Historiku i shkurtër i futbollit në Kosovë 1919-1991

Futboll

Historiku i shkurtër i futbollit në Kosovë 1919-1991

Nga: Më: 7 qershor 2023 Në ora: 14:30
Pamje nga ndeshja

Topi i parë i futbollit në Kosovë mendohet se është sjellë nga një student i Grenoblit(Francë) më 1919, por, sipas disa burimeve (“Rilindja”), ndeshja e parë në Kosovë mund të jetë zhvilluar në vitin 1916 në Prizren ndërmjet ushtarëve austriakë (fjala është për ushtarë austro-hungarezë).

Në fillim të dekadës së tretë të shekullit të kaluar u formuan disa Shoqata kulturore-sportive që ishin aktive herë pas here e më vonë edhe klubet e para futbollistike në  Prishtinë, Gjakovë, Prizren, Pejë, Mitrovicë, Gjilan, Ferizaj etj. Por, në atë kohë nuk kishte gara të rregullta kampionale.

Pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, në Kosovë, sikurse në pjesë të tjera të ish Jugosllavisë filluan të organizoheshin gara të rregullta. Këtë në fillim e bënin Këshillat futbollistike të republikave e krahinave e më vonë Lidhjet futbollistike të tyre,që edhe e përbënin Lidhjen futbollistike të ish Jugosllavisë.

Tretmani i kampionateve nuk ishte i barabartë e sidomos ai i Kosovës. Kampioni i Kosovës nuk kualifikohej drejtëpërdrejt në Ligën e Dytë të ish Jugosllavisë, sepse për të si rang më i lartë i garave ishte caktuar Liga e Serbisë që kohë pas kohe e ndryshonte formatin e garave.

Në sezonin 1967/68 Lidhja futbollistike e Kosovës, nuk u pajtua me një gjendje të tillë dhe mori vendim që kampioni i Ligës së Kosovës  mos të vazhdojë në Ligën e Serbisë, bile edhe ekipet që ishin në këtë ligë në fund të kampionatit u kthyen në Ligën e Kosovës. Kështu prej këtij sezoni skuadra më e mirë e kampionatit të Kosovës merrte pjesë në kualifikimet për Ligën e dytë të ish Jugosllavisë e cila kishte dy grupe e ndonjëherë edhe katër grupe.

Më 1.11.1970 Këshilli ekzekutiv i Lidhjes futbollistike të Jugosllavisë propozoi që prej sezonit 1970/71 kampioni i Ligës së Kosovës të plasohej drejtpërdrejt në Ligën e Dytë Qendrore (më vonë u quajt edhe federative). Propozimin e miratoi në dhjetor të po këtij viti Konferenca (Kuvendi) vjetore e Lidhjes futbollistike të Jugosllavisë. Këtë e shfrytëzoi KF”Vëllaznimi” i Gjakovës që pas tri dështimesh në kualifikime për Ligën e Dytë, më në fund e realizoi, me plot meritë, dëshirën e kahmotshme, duke u bërë skuadra e parë që kaloi në rang garash drejtpërdrejt, pa ndeshje kualifikuese.

Me avancimin e trajtimit të KSA të Kosovës me Ligjin Kushtetues e më vonë edhe Kushtetutën e Kosovës të vitit 1974, u përmirësua edhe pozita e Lidhjes futbollistike të Kosovës  e cila u bë pjesë konstituive e Lidhjes futbollistike të Jugosllavisë.

Sukseset më të mëdha deri në vitin 1990 i kanë arritur KF “Prishtina” që pesë vjet (1983-1988) ishte anëtare e Ligës së parë të ish Jugosllavisë, si dhe KF “Trepça” e Mitrovicës, e cila një sezon (1977/78) zhvilloi gara në rangun elitar. Prishtina në Ligën e Dytë të ish Jugosllavisë luajti 23 vjet, kurse Trepça 26 vjet (dy kampionate me emrin Rudari i Stari Tërgut).

Kosova në këtë rang garash, në periudhën 1945-1990, prej sezonit 1960/61 dhe 1961/62 përfaqësohej me një përkatësisht dy skuadra. Më vonë, në çdo sezon luanin më së shpeshti nga tri ekipe kurse në sezonin 1972/73 Kosova përfaqësohej me katër  ekipe (Prishtina,Trepça, Obiliqi dhe Vëllaznimi i Gjakovës) sikurse edhe në sezonin 1982/83 kur në Ligën e Dytë të ish Jugosllavisë luajtën Prishtina, Trepça, Vëllaznimi dhe Liria e Prizrenit.

Në Ligën e Dytë ekipet kosovare luanin zakonisht në grupin lindor me skuadrat e Serbisë, Maqedonisë e Malit të Zi e të Vojvodinës.

Përveç Ligës së parë në Kosovë zhvilloheshin gara edhe në Ligën e Dytë dhe të tjera në rang ndërkomunal dhe komunal.

comment Për komente lëvizni më poshtë
Sot mund të lexoni Shfletoni kopertinat