendërmbrojtësit qëndrojnë zakonisht në pozicionet e tyre gjatë ndërtimit të aksionit.
Mesfushori më defensiv është përgjegjës për të ndihmuar në nxjerrjen e topit nga prapavija.
Ai mund të lëvizë pranë partnerit në mesfushë ose të zbresë mes qendërmbrojtësve për të krijuar përkohësisht një vijë me tre mbrojtës.
Kur kjo ndodh, mesfushori tjetër qëndron në qendër dhe i jep Unitedit një alternativë shtesë për ta avancuar topin përmes mesit të fushës.
Mbrojtësit anësorë fillojnë nga pozitat e tyre natyrore, por më pas avancojnë në varësi të lëvizjes së anësorëve.
Në disa raste njëri qëndron shumë gjerë për ta hapur fushën, ndërsa tjetri pozicionohet më brenda ose më prapa.
Në fazën sulmuese, “numri 10” dhe sulmuesi mund të zbresin dhe të shkëmbejnë pozicionet, duke krijuar një çift ofensiv të lëvizshëm që vështirëson mbulimin nga mbrojtësit kundërshtarë.
Asnjë prej këtyre lëvizjeve nuk është e rastësishme.
Kur mesfushori defensiv zbret për të krijuar një mbrojtje me tre lojtarë, United mund të krijojë epërsi numerike ndaj kundërshtarëve që bëjnë presing me dy sulmues.
Kjo i jep skuadrës mundësinë ta thyejë presingun me pasime në vend që të detyrohet të luajë topa të gjatë.
Mbrojtësit e krahut si armë kundër blloqeve të ngushta
Kur kundërshtari mbron ngushtë në qendër, mbrojtësit anësorë të United bëhen veçanërisht të rëndësishëm.
Pozicionimi i tyre i gjerë e detyron kundërshtarin të marrë një vendim.
Të qëndrojë kompakt në qendër, apo të dalë jashtë për ta ndjekur mbrojtësin e krahut?
Nëse kundërshtari zhvendoset drejt anës, hapësirat fillojnë të shfaqen në qendër.
Paradoksi është se United nuk e shmang lojën përmes qendrës edhe kur ajo është e mbipopulluar.
Në fakt, kjo mund të jetë pjesë e planit.
Duke tërhequr sa më shumë lojtarë kundërshtarë afër topit, United krijon më shumë hapësira në krahë.
Njëkohësisht, përqendrimi i lojtarëve pranë topit e ndihmon skuadrën edhe në kundërpresing.
Sa më afër topit të jenë futbollistët në momentin e humbjes së tij, aq më shpejt mund të reagojnë për ta rikuperuar.
Carrick jep liri, Maresca vendos kufijtë
Filozofia e Carrick bëhet edhe më e dukshme te lojtarët që mund të bëjnë diferencën nga disa pozita.
Nëse Bruno Fernandes apo Matheus Cunha mendojnë se është më e dobishme të lëvizin drejt krahut për t’iu afruar topit, ata kanë lirinë ta bëjnë këtë.
Kjo krijon një dilemë për mbrojtjen kundërshtare.
Nëse mbrojtësi nuk e ndjek lojtarin, United mund të krijojë epërsi numerike rreth topit dhe ta thyejë presingun.
Nëse e ndjek, atëherë krijohet hapësirë diku tjetër për një tjetër lojtar të Unitedit.
Në këtë mënyrë, skuadra bëhet më e vështirë për t’u lexuar.
Vendimi i fundit nuk është gjithmonë i paracaktuar, por varet nga mënyra se si lojtarët e interpretojnë situatën në atë moment.
Maresca e kupton lirinë ndryshe.
Sipas tij, liria nuk do të thotë që një lojtar mund të lëvizë kudo, sepse kjo do ta kthente lojën në kaos.
Liria, sipas italianit, është mundësia që lojtari të marrë vendimin që mendon se është më i mirë brenda zonës dhe pozicionit që sistemi ia ka caktuar.
Kjo është edhe thelbi i filozofisë së Manchester Cityt.
City: Rend para gjithçkaje
Lojtarët e Cityt zënë zona specifike kur skuadra ka topin, në varësi të strukturës që përdoret, qoftë ajo 3-2-5 apo 3-1-3-3.
Në pamje të parë, sistemi mund të duket më i parashikueshëm.
Por kjo nuk do të thotë se është i lehtë për t’u ndalur.
Çdo lojtar e di ku ndodhet bashkëlojtari, ku duhet të lëvizë dhe cilat alternativa do të hapen pas pasimit të radhës.
Këto detaje e mbajnë sistemin të lidhur dhe e kursejnë lojtarin nga nevoja për të shpikur një zgjidhje të re në çdo aksion.
Pas ndeshjes ndaj Coventryt, Maresca përmendi faktin se Iliman Ndiaye kishte kaluar pak kohë në stërvitje me skuadrën.
Për këtë arsye, në disa momente ai kishte bërë lëvizje në drejtimin e gabuar ose ishte pozicionuar në zonën e gabuar.
Ky rast tregon se sa të rëndësishme janë detajet në një sistem që mbështetet kaq shumë te pozicionimi.
Por ky sistem ka edhe një avantazh të madh.
Edhe kur kundërshtari e di se çfarë do të ndodhë, shpejtësia dhe preciziteti në ekzekutim mund ta bëjnë të pamundur ndalimin e aksionit.
Sfida e Carrick: Liri pa humbur strukturën
Carrick, nga ana tjetër, duhet të sigurohet që liria e lojtarëve të mos e kthejë skuadrën në një grup individësh pa lidhje mes tyre.
Për këtë arsye, United mbështetet në disa parime të përbashkëta që të gjithë lojtarët duhet t’i kuptojnë.
Një prej tyre është grumbullimi rreth topit për të tërhequr kundërshtarin dhe më pas gjetja e shpejtë e lojtarit të lirë.
Skuadra gjithashtu krijon trekëndësha në zona të ndryshme të fushës për të dalë nga presingu.
Kur një lojtar përgatitet ta marrë topin, një tjetër fillon menjëherë lëvizjen për t’u bërë alternativa e radhës për pasim.
Dallimi është se këta trekëndësha nuk krijohen gjithmonë në të njëjtat zona të paracaktuara.
Ata formohen sipas mënyrës se si lojtarët lexojnë situatën.
Kjo e ndan Unitedin nga City.
Të dyja skuadrat flasin një gjuhë taktike të qartë, por lojtarët e Carrick kanë më shumë liri të vendosin se ku dhe kur duhet t’i zbatojnë këto parime.
Cila filozofi ka avantazh?
Në futboll nuk ekziston një formulë e vetme perfekte.
Nuk mund të thuhet se stili i Marescas është i drejtë dhe ai i Carrick i gabuar, apo e kundërta.
Një sistem i rreptë i jep skuadrës stabilitet dhe shpejtësi në ekzekutimin e ideve.
Gjithashtu, sistemi mund të vazhdojë të funksionojë edhe kur ndryshojnë disa prej lojtarëve.
Por respektimi i tepruar i pozicioneve mund ta kufizojë kreativitetin individual.
Nga ana tjetër, fleksibiliteti u jep lojtarëve kreativë më shumë hapësirë për të bërë diferencën.
Problemi është se një sistem i tillë kërkon nivel shumë të lartë mirëkuptimi, besimi dhe harmonie mes futbollistëve, gjëra që nuk ndërtohen brenda natës.
Bruno Fernandes është ndoshta shembulli më i mirë i përfitimeve që United ka marrë nga kjo liri.
Niveli i tij është ngritur ndjeshëm që nga ardhja e Carrick, ndërsa ai përfundimisht u shpall edhe lojtari i sezonit në Premierligë.
Rasti Cherki tregon filozofinë e Cityt
Te Manchester City, një prej çështjeve kryesore taktike ka qenë mënyra më e mirë për të shfrytëzuar talentin e Rayan Cherkit.
Pep Guardiola preferonte që ai të qëndronte mes linjave dhe pranë Erling Haalandit, në vend që të zbriste shumë thellë për ta marrë topin.
Maresca e ka ruajtur të njëjtën ide.
Ai ka shpjeguar se çdo ndeshje ka planin e vet dhe se Cherki mund të zbresë në gjysmëfushën e tij për të ndihmuar në kontrollin e ritmit.
Por sapo topi kalon në gjysmëfushën kundërshtare, ai duhet të ndodhet në pozicionin ku mund të krijojë rrezik.
Derbi si përplasje e dy shkollave taktike
Derbi i Manchesterit do të vendosë përballë dy mënyra të ndryshme të të menduarit për futbollin.
Njëra filozofi beson se sistemi dhe pozicionimi i saktë i japin lojtarit lirinë e nevojshme për të shprehur cilësitë e tij.
Tjetra beson se lojtari duhet të ketë më shumë hapësirë për të marrë vetë vendime, në mënyrë që skuadra të bëhet më pak e parashikueshme.
Pyetja e madhe është e thjeshtë:
A do të triumfojë rendi dhe struktura e Marescas, apo liria e kontrolluar mbi të cilën po mbështetet Carrick?
Përgjigjja nuk do të gjendet në tabelën taktike apo në sallën e analizave.
Ajo do të vijë në fushë, aty ku në një derbi të tillë edhe detaji më i vogël mund ta vendosë ndeshjen.